వాయు నాణ్యత సూచిక AQI & NCAP (Air Quality Index and NCAP)
Free practice MCQs with answers and explanations for వాయు నాణ్యత సూచిక AQI & NCAP (Air Quality Index and NCAP) in వాయు కాలుష్యం (Air Pollution). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
AQI (వాయు నాణ్యత సూచిక) భారత్లో ఏ సంవత్సరంలో ప్రారంభమైంది?
A. 2019
B. 2014
C. 1981
D. 2020
Answer & explanation
Correct: B — 2014
AQI భారత్లో 2014లో ప్రారంభమైంది. 2019లో NCAP, 1981లో వాయు చట్టం, 2020లో BS-VI అమలయ్యాయి; అందువల్ల అవి AQI ప్రారంభ సంవత్సరం కావు. AQIని 8 కాలుష్య కారకాల ఆధారంగా లెక్కిస్తారు కాబట్టి ఇది సాధారణ ప్రజలకు గాలి నాణ్యతను సులభంగా తెలియజేసే సాధనం.
AQI 401–500 మధ్య ఉంటే వాయు నాణ్యత ఏ వర్గంలోకి వస్తుంది?
A. మంచి (Good)
B. పేలవం (Poor)
C. తీవ్రం (Severe)
D. సంతృప్తికరం (Satisfactory)
Answer & explanation
Correct: C — తీవ్రం (Severe)
AQI 401–500 తీవ్రం (Severe). 0–50 మంచి, 51–100 సంతృప్తికరం, 101–200 మధ్యస్థం, 201–300 పేలవం, 301–400 అత్యంత పేలవం. సంఖ్య ఎక్కువైతే గాలి అంత చెడ్డది. కాబట్టి 0–50 అత్యుత్తమ వర్గం, 401–500 అత్యంత చెడ్డ వర్గం; AQI ఒక రిపోర్ట్ కార్డ్ వంటిది.
జాతీయ స్వచ్ఛ వాయు కార్యక్రమం (NCAP) ఏ సంవత్సరంలో ప్రారంభమైంది?
A. 2014
B. 2016
C. 2008
D. 2019 జనవరి
Answer & explanation
Correct: D — 2019 జనవరి
NCAP 2019 జనవరిలో ప్రారంభమైంది; అధిక కాలుష్యం ఉన్న నగరాల్లో PM స్థాయిలు తగ్గించడం లక్ష్యం. 2014 AQI ప్రారంభం, 2016 ఉజ్వల యోజన, 2008 NAPCC ప్రారంభం. CPCB దేశవ్యాప్త వాయు నాణ్యత పర్యవేక్షణ చేస్తూ ఈ కార్యక్రమానికి సహకరిస్తుంది.
BS-VI ప్రమాణాలు 1 ఏప్రిల్ 2020 నుండి అమలయ్యాయి (BS-V దాటవేశారు). 2000లో సీసం కలిపిన పెట్రోలు నిలిపివేశారు; 2014 AQI ప్రారంభం; 2019 NCAP ప్రారంభం. ఈ ప్రమాణాలు వాహన పొగలోని కాలుష్య కారకాలను నియంత్రించడానికి ఉద్దేశించినవి.
AQI లెక్కింపులో ఎన్ని కాలుష్య కారకాలను పరిగణిస్తారు?
A. 3
B. 8
C. 12
D. 5
Answer & explanation
Correct: B — 8
AQI 8 కాలుష్య కారకాల ఆధారంగా లెక్కిస్తారు: PM10, PM2.5, NO₂, SO₂, CO, O₃, NH₃, Pb. ఇతర సంఖ్యలు నోట్స్లో లేవు. ఇందులో PM, వాయువులు, సీసం కూడా ఉన్నాయి కాబట్టి ఇది కేవలం ధూళి కణాల సూచిక కాదు; అనేక కారకాల సమాహార సూచిక.
AQI 201–300 పేలవం (Poor). 101–200 మధ్యస్థం, 301–400 అత్యంత పేలవం, 401–500 తీవ్రం. వర్గాలు సంఖ్య పెరిగే కొద్దీ కాలుష్యం పెరుగుతూ ఉంటుందని గుర్తుంచుకోండి.
ఢిల్లీ–NCR ప్రాంతంలో కాలుష్య స్థాయిని బట్టి దశలవారీ చర్యలు తీసుకునే ప్రణాళిక ఏది?
A. నమామి గంగే
B. NAPCC
C. ఉజ్వల యోజన
D. గ్రేడెడ్ రెస్పాన్స్ యాక్షన్ ప్లాన్ (GRAP)
Answer & explanation
Correct: D — గ్రేడెడ్ రెస్పాన్స్ యాక్షన్ ప్లాన్ (GRAP)
GRAP ఢిల్లీ–NCRలో కాలుష్య స్థాయికి అనుగుణంగా దశలవారీ చర్యలను నిర్దేశిస్తుంది. నమామి గంగే గంగా శుద్ధి, NAPCC వాతావరణ మార్పు ప్రణాళిక, ఉజ్వల యోజన ఎల్పీజీ పథకం.
AQI 0–50 మంచి, 51–100 సంతృప్తికరం, 101–200 మధ్యస్థం, 201–300 పేలవం, 301–400 అత్యంత పేలవం, 401–500 తీవ్రం. ఇతర ఎంపికల్లో వర్గాలు తారుమారయ్యాయి. వర్గాల సంఖ్యా పరిధులను క్రమంగా గుర్తుంచుకుంటే ఈ రకమైన ప్రశ్నలు సులభమవుతాయి.
ఈ ప్రకటనలను పరిశీలించండి. (1) NCAP 2019లో ప్రారంభమైంది. (2) CPCB దేశవ్యాప్త వాయు నాణ్యత పర్యవేక్షణ చేస్తుంది. (3) BS-VI 2020 నుండి అమలైంది. సరైనవి ఏవి?
A. 1 మరియు 2 మాత్రమే
B. 2 మరియు 3 మాత్రమే
C. 1 మరియు 3 మాత్రమే
D. 1, 2, 3 అన్నీ
Answer & explanation
Correct: D — 1, 2, 3 అన్నీ
మూడు ప్రకటనలు సరైనవి: NCAP 2019 జనవరిలో ప్రారంభం, CPCB వాయు నాణ్యత పర్యవేక్షణ, BS-VI 2020 ఏప్రిల్ 1 నుండి అమలు (BS-V దాటవేశారు). అందువల్ల ఏ ఒక్క ప్రకటననూ వదిలేసే ఎంపిక సరైనది కాదు.
AQI 2014, ఉజ్వల యోజన 2016, NCAP 2019, BS-VI 2020 – ఇదే క్రమం. ఇతర ఎంపికల్లో క్రమం తప్పు. అంటే మొదట సూచిక (2014), తర్వాత ఇంటి కాలుష్య పథకం (2016), తర్వాత కార్యక్రమం (2019), చివరగా వాహన ప్రమాణాలు (2020).