ఓజోన్, రసాయనాలు, వ్యర్థాల ఒప్పందాలు (Vienna, Montreal, Basel, Stockholm)
Free practice MCQs with answers and explanations for ఓజోన్, రసాయనాలు, వ్యర్థాల ఒప్పందాలు (Vienna, Montreal, Basel, Stockholm) in అంతర్జాతీయ పర్యావరణ ఒప్పందాలు – UNFCCC, పారిస్ (International Conventions). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
ఓజోన్ పొర రక్షణకు చేసుకున్న ఉమ్మడి చట్రం ఒప్పందం ఏది?
A. బేసెల్ ఒప్పందం 1989
B. వియన్నా ఒప్పందం 1985
C. రాటర్డామ్ ఒప్పందం 1998
D. మినామాటా ఒప్పందం 2013
Answer & explanation
Correct: B — వియన్నా ఒప్పందం 1985
వియన్నా ఒప్పందం 1985 ఓజోన్ రక్షణకు ఉమ్మడి చట్రం. బేసెల్ ప్రమాదకర వ్యర్థాలకు, రాటర్డామ్ రసాయనాల వ్యాపారానికి, మినామాటా పాదరసానికి సంబంధించినవి. చట్రం తర్వాత 1987లో మాంట్రియల్ ప్రోటోకాల్ వచ్చింది.
ఓజోన్ క్షీణింపజేసే పదార్థాలను దశలవారీగా తగ్గించే ఒప్పందం ఏది?
A. క్యోటో ప్రోటోకాల్ 1997
B. నగోయా ప్రోటోకాల్ 2010
C. మాంట్రియల్ ప్రోటోకాల్ 1987
D. కార్టజీనా ప్రోటోకాల్ 2000
Answer & explanation
Correct: C — మాంట్రియల్ ప్రోటోకాల్ 1987
మాంట్రియల్ ప్రోటోకాల్ 1987 CFCలు వంటి ఓజోన్ క్షీణకాల ఉత్పత్తి, వినియోగాన్ని దశలవారీగా తగ్గిస్తుంది; ఇది అత్యంత విజయవంతమైన పర్యావరణ ఒప్పందంగా భావిస్తారు. క్యోటో హరితగృహ వాయువులకు, నగోయా జన్యు వనరులకు, కార్టజీనా GMOలకు సంబంధించినవి.
ప్రమాదకర వ్యర్థాల సరిహద్దు దాటే రవాణాను నియంత్రించే ఒప్పందం ఏది?
A. రాటర్డామ్ ఒప్పందం
B. స్టాక్హోమ్ ఒప్పందం
C. మినామాటా ఒప్పందం
D. బేసెల్ ఒప్పందం
Answer & explanation
Correct: D — బేసెల్ ఒప్పందం
బేసెల్ ఒప్పందం (1989) ప్రమాదకర వ్యర్థాల సరిహద్దు రవాణాను నియంత్రిస్తుంది. రాటర్డామ్ ఒప్పందం ప్రమాదకర రసాయనాల వ్యాపారంలో ముందస్తు సమ్మతిని, స్టాక్హోమ్ ఒప్పందం POPsను, మినామాటా పాదరసాన్ని నియంత్రిస్తాయి.
పాదరసం వినియోగాన్ని నియంత్రించే మినామాటా ఒప్పందం ఏ దేశంలో జరిగిన విషాదం పేరుతో ఉంది?
A. జపాన్
B. భారత్
C. అమెరికా
D. రష్యా
Answer & explanation
Correct: A — జపాన్
మినామాటా ఒప్పందం (2013) జపాన్లో జరిగిన పాదరస విషప్రయోగ విషాదం పేరుతో ఏర్పడింది; ఇది 2017లో అమలులోకి వచ్చింది. భోపాల్ దుర్ఘటన భారత్లో జరిగింది కానీ అది వేరే విషయం; మినామాటాకు భారత్, అమెరికా, రష్యాలతో సంబంధం లేదు.
C. ప్రమాదకర రసాయనాలు, పురుగుమందుల వ్యాపారంలో ముందస్తు సమ్మతి (PIC)
D. తడి నేలల రక్షణ
Answer & explanation
Correct: C — ప్రమాదకర రసాయనాలు, పురుగుమందుల వ్యాపారంలో ముందస్తు సమ్మతి (PIC)
రాటర్డామ్ ఒప్పందం ప్రమాదకర రసాయనాలు, పురుగుమందుల అంతర్జాతీయ వ్యాపారంలో ముందస్తు సమ్మతి (Prior Informed Consent) తప్పనిసరి చేస్తుంది. పాదరసం మినామాటాకు, ఓజోన్ మాంట్రియల్కు, తడి నేలలు రామ్సర్కు సంబంధించినవి.
స్థిర సేంద్రియ కాలుష్యకారకాలను (POPs) నిషేధించే ఒప్పందం ఏది?
A. బేసెల్ ఒప్పందం 1989
B. మినామాటా ఒప్పందం 2013
C. వియన్నా ఒప్పందం 1985
D. స్టాక్హోమ్ ఒప్పందం 2001
Answer & explanation
Correct: D — స్టాక్హోమ్ ఒప్పందం 2001
స్టాక్హోమ్ ఒప్పందం (2001) POPsను నిషేధిస్తుంది, నియంత్రిస్తుంది; 2004లో అమలులోకి వచ్చింది. పేరు 1972 స్టాక్హోమ్ సదస్సును పోలి ఉన్నా అది వేరే ఘట్టం. బేసెల్ వ్యర్థాలకు, మినామాటా పాదరసానికి, వియన్నా ఓజోన్ చట్రానికి సంబంధించినవి.
కిగాలీ సవరణ 2016 ఏ వాయువులను తగ్గించడానికి ఉద్దేశించింది?
A. HFC వాయువులు
B. పాదరసం
C. POPs
D. ప్రమాదకర వ్యర్థాలు
Answer & explanation
Correct: A — HFC వాయువులు
కిగాలీ సవరణ (2016) మాంట్రియల్ ప్రోటోకాల్కు చేసిన సవరణ; HFC వాయువులను తగ్గించడం దీని లక్ష్యం. పాదరసం, POPs, ప్రమాదకర వ్యర్థాలు వేర్వేరు ఒప్పందాల పరిధి.
B. రాటర్డామ్ – POPs; స్టాక్హోమ్ – రసాయనాల వ్యాపారం
C. బేసెల్ – ప్రమాదకర వ్యర్థాలు; మినామాటా – పాదరసం
D. మాంట్రియల్ – తడి నేలలు; వియన్నా – CITES
Answer & explanation
Correct: C — బేసెల్ – ప్రమాదకర వ్యర్థాలు; మినామాటా – పాదరసం
బేసెల్ ప్రమాదకర వ్యర్థాల రవాణాను, మినామాటా పాదరసాన్ని నియంత్రిస్తాయి. రాటర్డామ్ రసాయన వ్యాపారంలో PIC, స్టాక్హోమ్ POPs, మాంట్రియల్ ఓజోన్, వియన్నా ఓజోన్ చట్రం. ఇతర జతలు అంశాలను తారుమారు చేశాయి.
వియన్నా 1985, బేసెల్ 1989, రాటర్డామ్ 1998, స్టాక్హోమ్ 2001 – ఇదే కాలక్రమం. ఇతర ఎంపికల్లో బేసెల్ (1989)ను వియన్నా (1985) కంటే ముందు లేదా రాటర్డామ్ (1998)ను బేసెల్ కంటే ముందు ఉంచారు.
మాంట్రియల్ ప్రోటోకాల్ గురించి నోట్స్ ప్రకారం సరైనది కానిది ఏది?
A. ఇది 1997లో అమలులోకి వచ్చింది
B. ఇది 1987లో కుదిరింది
C. CFCల ఉత్పత్తి, వినియోగం తగ్గింపు లక్ష్యం
D. అత్యంత విజయవంతమైన పర్యావరణ ఒప్పందంగా భావిస్తారు
Answer & explanation
Correct: A — ఇది 1997లో అమలులోకి వచ్చింది
మాంట్రియల్ ప్రోటోకాల్ 1987లో కుదిరి 1989లో అమలులోకి వచ్చింది, 1997లో కాదు (1997 క్యోటో సంవత్సరం). మిగతా మూడు ప్రకటనలు సరైనవి. ఈ ఒప్పందం ఓజోన్ రక్షణలో విజయవంతమైనదిగా ప్రసిద్ధి; 2016 కిగాలీ సవరణ HFCలను కూడా నియంత్రణలోకి తెచ్చింది.