వన్యప్రాణి & అటవీ చట్టాలు (Wildlife & Forest Acts): వన్యప్రాణి (రక్షణ) చట్టం 1972 – పరిచయం (Wildlife Protection Act 1972)
Free practice MCQs with answers and explanations for వన్యప్రాణి (రక్షణ) చట్టం 1972 – పరిచయం (Wildlife Protection Act 1972) in వన్యప్రాణి & అటవీ చట్టాలు (Wildlife & Forest Acts). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
వన్యప్రాణి (రక్షణ) చట్టం ఏ సంవత్సరంలో వచ్చింది?
A. 1972
B. 1927
C. 1980
D. 2006
Answer & explanation
Correct: A — 1972
వన్యప్రాణి (రక్షణ) చట్టం 1972లో వచ్చింది; అదే సంవత్సరం స్టాక్హోమ్ సదస్సు కూడా జరిగింది. 1927 భారత అటవీ చట్టం, 1980 అటవీ సంరక్షణ చట్టం, 2006 అటవీ హక్కుల చట్టం సంవత్సరాలు, కాబట్టి అవి ఇక్కడ తప్పు.
రాష్ట్ర స్థాయిలో వన్యప్రాణి చట్ట అమలుకు అధిపతి ఎవరు?
A. జిల్లా కలెక్టర్
B. ముఖ్య వన్యప్రాణి సంరక్షకుడు (Chief Wildlife Warden)
C. రాష్ట్ర గవర్నర్
D. పోలీస్ డైరెక్టర్ జనరల్
Answer & explanation
Correct: B — ముఖ్య వన్యప్రాణి సంరక్షకుడు (Chief Wildlife Warden)
వన్యప్రాణి చట్ట అమలులో రాష్ట్ర స్థాయి అధిపతి ముఖ్య వన్యప్రాణి సంరక్షకుడు (Chief Wildlife Warden); ఆయన కింద వన్యప్రాణి వార్డెన్లు ఉంటారు. కలెక్టర్, గవర్నర్, DGPకి ఈ చట్టంలో ఆ ప్రత్యేక హోదా లేదు.
జాతీయ వన్యప్రాణి బోర్డు (National Board for Wildlife) అధ్యక్షుడు ప్రధానమంత్రి. రాష్ట్ర వన్యప్రాణి బోర్డుకు ముఖ్యమంత్రి అధ్యక్షుడు. రాష్ట్రపతి లేదా పర్యావరణ మంత్రి ఈ బోర్డుకు అధ్యక్షులు కారు.
వన్యప్రాణి వారోత్సవం ప్రతి సంవత్సరం అక్టోబర్ 1 నుండి 7 వరకు జరుగుతుంది. జులై మొదటి వారం వనమహోత్సవం (చెట్లు నాటే వారం); జూన్ 5 ప్రపంచ పర్యావరణ దినోత్సవం; ఫిబ్రవరి 2 తడి నేలల దినోత్సవం.
వన్యప్రాణి చట్టానికి సంబంధించి 42వ సవరణ (1976)లో జరిగిన మార్పు ఏది?
A. అడవులు, వన్యప్రాణుల రక్షణ అంశాలు రాష్ట్ర జాబితా నుండి సమవర్తి జాబితాకు మారాయి
B. వన్యప్రాణి చట్టం రద్దయింది
C. NGT ఏర్పడింది
D. జాతీయ పార్కులు నిషేధించబడ్డాయి
Answer & explanation
Correct: A — అడవులు, వన్యప్రాణుల రక్షణ అంశాలు రాష్ట్ర జాబితా నుండి సమవర్తి జాబితాకు మారాయి
1976లో 42వ సవరణ ద్వారా అడవులు, వన్యప్రాణుల రక్షణ అంశాలు రాష్ట్ర జాబితా నుండి సమవర్తి (ఉమ్మడి) జాబితాకు మారాయి. NGT 2010లో ఏర్పడింది; వన్యప్రాణి చట్టం రద్దు కాలేదు, జాతీయ పార్కులు నిషేధం కాలేదు.
B. 48A – పర్యావరణ రక్షణ రాష్ట్ర బాధ్యత; 51A(g) – ప్రకృతిని కాపాడటం పౌరుడి ప్రాథమిక విధి
C. రెండూ ప్రాథమిక హక్కులు
D. రెండూ ఆదేశిక సూత్రాలు
Answer & explanation
Correct: B — 48A – పర్యావరణ రక్షణ రాష్ట్ర బాధ్యత; 51A(g) – ప్రకృతిని కాపాడటం పౌరుడి ప్రాథమిక విధి
48A ఆదేశిక సూత్రంగా రాజ్యానికి పర్యావరణ, అడవులు, వన్యప్రాణుల రక్షణ బాధ్యత ఇస్తుంది; 51A(g) ప్రాథమిక విధిగా ప్రతి పౌరుడు ప్రకృతిని కాపాడాలని చెబుతుంది. అవి హక్కులు కావు.
ఒక గ్రామంలో పులి చర్మం అమ్మకం నేరమని చెప్పే చట్టం ఏది?
A. అటవీ హక్కుల చట్టం 2006
B. జల చట్టం 1974
C. వన్యప్రాణి (రక్షణ) చట్టం 1972
D. భారత అటవీ చట్టం 1927 మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: C — వన్యప్రాణి (రక్షణ) చట్టం 1972
పులి చర్మం వంటి వన్యప్రాణి అవయవాల వ్యాపారాన్ని నిషేధించేది వన్యప్రాణి (రక్షణ) చట్టం 1972; విచారణ అధికారం వన్యప్రాణి వార్డెన్కు, అటవీ శాఖ అధికారులకు ఉంటుంది. అటవీ హక్కుల చట్టం గిరిజన హక్కులకు, జల చట్టం నీటి కాలుష్యానికి సంబంధించినవి.
ఈ ప్రకటనలను పరిశీలించండి. (1) జాతీయ వన్యప్రాణి బోర్డుకు PM అధ్యక్షుడు. (2) రాష్ట్ర బోర్డుకు CM అధ్యక్షుడు. (3) వన్యప్రాణి వారోత్సవం అక్టోబర్ 1–7. సరైనవి ఏవి?
A. 1, 2, 3 అన్నీ
B. 1 మరియు 2 మాత్రమే
C. 2 మరియు 3 మాత్రమే
D. 1 మరియు 3 మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: A — 1, 2, 3 అన్నీ
మూడు ప్రకటనలు సరైనవే: జాతీయ బోర్డుకు ప్రధానమంత్రి, రాష్ట్ర బోర్డుకు ముఖ్యమంత్రి అధ్యక్షులు, వన్యప్రాణి వారోత్సవం అక్టోబర్ 1 నుండి 7 వరకు. అందువల్ల ఏ ఒక్కదాన్ని వదిలిపెట్టే ఎంపికలైనా తప్పు; అధ్యక్ష పదవుల విషయంలో PM, CM తేడా గుర్తుంచుకోండి.
B. ఈ చట్టం ఏర్పాటు ఉద్దేశం స్టాక్హోమ్ సదస్సు తర్వాత 1980లో
C. జాతీయ పార్కులు, అభయారణ్యాల ఏర్పాటుకు వీలు కల్పిస్తుంది
D. ముఖ్య వన్యప్రాణి సంరక్షకుడు రాష్ట్ర అధిపతి
Answer & explanation
Correct: B — ఈ చట్టం ఏర్పాటు ఉద్దేశం స్టాక్హోమ్ సదస్సు తర్వాత 1980లో
వన్యప్రాణి చట్టం 1972లో వచ్చింది (అదే సంవత్సరం స్టాక్హోమ్ సదస్సు కూడా జరిగింది), 1980లో కాదు. మిగతా ప్రకటనలు సరైనవి. ఈ చట్టం జంతు వేట నిషేధం, జాతీయ పార్కులు, అభయారణ్యాల ఏర్పాటు లక్ష్యంగా పనిచేస్తుంది, ముఖ్య వన్యప్రాణి సంరక్షకుడు రాష్ట్ర స్థాయి అధిపతి.