ఆహార గొలుసు, ఆహార జాలం & శక్తి ప్రవాహం (Food Chain) · Practice MCQs

Correct: C — సుమారు 1%

పడిన సౌరశక్తిలో సుమారు 1% మాత్రమే మొక్కలు కిరణజన్య సంయోగక్రియలో వాడుకుంటాయి; మిగతా శక్తి మొక్కలు ఉపయోగించలేవు. కాబట్టి 50%, 90%, 25% వంటి విలువలు వాస్తవానికి చాలా ఎక్కువ.

Correct: D — ఏకదిశా ప్రవాహం (Unidirectional)

శక్తి సూర్యుడు → ఉత్పత్తిదారులు → వినియోగదారులు → విచ్ఛేదకాలు అనే ఒకే దిశలో ప్రవహించి వేడిగా నష్టమవుతుంది; తిరిగి వెనక్కి రాదు. పోషకాలు మాత్రం చక్రంలా పునర్వినియోగమవుతాయి, కాబట్టి చక్రీయ ప్రవాహం పోషకాలకు వర్తిస్తుంది, శక్తికి కాదు.

Correct: A — ఇ.పి. ఓడమ్

ఇ.పి. ఓడమ్ శక్తి ప్రవాహాన్ని మేత గొలుసు, డెట్రిటస్ గొలుసు అనే రెండు చేతులతో Y ఆకారంలో చూపించారు. లిండెమాన్ 10% నియమం, హెకెల్ ఎకాలజీ పదం, లీబిగ్ కనిష్ట నియమం ఇచ్చారు.

Correct: B — శ్వాసక్రియ, వేడి, విసర్జన

శక్తి శ్వాసక్రియలో ఖర్చయి, వేడిగా వెదజల్లబడి, విసర్జన ద్వారా నష్టమవుతుంది; ఇది థర్మోడైనమిక్స్ రెండవ నియమానికి అనుగుణం. కిరణజన్య సంయోగక్రియ శక్తిని ఆహారంలో నిల్వ చేసే ప్రక్రియ; నష్టం లేదని చెప్పడం తప్పు.

Correct: C — బయోమాగ్నిఫికేషన్ (Biomagnification)

ఆహార గొలుసులో ఒక్కో స్థాయి పైకి వెళ్ళేకొద్దీ DDT, పాదరసం వంటి విషపదార్థాల గాఢత పెరగడాన్ని బయోమాగ్నిఫికేషన్ అంటారు. యూట్రోఫికేషన్ నీటిలో పోషకాల అధిక చేరిక, నైట్రిఫికేషన్ నైట్రోజన్ మార్పిడి, ఎడ్జ్ ఎఫెక్ట్ ఎకోటోన్‌లో జీవవైవిధ్యం.

Correct: D — పాదరసం (Mercury)

మినమాటా వ్యాధి పాదరస కలుషిత చేపలు తినడం వల్ల వచ్చింది. కాడ్మియం ఇటై-ఇటై వ్యాధికి కారణం. సీసం, ఆర్సెనిక్ వేరే ఆరోగ్య సమస్యలకు కారణమైనా మినమాటాకు కాదు. ఈ వ్యాధి పాదరసం ఆహార గొలుసులో చేపల ద్వారా మనిషికి చేరడం (బయోమాగ్నిఫికేషన్) వల్ల వచ్చింది.

Correct: A — కాడ్మియం

ఇటై-ఇటై వ్యాధి కాడ్మియం కాలుష్యం వల్ల వచ్చింది. పాదరసం మినమాటా వ్యాధికి కారణం. ఇనుము, జింక్ శరీరానికి కొద్ది మొత్తంలో అవసరమైన ఖనిజాలు; ఈ వ్యాధికి కారణం కావు.

Correct: B — పరస్పర సహజీవనం (Mutualism)

మ్యూచువలిజంలో రెండు జీవులూ లాభం పొందుతాయి; ఉదా: లైకెన్, రైజోబియం–చిక్కుడు వేరు బుడిపెలు, పూలు–తేనెటీగలు. పరాన్నజీవనంలో ఒకదానికి లాభం, ఆతిథేయికి నష్టం; సహభోజనంలో ఒకదానికే లాభం; అమెన్సాలిజంలో ఒకదానికి నష్టం.

Correct: C — శైవలం + శిలీంధ్రం

లైకెన్ శైవలం (ఆహారం తయారు చేస్తుంది), శిలీంధ్రం (రక్షణ, తేమ ఇస్తుంది) పరస్పర సహజీవనంతో ఏర్పడుతుంది. మిగతా కలయికలు లైకెన్ నిర్మాణం కాదు. శైవలం కాంతి సంశ్లేషణతో ఆహారం ఇస్తే, శిలీంధ్రం నీరు, ఖనిజాలు ఇస్తుంది; రెండింటికీ లాభం ఉండటం వల్లే ఇది మ్యూచువలిజం.

Correct: D — పరాన్నజీవనం (Parasitism)

పేను, నులిపురుగు, మలేరియా పరాన్నజీవి అయిన ప్లాస్మోడియం ఆతిథేయికి నష్టం కలిగించి తాము లాభం పొందే పరాన్నజీవులు. మ్యూచువలిజంలో రెండూ లాభపడతాయి; సహభోజనంలో ఆతిథేయికి నష్టం ఉండదు; వేటలో ఎరను చంపి తింటారు.