యూట్రోఫికేషన్ & జీవ వర్ధనం (Eutrophication and Biomagnification)
Free practice MCQs with answers and explanations for యూట్రోఫికేషన్ & జీవ వర్ధనం (Eutrophication and Biomagnification) in జల కాలుష్యం (Water Pollution). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
సరస్సులు, చెరువుల్లో పోషకాలు అధికంగా చేరి ఆల్గే విపరీతంగా పెరిగే ప్రక్రియ ఏది?
A. బయోమ్యాగ్నిఫికేషన్
B. ఆమ్లీకరణం
C. యూట్రోఫికేషన్
D. లవణీకరణ
Answer & explanation
Correct: C — యూట్రోఫికేషన్
పోషకాలు (నైట్రేట్లు, ఫాస్ఫేట్లు) అధికంగా చేరి ఆల్గే విపరీతంగా పెరిగే ప్రక్రియ యూట్రోఫికేషన్. జీవ వర్ధనం విషపదార్థాలు ఆహార గొలుసులో పెరగడం; ఆమ్లీకరణం, లవణీకరణ వేరే ప్రక్రియలు.
ఎరువుల్లోని నైట్రేట్లు, ఫాస్ఫేట్లు, డిటర్జెంట్లు, మురుగు నీరు చెరువుల్లో చేరి యూట్రోఫికేషన్ కలిగిస్తాయి. పాదరసం, కాడ్మియం భారలోహాలు; DDT పురుగుమందు; ఆక్సిజన్ కారణం కాదు.
నీటి హయసింథ్ (Eichhornia) చెరువులు, కాలువల్లో విపరీతంగా పెరిగే ఆక్రమణ మొక్క కాబట్టి దాన్ని బెంగాల్ భీభత్సం (Terror of Bengal) అంటారు. ఇతర పేర్లు దానికి వాడరు.
విషపదార్థాలు ఆహార గొలుసులో పైకి పోయేకొద్దీ సాంద్రత పెరగడాన్ని ఏమంటారు?
A. యూట్రోఫికేషన్
B. జీవ వర్ధనం (Biomagnification)
C. జీవ విచ్ఛిన్నం
D. లవణీకరణం
Answer & explanation
Correct: B — జీవ వర్ధనం (Biomagnification)
జీవ వర్ధనంలో DDT, పాదరసం వంటి విషపదార్థాలు ఆహార గొలుసులో ఒక్కో స్థాయి దాటే కొద్దీ ఎక్కువగా పేరుకుపోతాయి. యూట్రోఫికేషన్ ఆల్గే పెరుగుదల; మిగతావి వేరే ప్రక్రియలు.
Correct: C — మానవ చర్యల వల్ల వేగవంతమైన యూట్రోఫికేషన్
సహజ యూట్రోఫికేషన్ చాలా నెమ్మదిగా జరుగుతుంది; మానవ చర్యల వల్ల (ఎరువులు, డిటర్జెంట్లు, మురుగు) వేగవంతమైతే కల్చరల్ యూట్రోఫికేషన్ అంటారు. అందువల్ల ఎరువులు, డిటర్జెంట్ల నియంత్రణ కల్చరల్ యూట్రోఫికేషన్ నివారణలో కీలకం.
Correct: D — సూర్యకాంతి, ఆక్సిజన్ తగ్గి చేపలు చనిపోతాయి
ఆల్గే పొర వల్ల సూర్యకాంతి, ఆక్సిజన్ తగ్గి చేపలు చనిపోతాయి; అవి చనిపోయి కుళ్లేటప్పుడు ఆక్సిజన్ వాడేస్తాయి. అందువల్ల నీరు శుభ్రమవడం, DO పెరగడం జరగదు. ఇదే ఆల్గల్ బ్లూమ్ వల్ల కలిగే ప్రధాన పర్యావరణ నష్టం.
జీవ వర్ధనానికి ఉదాహరణగా నోట్స్లో ఇచ్చిన పదార్థం ఏది?
A. DDT
B. నైట్రేట్
C. ఫాస్ఫేట్
D. ఆక్సిజన్
Answer & explanation
Correct: A — DDT
జీవ వర్ధనంలో DDT, పాదరసం ఆహార గొలుసులో పైకి పోయేకొద్దీ సాంద్రత పెరుగుతుంది (నీటిలో తక్కువ → చిన్న చేపల్లో ఎక్కువ → పెద్ద చేపల్లో ఇంకా ఎక్కువ). నైట్రేట్, ఫాస్ఫేట్ యూట్రోఫికేషన్కు కారణాలు.
ఈ ప్రకటనలను పరిశీలించండి. (1) నీటి హయసింథ్ ఆక్రమణ మొక్క. (2) యూట్రోఫికేషన్లో ఆక్సిజన్ తగ్గుతుంది. (3) DDT జీవ వర్ధనం చూపుతుంది. సరైనవి ఏవి?
A. 1 మరియు 2 మాత్రమే
B. 2 మరియు 3 మాత్రమే
C. 1, 2, 3 అన్నీ
D. 1 మరియు 3 మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: C — 1, 2, 3 అన్నీ
మూడు ప్రకటనలు సరైనవి: నీటి హయసింథ్ బయటి నుండి వచ్చిన ఆక్రమణ మొక్క, యూట్రోఫికేషన్లో ఆల్గే పెరిగి ఆక్సిజన్ తగ్గి చేపలు చనిపోతాయి, DDT ఆహార గొలుసులో పైకి పోయేకొద్దీ సాంద్రత పెరుగుతుంది.
A. జీవ వర్ధనం – ఒక జీవిలో విషం; జీవ సంచయనం – ఆహార గొలుసులో విషం
B. రెండూ ఆల్గే పెరుగుదల
C. రెండూ నేల కాలుష్యం
D. జీవ వర్ధనం – ఆహార గొలుసులో స్థాయి పెరిగే కొద్దీ విషం పెరగడం; జీవ సంచయనం – ఒక జీవిలో కాలక్రమేణా విషం పేరుకుపోవడం
Answer & explanation
Correct: D — జీవ వర్ధనం – ఆహార గొలుసులో స్థాయి పెరిగే కొద్దీ విషం పెరగడం; జీవ సంచయనం – ఒక జీవిలో కాలక్రమేణా విషం పేరుకుపోవడం
జీవ వర్ధనం ఆహార గొలుసు స్థాయిల మధ్య విషం పెరగడం; జీవ సంచయనం ఒక జీవిలో కాలక్రమేణా విషం పేరుకుపోవడం. ఇతర ఎంపికల్లో అర్థాలు తారుమారయ్యాయి లేదా అసంబంధం. ఈ రెండు పదాలను కలిపి గందరగోళపడటం పరీక్షల్లో సాధారణ తప్పు.
తెలుగు రాష్ట్రాల్లో మురుగు, కాలుష్యం చేరడం గురించి నోట్స్లో ప్రస్తావించిన నీటి వనరులు ఏవి?
A. కొల్లేరు సరస్సు, హుస్సేన్ సాగర్
B. పులికాట్, చిలికా
C. వెంబనాడ్, లోక్తక్
D. సాంబార్, డాల్ సరస్సు
Answer & explanation
Correct: A — కొల్లేరు సరస్సు, హుస్సేన్ సాగర్
నోట్స్ ప్రకారం కొల్లేరు సరస్సు, హుస్సేన్ సాగర్లలో మురుగు, కాలుష్యం చేరడం ఆందోళన కలిగించే అంశం. పులికాట్, చిలికా, వెంబనాడ్, లోక్తక్, సాంబార్, డాల్ సరస్సులు ఈ నోట్స్లో ప్రస్తావించబడలేదు.