ఓజోన్ పొర క్షీణత (Ozone Depletion) · Practice MCQs

Correct: A — UV-C (100–280 nm) – ఓజోన్, ఆక్సిజన్ పూర్తిగా పీల్చుకుంటాయి

UV-C అత్యంత ప్రమాదకరమైనది కానీ ఓజోన్, ఆక్సిజన్ దీన్ని పూర్తిగా పీల్చుకుంటాయి. UV-A ఎక్కువగా భూమిని చేరుతుంది. UV-B ని ఓజోన్ చాలావరకు పీల్చుకుంటుంది కానీ కొంత మిగిలి చర్మానికి హాని చేస్తుంది, అంటే పూర్తిగా ఆగదు. కాబట్టి మిగతా మూడు జతలు తప్పు.

Correct: B — ట్రోపోస్ఫియర్ ఓజోన్ UV-Bను అడ్డుకుని జీవులను కాపాడుతుంది

భూ ఉపరితలానికి దగ్గరగా ఉన్న ట్రోపోస్ఫియర్ ఓజోన్ కాలుష్యకారి, స్మాగ్‌లో భాగం; రక్షణ ఇచ్చేది స్ట్రాటోస్ఫియర్ ఓజోన్ మాత్రమే. భూమిపై సగటు సుమారు 300 DU, ఓజోన్‌కు ప్రత్యేక వాసన, డాబ్సన్ స్పెక్ట్రోఫోటోమీటర్ కొలత పరికరం అనే మిగతా ప్రకటనలు సరైనవి.

Correct: C — 220 DU కంటే తక్కువ, సుమారు 300 DU

భూమిపై సగటు ఓజోన్ సుమారు 300 DU; 220 DU కంటే తగ్గితే దాన్ని ఓజోన్ రంధ్రంగా పరిగణిస్తారు. ఇతర ఎంపికల్లో విలువలు తారుమారు చేసి లేదా అసంబద్ధ సంఖ్యలు ఇచ్చారు; సగటు కంటే రంధ్రం విలువ తక్కువగా ఉండాలనేది తర్కం.

Correct: D — ట్రోపోస్ఫియర్ ఓజోన్ → గరిష్ఠ సాంద్రత (20–25 కి.మీ) → పొర పైభాగం (35 కి.మీ)

ట్రోపోస్ఫియర్ భూమికి అత్యంత దగ్గరగా ఉండే పొర కాబట్టి స్మాగ్ ఓజోన్ మొదట వస్తుంది; ఆ తరువాత 15–35 కి.మీ పొరలో గరిష్ఠ సాంద్రత 20–25 కి.మీ వద్ద, చివరగా పొర పైభాగం సుమారు 35 కి.మీ వద్ద ఉంటుంది. మిగతా క్రమాలు ఎత్తుల తర్కానికి విరుద్ధం.

Correct: A — హాలన్లు – బ్రోమిన్; CFCలు – క్లోరిన్

CFCలలో క్లోరిన్ ప్రధాన హానికర మూలకం, హాలన్లలో బ్రోమిన్ ఉంటుంది. కార్బన్ టెట్రాక్లోరైడ్ (CCl₄) లో క్లోరిన్ ఉంది, మిథైల్ బ్రోమైడ్‌లో బ్రోమిన్ ఉంది. అందువల్ల మిగతా ఎంపికల్లోని మూలకాల జతలు తప్పు.

Correct: B — (1), (2) మాత్రమే సరైనవి

మొదటి చర్యలో క్లోరిన్ ఓజోన్‌ను విడగొట్టి ClO అవుతుంది; రెండవ చర్యలో ClO నుండి క్లోరిన్ మళ్లీ విడుదలవుతుంది. అంటే క్లోరిన్ వినియోగం కాదు, ఉత్ప్రేరకంలా తిరిగి వాడబడుతుంది; అందుకే ఒక్క పరమాణువు లక్ష అణువులను నాశనం చేయగలదు. కాబట్టి (3) తప్పు.

Correct: C — a (1928) → b (1974) → c (1985) → d (1987)

CFCలు 1928లో కనుగొనబడ్డాయి; 1974లో మోలీనా, రోలాండ్ వాటి హానిని ప్రతిపాదించారు; 1985లో ఓజోన్ రంధ్రం ప్రకటన వచ్చింది; 1987లో మాంట్రియల్ ప్రోటోకాల్ ఆమోదం పొందింది. కాబట్టి సరైన క్రమం a–b–c–d. ఇతర క్రమాల్లో కారణం కంటే ముందు ఫలితం వచ్చినట్లు చూపారు.

Correct: D — హైడ్రోఫ్లోరోకార్బన్లు (HFCs)

HFCలలో క్లోరిన్, బ్రోమిన్ ఉండవు, కాబట్టి అవి ఓజోన్‌ను నాశనం చేయవు; కానీ అవి శక్తివంతమైన హరితగృహ వాయువులు, అందుకే కిగాలి సవరణ వాటిని తగ్గిస్తుంది. హాలన్లు, కార్బన్ టెట్రాక్లోరైడ్, మిథైల్ క్లోరోఫామ్ నోట్స్‌లోని ODSలు.

Correct: A — అత్యంత చలి + PSCలు + ధ్రువ సుడిగుండం + వసంత సూర్యకాంతి

అంటార్కిటికాలో శీతాకాల చలి PSCల ఏర్పాటుకు, ధ్రువ సుడిగుండం గాలిని వేరు చేయడానికి, వసంత సూర్యకాంతి క్లోరిన్ చర్యకు కారణమై ఓజోన్ రంధ్రం ఏర్పడుతుంది. మిగతా ఎంపికల్లోని వేడి, రుతుపవనాలు, ఎడారులు, తుపాన్లు ఈ ప్రక్రియకు సంబంధం లేనివి.

Correct: B — ఇది ఎక్కువగా జనవరి–మార్చి నెలల్లో అతి పెద్దదిగా ఉంటుంది

రంధ్రం దక్షిణ అర్ధగోళ వసంతంలో, అంటే ఆగస్టు–అక్టోబర్‌లో ఏర్పడి సెప్టెంబర్–అక్టోబర్‌లో అతి పెద్దదిగా ఉంటుంది; జనవరి–మార్చి వేసవి కాబట్టి అప్పుడు కాదు. 1985 ప్రకటన, ఆర్కిటిక్‌లో తక్కువ తీవ్రత సరైన ప్రకటనలు.