పర్యావరణ న్యాయ సూత్రాలు & పర్యావరణ ప్రభావ మదింపు (Environmental Principles and EIA)

Correct: A — సుస్థిర అభివృద్ధి (Sustainable Development)

భావి తరాల అవసరాలకు భంగం కలగకుండా ప్రస్తుత అవసరాలు తీర్చుకునే అభివృద్ధే సుస్థిర అభివృద్ధి. 1987 బ్రండ్‌ట్‌ల్యాండ్ నివేదిక ఈ భావనను ప్రాచుర్యంలోకి తెచ్చింది. మిగతా పదాలు పర్యావరణ సమతుల్యతను సూచించవు.

Correct: B — జాగ్రత్త సూత్రం (Precautionary Principle)

జాగ్రత్త సూత్రం ప్రకారం పూర్తి శాస్త్రీయ నిర్ధారణ లేకపోయినా నష్టం ప్రమాదం ఉంటే ముందే చర్యలు తీసుకోవాలి. కాలుష్యకారి చెల్లింపు సూత్రం నష్ట పరిహారం గురించి, ప్రజా విశ్వాస సిద్ధాంతం సహజ వనరులపై ప్రభుత్వ ధర్మకర్తృత్వం గురించి.

Correct: C — పర్యావరణ ప్రభావ మదింపు (EIA)

EIA అంటే ప్రాజెక్టు ప్రారంభానికి ముందే దాని పర్యావరణ ప్రభావాన్ని అంచనా వేయడం; నోటిఫికేషన్లు 1994లో మొదటిసారి, 2006లో కొత్తవి వచ్చాయి. ప్రజాభిప్రాయ సేకరణ ఇందులో ముఖ్య దశ. మిగతా పేర్లు ఈ ప్రక్రియకు వాడరు.

Correct: D — ఎం.సి. మెహతా

ఎం.సి. మెహతా పేరుతో వచ్చిన అనేక సుప్రీంకోర్టు తీర్పులు భారత పర్యావరణ న్యాయశాస్త్రాన్ని రూపొందించాయి. సుభాష్ కుమార్ కేసు ఆర్టికల్ 21 హక్కుకు సంబంధించింది; బహుగుణ, మేధా పాట్కర్ పర్యావరణ ఉద్యమకారులు.

Correct: A — సహజ వనరులను ప్రజల తరఫున ట్రస్టీగా కాపాడటం

ప్రజా విశ్వాస సిద్ధాంతం ప్రకారం నీరు, గాలి, అడవులు వంటి సహజ వనరులను ప్రభుత్వం ప్రజల తరఫున ట్రస్టీగా కాపాడాలి. యజమాని లేదా అమ్మకందారుగా కాదు; అది ప్రజల ఆస్తి.

Correct: B — పరిశుభ్రమైన, ఆరోగ్యకర పర్యావరణ హక్కు జీవించే హక్కులో భాగం

సుప్రీంకోర్టు పరిశుభ్రమైన, ఆరోగ్యకర పర్యావరణం పొందే హక్కు జీవించే హక్కు (ఆర్టికల్ 21)లో భాగమని వ్యాఖ్యానించింది. ఆస్తి, మతస్వేచ్ఛ, విద్య వేర్వేరు నిబంధనలకు సంబంధించినవి.

Correct: C — 1994 మరియు 2006

EIA నోటిఫికేషన్ మొదటిసారి 1994లో, కొత్తది 2006లో వచ్చింది. 1974, 1981 జల, వాయు చట్టాల సంవత్సరాలు; 1986, 2002 EPA, జీవవైవిధ్య చట్టాల సంవత్సరాలు; 2010 NGT చట్టం సంవత్సరం.

Correct: C — ప్రాజెక్టు ప్రభావానికి గురయ్యే ప్రజల అభిప్రాయాలు నిర్ణయంలో పరిగణనలోకి వస్తాయి

EIAలో ప్రజాభిప్రాయ సేకరణ ముఖ్య దశ; ప్రాజెక్టు వల్ల ప్రభావితమయ్యే ప్రజలు తమ అభిప్రాయాలు చెప్పి అనుమతి నిర్ణయంలో భాగమవుతారు. ఇది ఖర్చు తగ్గించదు, కోర్టు తీర్పుకు ప్రత్యామ్నాయం కాదు, జీవవైవిధ్య చట్టంతో సంబంధం లేదు.

Correct: A — జాగ్రత్త సూత్రం – నిర్ధారణ లేకపోయినా ముందే చర్యలు; Polluter Pays – కాలుష్యకారే పరిహారం చెల్లించాలి

జాగ్రత్త సూత్రం నిర్ధారణ లేకపోయినా ముందే చర్యలు తీసుకోవాలని, Polluter Pays కాలుష్యకారే నష్ట పరిహారం, శుభ్రపరిచే ఖర్చు భరించాలని చెబుతాయి. ఇతర ఎంపికల్లో వివరణలు తారుమారయ్యాయి.

Correct: B — ప్రాజెక్టు పూర్తయిన తర్వాత మాత్రమే చేస్తారు

EIA ప్రాజెక్టు ప్రారంభానికి ముందే అంచనా వేసే ప్రక్రియ; పూర్తయ్యాక కాదు. 1994లో మొదటి, 2006లో కొత్త నోటిఫికేషన్ వచ్చాయి, ప్రజాభిప్రాయ సేకరణ ముఖ్య దశ. ఈ ముందస్తు స్వభావమే EIAను పర్యావరణ ఆడిట్ నుండి వేరు చేస్తుంది.