Free practice MCQs with answers and explanations for వాయు కాలుష్యం అర్థం & ప్రధాన కాలుష్య కారకాలు (Air Pollutants) in వాయు కాలుష్యం (Air Pollution). Tap an option to check instantly.
Correct: A — ప్రాథమిక కాలుష్య కారకాలు
నేరుగా వెలువడే CO, SO₂, NOx, ధూళి కణాలు, హైడ్రోకార్బన్లు, సీసం ప్రాథమిక కాలుష్య కారకాలు. ప్రాథమిక కారకాల చర్యల వల్ల గాలిలో ఏర్పడేవి ద్వితీయ కాలుష్య కారకాలు (భూస్థాయి ఓజోన్, PAN).
Revise related study notesCorrect: B — భూస్థాయి ఓజోన్
భూస్థాయి ఓజోన్, PAN, ఫోటోకెమికల్ స్మాగ్ ద్వితీయ కాలుష్య కారకాలు; అవి సూర్యకాంతి సమక్షంలో ప్రాథమిక కారకాల చర్యల వల్ల గాలిలోనే ఏర్పడతాయి. CO, SO₂, సీసం నేరుగా వెలువడేవి కాబట్టి ప్రాథమికం.
Revise related study notesCorrect: C — కార్బాక్సీ హిమోగ్లోబిన్
CO హిమోగ్లోబిన్‌తో కలిసి కార్బాక్సీ హిమోగ్లోబిన్‌గా మారి ఆక్సిజన్ రవాణాను అడ్డుకుంటుంది. ఆక్సీ హిమోగ్లోబిన్ ఆక్సిజన్‌తో ఏర్పడే సాధారణ రూపం; MIC భోపాల్ వాయువు; సల్ఫ్యూరిక్ ఆమ్లం SO₂ నుండి వస్తుంది.
Revise related study notesCorrect: A — 2.5 మైక్రాన్ల లోపు సూక్ష్మ కణాలు; ఊపిరితిత్తుల్లోకి, రక్తంలోకి కూడా చేరుతాయి
PM2.5 అంటే 2.5 మైక్రాన్ల లోపు వ్యాసం ఉన్న ధూళి కణాలు; అత్యంత సూక్ష్మం కాబట్టి ఊపిరితిత్తుల్లోకి, రక్తంలోకి కూడా చేరుతాయి. 10 మైక్రాన్ల లోపు కణాలు PM10, ఇది వాయువు కాదు కణ పదార్థం.
Revise related study notesCorrect: B — 2000
భారత్‌లో సీసం కలిపిన పెట్రోలు వాడకాన్ని 2000లో పూర్తిగా నిలిపివేశారు. 1981 వాయు చట్టం, 2014 AQI ప్రారంభం, 2020 BS-VI అమలు సంవత్సరాలు, కాబట్టి సీసం నిషేధంతో సంబంధం లేదు.
Revise related study notesCorrect: C — ఇంధనాల అసంపూర్ణ దహనం
ఇంధనాలు పూర్తిగా మండకపోతే (అసంపూర్ణ దహనం) CO ఏర్పడుతుంది. సంపూర్ణ దహనంలో CO₂ వస్తుంది; విద్యుద్విశ్లేషణ, కిరణజన్య సంయోగక్రియ CO ఏర్పరచవు. అందువల్ల పేలవంగా గాలి చేరే పొయ్యిలు, వాహనాల్లో CO ఎక్కువగా వస్తుంది; ఇది హిమోగ్లోబిన్‌తో కలిసి ఆక్సిజన్ రవాణాను అడ్డుకుంటుంది.
Revise related study notesCorrect: A — 1, 2, 3 అన్నీ
మూడూ సరైనవే: CO అసంపూర్ణ దహనం వల్ల, SO₂ ఆమ్ల వర్షానికి ప్రధాన కారణం, PAN ద్వితీయ కాలుష్య కారకం (భూస్థాయి ఓజోన్, ఫోటోకెమికల్ స్మాగ్‌తో పాటు). కాబట్టి అన్ని ప్రకటనలను కలిపిన ఎంపిక సరైనది; ప్రాథమిక, ద్వితీయ కారకాల తేడాను గుర్తుంచుకుంటే ఈ ప్రశ్న సులభమవుతుంది.
Revise related study notesCorrect: B — సీసం (Lead)
సీసం ప్రాథమిక కాలుష్య కారకం (నేరుగా వెలువడేది). భూస్థాయి ఓజోన్, PAN, ఫోటోకెమికల్ స్మాగ్ గాలిలో ప్రాథమిక కారకాల చర్యల వల్ల ఏర్పడే ద్వితీయ కారకాలు. ద్వితీయ కారకాలు సూర్యకాంతి సమక్షంలో గాలిలోనే ఏర్పడతాయి, అందుకే వాటిని నేరుగా వెలువడే కారకాలతో కలపకూడదు.
Revise related study notesCorrect: C — 1, 2, 3 అన్నీ
మూడు ప్రకటనలు సరైనవి: PM10 (10 మైక్రాన్ల లోపు), PM2.5 (2.5 మైక్రాన్ల లోపు; రక్తంలోకి కూడా చేరుతుంది), సీసం కలిపిన పెట్రోలు 2000లో నిలిపివేత. PM2.5 చాలా సూక్ష్మంగా ఉండటం వల్ల ఊపిరితిత్తుల్లోనే కాక రక్తంలోకి కూడా చేరే ప్రమాదం ఉంది.
Revise related study notesCorrect: D — ఇది ద్వితీయ కాలుష్య కారకం
CO ప్రాథమిక కాలుష్య కారకం (నేరుగా వెలువడేది), ద్వితీయం కాదు. మిగతా ప్రకటనలు సరైనవి: హిమోగ్లోబిన్‌తో కలిసి కార్బాక్సీ హిమోగ్లోబిన్‌గా మారి ఆక్సిజన్ రవాణాను అడ్డుకుంటుంది.
Revise related study notes