షెడ్యూల్డ్ తెగలు – రాజ్యాంగ నిబంధనలు (Constitutional Provisions for Scheduled Tribes)
Free practice MCQs with answers and explanations for షెడ్యూల్డ్ తెగలు – రాజ్యాంగ నిబంధనలు (Constitutional Provisions for Scheduled Tribes) in భారత గిరిజన తెగలు (Tribes of India). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
షెడ్యూల్డ్ తెగల (ST) జాబితాను ప్రకటించడానికి అధికారం ఇచ్చే రాజ్యాంగ ఆర్టికల్ ఏది?
A. ఆర్టికల్ 342
B. ఆర్టికల్ 244
C. ఆర్టికల్ 338A
D. ఆర్టికల్ 275
Answer & explanation
Correct: A — ఆర్టికల్ 342
ఆర్టికల్ 342 ప్రకారం రాష్ట్రపతి, సంబంధిత రాష్ట్ర గవర్నర్‌తో సంప్రదించి ST జాబితాను ప్రకటిస్తారు. ఆర్టికల్ 244 షెడ్యూల్డ్ ప్రాంతాల పరిపాలనకు, 338A జాతీయ ST కమిషన్‌కు, 275 గిరిజన సంక్షేమ గ్రాంట్లకు సంబంధించినవి.
జాతీయ షెడ్యూల్డ్ తెగల కమిషన్ (NCST) ఏ ఆర్టికల్ కింద ఏర్పడింది?
A. ఆర్టికల్ 338
B. ఆర్టికల్ 338A
C. ఆర్టికల్ 342
D. ఆర్టికల్ 46
Answer & explanation
Correct: B — ఆర్టికల్ 338A
NCST కు ఆర్టికల్ 338A ఆధారం; 89వ రాజ్యాంగ సవరణ (2003) ద్వారా SC కమిషన్ నుండి వేరు చేశారు. ఆర్టికల్ 338 ఇప్పుడు SC కమిషన్‌కు సంబంధించింది, ఆర్టికల్ 46 ఆదేశిక సూత్రం.
గిరిజన వ్యవహారాల మంత్రిత్వ శాఖ ఏ సంవత్సరంలో ఏర్పాటైంది?
A. 1950
B. 1965
C. 1999
D. 2006
Answer & explanation
Correct: C — 1999
గిరిజన వ్యవహారాల మంత్రిత్వ శాఖ 1999లో ఏర్పాటైంది. 1965 ST గుర్తింపు ప్రమాణాలకు సంబంధించిన లోకూర్ కమిటీ సంవత్సరం; 2006 అటవీ హక్కుల చట్టం సంవత్సరం. ST ల అభివృద్ధికి అంకితమైన ఈ శాఖ ఆదివాసీ సంక్షేమ పథకాలను సమన్వయం చేస్తుంది.
6వ షెడ్యూల్ కింద స్వయంప్రతిపత్తి జిల్లా మండళ్లు ఏ రాష్ట్రాల్లో ఉన్నాయి?
A. ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణ, ఒడిశా, ఛత్తీస్‌గఢ్
B. నాగాలాండ్, మణిపూర్, సిక్కిం, అరుణాచల్
C. రాజస్థాన్, గుజరాత్, మహారాష్ట్ర, జార్ఖండ్
D. అస్సాం, మేఘాలయ, త్రిపుర, మిజోరాం
Answer & explanation
Correct: D — అస్సాం, మేఘాలయ, త్రిపుర, మిజోరాం
6వ షెడ్యూల్ అస్సాం, మేఘాలయ, త్రిపుర, మిజోరాం (4 రాష్ట్రాలు)లో స్వయంప్రతిపత్తి జిల్లా మండళ్లను ఏర్పాటు చేస్తుంది. రెండో ఎంపికలోని రాష్ట్రాలు 5వ షెడ్యూల్‌కు చెందినవి.
A. అస్సాం, మేఘాలయ, త్రిపుర, మిజోరాంలకు మాత్రమే వర్తిస్తుంది
B. షెడ్యూల్డ్ ప్రాంతాల పరిపాలన; 10 రాష్ట్రాలు; గిరిజన సలహా మండలి ఉంటుంది
C. స్వయంప్రతిపత్తి జిల్లా మండళ్లను ఏర్పాటు చేస్తుంది
D. జాతీయ ST కమిషన్ గురించి చెబుతుంది
Answer & explanation
Correct: B — షెడ్యూల్డ్ ప్రాంతాల పరిపాలన; 10 రాష్ట్రాలు; గిరిజన సలహా మండలి ఉంటుంది
5వ షెడ్యూల్ ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణతో సహా 10 రాష్ట్రాల్లోని షెడ్యూల్డ్ ప్రాంతాల పరిపాలనకు సంబంధించింది; గిరిజన సలహా మండలి (TAC) ఉంటుంది. మిగతా వాక్యాలు 6వ షెడ్యూల్, 338Aకి సంబంధించినవి.
Correct: C — లోక్‌సభ, శాసనసభల్లో ST సీట్ల రిజర్వేషన్
ఆర్టికల్ 330 (లోక్‌సభ), 332 (రాష్ట్ర శాసనసభలు)లలో ST సీట్ల రిజర్వేషన్ ఉంటుంది. గ్రాంట్లు ఆర్టికల్ 275(1), ST జాబితా 342, విద్యా ఉద్యోగ రిజర్వేషన్లు 15(4), 16(4).
కింది వాక్యాలను పరిశీలించండి.
1. ST జాబితాలో మార్పులు పార్లమెంటు చట్టం ద్వారానే చేయాలి.
2. ఆర్టికల్ 275(1) గిరిజన సంక్షేమానికి కేంద్ర గ్రాంట్లు ఇస్తుంది.
3. ఆర్టికల్ 366(25) ST లను నిర్వచిస్తుంది.
సరైనవి ఏవి?
A. 1, 2, 3 అన్నీ
B. 1 మరియు 2 మాత్రమే
C. 2 మరియు 3 మాత్రమే
D. 1 మరియు 3 మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: A — 1, 2, 3 అన్నీ
ఆర్టికల్ 342 ప్రకారం ప్రకటించిన జాబితాలో మార్పులు పార్లమెంటు చట్టంతోనే సాధ్యం (1 సరైనది); 275(1) గ్రాంట్లు (2 సరైనది); 366(25) ST ని నిర్వచిస్తుంది (3 సరైనది). మూడూ సరైనవి.
ఆర్టికల్ 46 ఆదేశిక సూత్రం (SC, STల విద్యా ఆర్థిక ప్రయోజనాల పెంపు); NCST ఆర్టికల్ 338A కింద ఉంది. కాబట్టి మొదటి జత తప్పు. ఆర్టికల్ 46 SC, STల విద్యా, ఆర్థిక ప్రయోజనాలను పెంపొందించే ఆదేశిక సూత్రమని గుర్తుంచుకోండి.
కింది వాటిని కాలక్రమంలో అమర్చండి: (a) లోకూర్ కమిటీ (b) గిరిజన వ్యవహారాల మంత్రిత్వ శాఖ ఏర్పాటు (c) NCST ఏర్పాటు (89వ సవరణ) (d) అటవీ హక్కుల చట్టం
A. b – a – c – d
B. a – c – b – d
C. a (1965) – b (1999) – c (2003) – d (2006)
D. a – b – d – c
Answer & explanation
Correct: C — a (1965) – b (1999) – c (2003) – d (2006)
లోకూర్ కమిటీ 1965, మంత్రిత్వ శాఖ 1999, 89వ సవరణ (NCST) 2003, అటవీ హక్కుల చట్టం 2006. కాబట్టి క్రమం a–b–c–d. ఈ నాలుగు సంఘటనలు గిరిజన విధానంలో కీలక మైలురాళ్లు.