భారత పర్యావరణ ఉద్యమాలు – చిప్కో మొదలైనవి (Environmental Movements) · Practice MCQs

Correct: A — హిమాలయ ప్రాంతంలో కొన్ని ఎత్తుల పైన చెట్ల నరికివేతపై 15 సంవత్సరాల నిషేధం

చిప్కో ఒత్తిడి ఫలితంగా 1980లో ప్రధాని ఇందిరా గాంధీ హిమాలయ ప్రాంతంలో కొన్ని ఎత్తుల పైన చెట్ల నరికివేతపై 15 ఏళ్ల నిషేధం విధించారు. నరికివేతకు అనుమతి ఉద్యమ లక్ష్యానికే విరుద్ధం; జాతీయ పార్కు ప్రకటన సైలెంట్ వ్యాలీకి సంబంధించినది.

Correct: B — గౌరా దేవి

గౌరా దేవి 1974లో రేణి గ్రామంలో మహిళలను నడిపి చెట్లను కాపాడారు. అమృతా దేవి 1730 బిష్ణోయి ఉద్యమ నాయకురాలు, మేధా పాట్కర్ నర్మదా, సుగతకుమారి సైలెంట్ వ్యాలీ సంబంధం.

Correct: C — ఇందులో మహిళల పాత్ర అత్యంత ముఖ్యం కాబట్టి

చెట్లను హత్తుకుని అడ్డుకున్న వారిలో మహిళలు ముందున్నారు; అందువల్ల ఇది ఎకో-ఫెమినిస్ట్ ఉద్యమంగా ప్రసిద్ధి. అది కేవలం మహిళలకే పరిమితం కాదు (బహుగుణ, భట్ పురుష నాయకులు); భారత్‌లోనే మొదలైంది; నదుల రక్షణ కాదు, చెట్ల రక్షణ.

Correct: D — చండీ ప్రసాద్ భట్

చండీ ప్రసాద్ భట్ దశౌలీ గ్రామ స్వరాజ్య సంఘ్ స్థాపించి చిప్కో ప్రారంభంలో ముఖ్య పాత్ర పోషించారు. బహుగుణ ప్రపంచ గుర్తింపు తెచ్చారు; హెగ్డే అప్పికో, రాజేంద్ర సింగ్ నీటి సంరక్షణ నాయకులు.

Correct: A — ఖేజ్రీ (జమ్మి) చెట్లు

జోధ్‌పూర్ మహారాజు కొత్త రాజభవనం కోసం ఖేజ్రీ (జమ్మి) చెట్లను నరకాలని ఆదేశించగా బిష్ణోయిలు వాటిని కాపాడారు. టేకు జంగిల్ బచావో ఆందోళన్‌లో సాల్ స్థానంలో నాటాలనుకున్న చెట్టు; ఎర్రచందనం శేషాచలంలో పెరుగుతుంది.

Correct: B — 363

చెట్లను కాపాడటానికి 363 మంది బిష్ణోయిలు ప్రాణాలు అర్పించారు. ఈ జ్ఞాపకార్థం అమృతా దేవి బిష్ణోయి వన్యప్రాణి పరిరక్షణ అవార్డు ఇస్తారు. ఇతర సంఖ్యలు నోట్స్‌లో లేవు.

Correct: C — జంభేశ్వర్ గురువు

బిష్ణోయిలు జంభేశ్వర్ గురువు బోధనలను పాటించి జంతువులను, చెట్లను పూజిస్తారు. బిర్సా ముండా సింగ్‌భూమ్ ప్రాంత గిరిజన పోరాట వారసత్వం కలవాడు; నానక్, కబీర్ ఈ సందర్భానికి సంబంధించినవారు కాదు.

Correct: D — సల్కాని

అప్పికో ఉద్యమం 1983లో ఉత్తర కన్నడ జిల్లాలోని సల్కాని గ్రామంలో ప్రారంభమైంది. రేణి చిప్కో (1974), ఖేజర్లీ బిష్ణోయి ఉద్యమ గ్రామం; సింగ్‌భూమ్ జంగిల్ బచావో ప్రాంతం.

Correct: A — కుంతిపుళ నదిపై జలవిద్యుత్ ప్రాజెక్టు ప్రతిపాదన

1970ల్లో కుంతిపుళ నదిపై జలవిద్యుత్ ప్రాజెక్టు ప్రతిపాదించారు; దాని వల్ల అరుదైన ఉష్ణమండల వర్షారణ్యం ముంపునకు గురయ్యేది. మిగతా ఎంపికలు నోట్స్‌లో కారణాలుగా పేర్కొనలేదు.

Correct: B — KSSP, సుగతకుమారి, సలీం అలీ

కేరళ శాస్త్ర సాహిత్య పరిషత్ (KSSP), కవయిత్రి సుగతకుమారి, పక్షి శాస్త్రవేత్త సలీం అలీ ఈ ఉద్యమానికి మద్దతు ఇచ్చారు. మేధా పాట్కర్, బాబా ఆమ్టే నర్మదా ఉద్యమం; హెగ్డే అప్పికో; గౌరా దేవి చిప్కో నాయకులు.