Free practice MCQs with answers and explanations for బయో అక్యుమ్యులేషన్ & బయోమాగ్నిఫికేషన్ (Biomagnification) in ఆహార గొలుసు, ఆహార జాలం & శక్తి ప్రవాహం (Food Chain). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
ఆహార గొలుసులో పై స్థాయికి వెళ్ళే కొద్దీ విషపదార్థాల గాఢత పెరగడాన్ని ఏమంటారు?
A. యూట్రోఫికేషన్
B. నైట్రిఫికేషన్
C. బయోమాగ్నిఫికేషన్ (Biomagnification)
D. ఎడ్జ్ ఎఫెక్ట్
Answer & explanation
Correct: C — బయోమాగ్నిఫికేషన్ (Biomagnification)
ఆహార గొలుసులో ఒక్కో స్థాయి పైకి వెళ్ళేకొద్దీ DDT, పాదరసం వంటి విషపదార్థాల గాఢత పెరగడాన్ని బయోమాగ్నిఫికేషన్ అంటారు. యూట్రోఫికేషన్ నీటిలో పోషకాల అధిక చేరిక, నైట్రిఫికేషన్ నైట్రోజన్ మార్పిడి, ఎడ్జ్ ఎఫెక్ట్ ఎకోటోన్లో జీవవైవిధ్యం.
మినమాటా వ్యాధి పాదరస కలుషిత చేపలు తినడం వల్ల వచ్చింది. కాడ్మియం ఇటై-ఇటై వ్యాధికి కారణం. సీసం, ఆర్సెనిక్ వేరే ఆరోగ్య సమస్యలకు కారణమైనా మినమాటాకు కాదు. ఈ వ్యాధి పాదరసం ఆహార గొలుసులో చేపల ద్వారా మనిషికి చేరడం (బయోమాగ్నిఫికేషన్) వల్ల వచ్చింది.
జపాన్ "ఇటై-ఇటై (Itai-itai)" వ్యాధికి కారణమైన భార లోహం ఏది?
A. కాడ్మియం
B. పాదరసం
C. ఇనుము
D. జింక్
Answer & explanation
Correct: A — కాడ్మియం
ఇటై-ఇటై వ్యాధి కాడ్మియం కాలుష్యం వల్ల వచ్చింది. పాదరసం మినమాటా వ్యాధికి కారణం. ఇనుము, జింక్ శరీరానికి కొద్ది మొత్తంలో అవసరమైన ఖనిజాలు; ఈ వ్యాధికి కారణం కావు.
DDT బయోమాగ్నిఫికేషన్ వల్ల డేగలు, గద్దల్లో కనిపించిన ప్రభావం ఏది?
A. ఎక్కువ గుడ్లు పెట్టడం
B. గుడ్ల పెంకులు పలుచబడి గుడ్లు పగిలి సంఖ్య తగ్గడం
C. బరువు పెరగడం
D. ఎక్కువ దూరం ఎగరడం
Answer & explanation
Correct: B — గుడ్ల పెంకులు పలుచబడి గుడ్లు పగిలి సంఖ్య తగ్గడం
DDT జలాల్లో, చేపల్లో, చేపలు తినే పక్షుల్లో గాఢత పెరిగి డేగలు, గద్దల గుడ్ల పెంకులు పలుచబడేలా చేసింది; దీనివల్ల గుడ్లు పగిలి వాటి సంఖ్య తగ్గింది. మిగతా ప్రభావాలు నోట్స్లో లేవు.
బయో అక్యుమ్యులేషన్ (Bioaccumulation), బయోమాగ్నిఫికేషన్ మధ్య తేడా ఏది?
A. అక్యుమ్యులేషన్ గొలుసులో పైకి పెరగడం; మాగ్నిఫికేషన్ ఒక జీవిలో పేరుకోవడం
B. రెండూ ఒకటే
C. అక్యుమ్యులేషన్ ఒక జీవి శరీరంలో కాలక్రమేణా పేరుకుపోవడం; మాగ్నిఫికేషన్ ఆహార గొలుసులో పైకి వెళ్ళే కొద్దీ గాఢత పెరగడం
D. అక్యుమ్యులేషన్ నీటి కాలుష్యం మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: C — అక్యుమ్యులేషన్ ఒక జీవి శరీరంలో కాలక్రమేణా పేరుకుపోవడం; మాగ్నిఫికేషన్ ఆహార గొలుసులో పైకి వెళ్ళే కొద్దీ గాఢత పెరగడం
బయో అక్యుమ్యులేషన్ ఒకే జీవిలో కాలక్రమేణా పేరుకుపోవడం; బయోమాగ్నిఫికేషన్ పోషక స్థాయి పైకి వెళ్ళే కొద్దీ గాఢత పెరగడం. రెండు పదాలను తారుమారు చేస్తే నిర్వచనం తప్పు అవుతుంది.
విషపదార్థాలు అగ్ర స్థాయిలో ఎక్కువగా ఎందుకు ఉంటాయి?
A. అగ్ర మాంసాహారులు ఎక్కువగా తాగడం వల్ల
B. అవి ఉత్పత్తిదారులు తయారుచేయడం వల్ల
C. అవి వేడిలో ఆవిరై పై స్థాయికి చేరడం వల్ల
D. అవి కుళ్ళిపోవు, కొవ్వులో నిల్వ ఉంటాయి, జీవులు విసర్జించలేవు
Answer & explanation
Correct: D — అవి కుళ్ళిపోవు, కొవ్వులో నిల్వ ఉంటాయి, జీవులు విసర్జించలేవు
DDT, భార లోహాల వంటి కాలుష్యకారులు non-biodegradable, కొవ్వులో నిల్వ ఉండి విసర్జనకు రావు; ప్రతి స్థాయిలో తిన్న జీవుల్లోని మొత్తం విషం పై స్థాయికి చేరి గాఢత పెరుగుతుంది. ఉత్పత్తిదారులు విషాన్ని తయారుచేయవు.
విషపదార్థ గాఢత ఆరోహణ క్రమం (తక్కువ నుండి ఎక్కువ) సరైనది ఏది?
A. చేపలు తినే పక్షి → చేప → ఫైటోప్లాంక్టన్ → నీరు
B. చేప → నీరు → పక్షి → ఫైటోప్లాంక్టన్
C. నీరు → ఫైటోప్లాంక్టన్ → చేప → చేపలు తినే పక్షి
D. ఫైటోప్లాంక్టన్ → పక్షి → నీరు → చేప
Answer & explanation
Correct: C — నీరు → ఫైటోప్లాంక్టన్ → చేప → చేపలు తినే పక్షి
DDT నీటిలో తక్కువ గాఢతలో ఉండి, ఫైటోప్లాంక్టన్లో పెరిగి, చేపల్లో ఎక్కువై, చేపలు తినే పక్షుల్లో అత్యధికమవుతుంది; ఇదే బయోమాగ్నిఫికేషన్. ఇతర క్రమాలు గాఢత దిశకు విరుద్ధం.
మినమాటా వ్యాధికి పాదరసం, ఇటై-ఇటై వ్యాధికి కాడ్మియం కారణం; రెండూ జపాన్లో జరిగాయి. ఇతర ఎంపికల్లో లోహాలు తారుమారయ్యాయి లేదా సంబంధం లేనివి ఇచ్చారు. జతలను గుర్తుపెట్టుకోవడానికి మినమాటా = పాదరసం (Mercury), ఇటై-ఇటై = కాడ్మియం అని కంఠస్థం చేయాలి.
కింది వాటిలో బయోమాగ్నిఫికేషన్ గురించి తప్పు ప్రకటన ఏది?
A. అగ్ర వినియోగదారుల్లో విష గాఢత అతి తక్కువగా ఉంటుంది
B. DDT దీనికి ఉదాహరణ
C. విషపదార్థాలు కొవ్వులో నిల్వ ఉంటాయి
D. మనిషి ఆహార గొలుసులో పైన ఉండటం వల్ల ప్రభావం ఎక్కువ
Answer & explanation
Correct: A — అగ్ర వినియోగదారుల్లో విష గాఢత అతి తక్కువగా ఉంటుంది
అగ్ర వినియోగదారుల్లోనే విషపదార్థ గాఢత అత్యధికంగా ఉంటుంది; కాబట్టి "అతి తక్కువ" అనేది తప్పు. మిగతా ప్రకటనలు సరైనవి. ఈ రసాయనాలు కుళ్ళిపోకుండా కొవ్వులో నిల్వ ఉండటం వల్ల పై స్థాయిల్లో గాఢత పెరుగుతుంది, అగ్ర స్థాయిలో అత్యధికం.