అణు విద్యుత్ – మూడు దశల కార్యక్రమం & కేంద్రాలు (Nuclear Power in India)

Correct: A — డా. హోమీ జహంగీర్ భాభా

భారత అణు కార్యక్రమానికి పునాది వేసినది డా. హోమీ జహంగీర్ భాభా; మూడు దశల అణు కార్యక్రమాన్ని కూడా ఆయనే రూపొందించారు. భాభా అణు పరిశోధనా కేంద్రం (BARC) ఆయన పేరుతోనే ఉంది.

Correct: B — తారాపూర్

తారాపూర్ (మహారాష్ట్ర) 1969లో అమెరికా సహకారంతో ప్రారంభమైన భారత్‌లో తొలి అణు విద్యుత్ కేంద్రం. కుడంకుళం రష్యా సహకారంతో తమిళనాడులో ఉంది. ఇది 1969లో అమెరికా సహకారంతో ప్రారంభమైంది; తారాపూర్ మహారాష్ట్రలో ఉంది, కుడంకుళం రష్యా సహకారంతో తమిళనాడులో ఉన్న మరో ప్రసిద్ధ కేంద్రం.

Correct: D — ట్రాంబే, ముంబై

BARC ముంబైలోని ట్రాంబేలో ఉంది; 1954లో AEET గా ప్రారంభమై 1967లో భాభా పేరు పొందింది. కల్పాక్కంలో మద్రాస్ అణు విద్యుత్ కేంద్రం, ఫాస్ట్ బ్రీడర్ టెస్ట్ రియాక్టర్ ఉన్నాయి.

Correct: C — 1956

అప్సర 1956లో ప్రారంభమైన ఆసియాలో తొలి పరిశోధనా రియాక్టర్. 1948లో అణు శక్తి కమిషన్, 1954లో DAE ఏర్పడ్డాయి; 1969లో తారాపూర్ ప్రారంభమైంది. ఇది ముంబైలోని BARC ప్రాంతంలో ఉన్న పరిశోధనా రియాక్టర్; మూడు దశల అణు కార్యక్రమానికి పునాది ఇదే సమయంలో పడింది.

Correct: A — 1987

NPCIL 1987లో ముంబై కేంద్రంగా ఏర్పాటైంది. 1948 అణు శక్తి కమిషన్, 1954 DAE, 1975 NTPC/NHPC ఏర్పాటు సంవత్సరాలు. NPCIL అణు విద్యుత్ కేంద్రాలను నిర్మించి నిర్వహించే సంస్థ, ముంబై కేంద్రంగా పనిచేస్తుంది; 1948 అణు శక్తి కమిషన్ ఏర్పాటు సంవత్సరం, 1954 DAE ఏర్పాటు సంవత్సరం, ఈ మూడూ వేరు వేరు.

Correct: B — రష్యా

కుడంకుళంలో రష్యా సహకారంతో 1,000 MW VVER రియాక్టర్లు ఏర్పాటయ్యాయి. తారాపూర్ తొలి కేంద్రం అమెరికా సహకారంతో వచ్చింది. అక్కడ 1,000 MW సామర్థ్యం గల VVER రియాక్టర్లు ఉన్నాయి; దేశంలో ఒక్కొక్కటిగా ఇవే అతిపెద్ద అణు రియాక్టర్లు. తారాపూర్ తొలి కేంద్రం అమెరికా సహకారంతో వచ్చింది కాబట్టి సహకార దేశాలను గుర్తుంచుకోవాలి.

Correct: C — స్మైలింగ్ బుద్ధ

రాజస్థాన్‌లోని పోఖ్రాన్‌లో 1974 పరీక్ష స్మైలింగ్ బుద్ధ; 1998 పరీక్షలు ఆపరేషన్ శక్తి. ఆపరేషన్ ఫ్లడ్ పాల విప్లవం పేరు. ఈ పరీక్ష రాజస్థాన్‌లోని పోఖ్రాన్‌లో జరిగింది; 1998లో అదే ప్రాంతంలో జరిగిన పరీక్షలకు ఆపరేషన్ శక్తి అని పేరు పెట్టారు. ఈ రెండు పేర్లు సంవత్సరాలతో జతగా పరీక్షల్లో అడుగుతారు.

Correct: A — దశ 1 – సహజ యురేనియంతో PHWR; దశ 2 – ప్లుటోనియంతో ఫాస్ట్ బ్రీడర్; దశ 3 – థోరియం ఆధారిత

హోమీ భాభా రూపకల్పనలో దశ 1 సహజ యురేనియంతో ఒత్తిడి భార జల రియాక్టర్లు, దశ 2 ప్లుటోనియంతో ఫాస్ట్ బ్రీడర్లు, దశ 3 థోరియం ఆధారిత రియాక్టర్లు. థోరియం నిల్వలు భారత్‌కు ఎక్కువ కాబట్టి అది చివరి దశ.

Correct: B — 1, 2 మాత్రమే

1948లో ఏర్పడినది అణు శక్తి కమిషన్; అణు శక్తి విభాగం (DAE) 1954లో ఏర్పడింది, కాబట్టి 3 తప్పు. తారాపూర్, అప్సర గురించిన 1, 2 సరైనవి. అణు శక్తి కమిషన్ 1948లో, అణు శక్తి విభాగం 1954లో ఏర్పడ్డాయి; అప్సర 1956లో, తారాపూర్ 1969లో ప్రారంభమయ్యాయి.

Correct: C — భడ్లా

భడ్లా రాజస్థాన్‌లోని సోలార్ పార్క్. రావత్‌భాటా (రాజస్థాన్), కైగా (కర్ణాటక), కాక్రాపార్ (గుజరాత్) అణు విద్యుత్ కేంద్రాలు. రావత్‌భాటా (రాజస్థాన్), కైగా (కర్ణాటక), కాక్రాపార్ (గుజరాత్), నరోరా (ఉత్తరప్రదేశ్), కల్పాక్కం, కుడంకుళం (తమిళనాడు), తారాపూర్ (మహారాష్ట్ర) అణు కేంద్రాలు. భడ్లా రాజస్థాన్‌లోని సోలార్ పార్క్; రెండూ రాజస్థాన్‌లో ఉన్నా అవి వేరు వేరు రకాల కేంద్రాలు.