ఇ-వ్యర్థాలు & నిర్వహణ నియమాలు (E-Waste Management Rules)
Free practice MCQs with answers and explanations for ఇ-వ్యర్థాలు & నిర్వహణ నియమాలు (E-Waste Management Rules) in ఘన వ్యర్థాలు & ఇ-వ్యర్థాల నిర్వహణ (Waste Management). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
పాడైన ఎలక్ట్రానిక్ పరికరాలను ఏమంటారు?
A. బయోమెడికల్ వ్యర్థాలు
B. పారిశ్రామిక వ్యర్థాలు
C. ఇ-వ్యర్థాలు (E-waste)
D. వ్యవసాయ వ్యర్థాలు
Answer & explanation
Correct: C — ఇ-వ్యర్థాలు (E-waste)
కాలం చెల్లిన లేదా పాడైన కంప్యూటర్లు, మొబైల్ ఫోన్లు, టీవీలు, ఫ్రిజ్లు వంటి ఎలక్ట్రానిక్ పరికరాలను ఇ-వ్యర్థాలు అంటారు. బయోమెడికల్ వ్యర్థాలు ఆసుపత్రులవి, వ్యవసాయ వ్యర్థాలు పంట అవశేషాలు.
ఇ-వ్యర్థాల్లో సీసం, పాదరసం, కాడ్మియం, క్రోమియం, బెరీలియం, ఆర్సెనిక్ వంటి విషపదార్థాలు ఉంటాయి; ఇవి నేల, నీటిని కలుషితం చేస్తాయి. ఆక్సిజన్, నైట్రోజన్, CO₂ ఇ-వ్యర్థ విషపదార్థాలు కావు.
ఇ-వ్యర్థాల నుండి విలువైన లోహాలు తిరిగి పొందడాన్ని ఏమంటారు?
A. అర్బన్ మైనింగ్
B. డీప్ మైనింగ్
C. ఓపెన్కాస్ట్ మైనింగ్
D. ఆఫ్షోర్ మైనింగ్
Answer & explanation
Correct: A — అర్బన్ మైనింగ్
ఇ-వ్యర్థాల నుండి బంగారం, వెండి, రాగి, పల్లాడియం వంటివి తిరిగి పొందడాన్ని అర్బన్ మైనింగ్ అంటారు. డీప్, ఓపెన్కాస్ట్, ఆఫ్షోర్ మైనింగ్ భూమి లేదా సముద్ర గనుల తవ్వకం.
ప్రమాదకర వ్యర్థాల సరిహద్దు రవాణా నియంత్రణకు సంబంధించిన అంతర్జాతీయ ఒప్పందం ఏది?
A. రామ్సర్ ఒప్పందం
B. బేసెల్ ఒప్పందం
C. క్యోటో ప్రోటోకాల్
D. మాంట్రియల్ ప్రోటోకాల్
Answer & explanation
Correct: B — బేసెల్ ఒప్పందం
బేసెల్ ఒప్పందం (1989లో ఆమోదం, 1992లో అమలు) ప్రమాదకర వ్యర్థాల సరిహద్దు రవాణాను నియంత్రిస్తుంది; ఇ-వ్యర్థాల ఎగుమతి నియంత్రణలో కీలకం. రామ్సర్ తడి నేలలకు, క్యోటో వాతావరణానికి, మాంట్రియల్ ఓజోన్కు సంబంధించినవి.
ఇ-వేస్ట్ (నిర్వహణ) నియమాలు 2022 ఎప్పటి నుండి అమలులోకి వచ్చాయి?
A. 1 జనవరి 2012
B. 1 ఏప్రిల్ 2023
C. 1 జూలై 2022
D. 2 అక్టోబర్ 2014
Answer & explanation
Correct: B — 1 ఏప్రిల్ 2023
ఇ-వేస్ట్ (మేనేజ్మెంట్) రూల్స్ 2022 1 ఏప్రిల్ 2023 నుండి అమలులోకి వచ్చాయి. 2012 జనవరి ఇ-వ్యర్థ నియమాల అమలు (2011 నియమాలు), 1 జూలై 2022 సింగిల్ యూజ్ ప్లాస్టిక్ నిషేధం, 2 అక్టోబర్ 2014 స్వచ్ఛ భారత్.
C. ఉత్పత్తిదారులు తమ ఉత్పత్తుల చివరి దశ నిర్వహణ (సేకరణ, రీసైక్లింగ్) బాధ్యత తీసుకోవడం
D. పరిశ్రమలపై పన్ను
Answer & explanation
Correct: C — ఉత్పత్తిదారులు తమ ఉత్పత్తుల చివరి దశ నిర్వహణ (సేకరణ, రీసైక్లింగ్) బాధ్యత తీసుకోవడం
EPR ప్రకారం ఉత్పత్తిదారులు తమ ఉత్పత్తుల చివరి దశ నిర్వహణ (సేకరణ, రీసైక్లింగ్) బాధ్యత తీసుకోవాలి. ఇది వినియోగదారులపై లేదా ప్రభుత్వంపై మాత్రమే బాధ్యత పెట్టదు; పన్ను కాదు.
భారత్లో చాలా ఇ-వ్యర్థాల రీసైక్లింగ్ ఏ రంగంలో జరుగుతుంది?
A. పూర్తిగా అధీకృత రీసైక్లర్ల ద్వారా
B. కేవలం ప్రభుత్వ ప్లాంట్లలో
C. విదేశాల్లో మాత్రమే
D. అసంఘటిత రంగంలో అసురక్షిత పద్ధతుల్లో
Answer & explanation
Correct: D — అసంఘటిత రంగంలో అసురక్షిత పద్ధతుల్లో
భారత్లో చాలా ఇ-వ్యర్థాల రీసైక్లింగ్ అసంఘటిత రంగంలో ఆమ్లాలతో కరిగించడం, కాల్చడం వంటి అసురక్షిత పద్ధతుల్లో జరుగుతుంది; కార్మికుల ఆరోగ్యానికి ప్రమాదం. అందుకే అధీకృత రీసైక్లర్ వ్యవస్థ అవసరం.
Correct: C — 2011 (అమలు 2012), 2016, 2022 (అమలు 2023)
ఇ-వ్యర్థ నియమాలు మొదట 2011లో (2012 నుండి అమలు), తర్వాత 2016లో, అనంతరం 2022లో వచ్చి 1 ఏప్రిల్ 2023 నుండి అమలులోకి వచ్చాయి. ఇతర ఎంపికల్లో క్రమం తప్పు. ఇ-వ్యర్థ నియమాలు EPR (విస్తృత ఉత్పత్తిదారు బాధ్యత) భావనను కూడా చేర్చాయి.
ఈ ప్రకటనలను పరిశీలించండి. (1) ఇ-వ్యర్థాల్లో బంగారం, రాగి తిరిగి పొందవచ్చు. (2) దీన్ని అర్బన్ మైనింగ్ అంటారు. (3) బేసెల్ ఒప్పందం ఇ-వ్యర్థాల ఎగుమతి నియంత్రణలో కీలకం. సరైనవి ఏవి?
A. 1 మరియు 2 మాత్రమే
B. 2 మరియు 3 మాత్రమే
C. 1 మరియు 3 మాత్రమే
D. 1, 2, 3 అన్నీ
Answer & explanation
Correct: D — 1, 2, 3 అన్నీ
మూడు ప్రకటనలు సరైనవే: ఇ-వ్యర్థాల నుండి బంగారం, వెండి, రాగి, పల్లాడియం తిరిగి పొందవచ్చు (అర్బన్ మైనింగ్), బేసెల్ ఒప్పందం (1989 ఆమోదం, 1992 అమలు) ఇ-వ్యర్థాల ఎగుమతి నియంత్రణలో కీలకం.
ఇ-వ్యర్థాల్లో ఉండే పదార్థాల్లో విషపూరితం కానిది ఏది?
A. బంగారం (విలువైన లోహం)
B. సీసం
C. కాడ్మియం
D. పాదరసం
Answer & explanation
Correct: A — బంగారం (విలువైన లోహం)
నోట్స్ ప్రకారం సీసం, పాదరసం, కాడ్మియం, క్రోమియం, బెరీలియం, ఆర్సెనిక్ విషపదార్థాలు. బంగారం విలువైన పదార్థంగా తిరిగి పొందదగినది, విషపదార్థాల జాబితాలో లేదు.