జాతీయ పార్కు, అభయారణ్యం మధ్య తేడా (National Park vs Wildlife Sanctuary)
Free practice MCQs with answers and explanations for జాతీయ పార్కు, అభయారణ్యం మధ్య తేడా (National Park vs Wildlife Sanctuary) in జాతీయ పార్కులు & వన్యప్రాణి అభయారణ్యాలు (National Parks). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
భారతదేశపు మొదటి జాతీయ పార్కు (1936) ఏది?
A. కాజీరంగా నేషనల్ పార్కు
B. గిర్ నేషనల్ పార్కు
C. హెయిలీ నేషనల్ పార్కు (ఇప్పటి జిమ్ కార్బెట్)
D. రణతంబోర్ నేషనల్ పార్కు
Answer & explanation
Correct: C — హెయిలీ నేషనల్ పార్కు (ఇప్పటి జిమ్ కార్బెట్)
భారత్లో మొదటి జాతీయ పార్కు హెయిలీ నేషనల్ పార్కు (1936); దీనినే ఇప్పుడు ఉత్తరాఖండ్లోని జిమ్ కార్బెట్ నేషనల్ పార్కు అంటారు. కాజీరంగా, గిర్, రణతంబోర్ ప్రసిద్ధ పార్కులైనా మొదటివి కావు.
విస్తీర్ణంలో భారతదేశంలో అతిపెద్ద జాతీయ పార్కు ఏది?
A. హేమిస్ నేషనల్ పార్కు (లడఖ్)
B. జిమ్ కార్బెట్ నేషనల్ పార్కు
C. కాజీరంగా నేషనల్ పార్కు
D. సుందర్బన్స్ నేషనల్ పార్కు
Answer & explanation
Correct: A — హేమిస్ నేషనల్ పార్కు (లడఖ్)
లడఖ్లోని హేమిస్ నేషనల్ పార్కు విస్తీర్ణంలో భారత్లో అతిపెద్దది; మంచు చిరుతకు కూడా ప్రసిద్ధి. జిమ్ కార్బెట్ మొదటి పార్కు, కాజీరంగా ఖడ్గమృగాలకు, సుందర్బన్స్ మడ అడవులకు ప్రసిద్ధి; విస్తీర్ణంలో అవి అతిపెద్దవి కావు.
D. సౌత్ బటన్ ఐలాండ్ నేషనల్ పార్కు (అండమాన్ నికోబార్)
Answer & explanation
Correct: D — సౌత్ బటన్ ఐలాండ్ నేషనల్ పార్కు (అండమాన్ నికోబార్)
అండమాన్ నికోబార్ దీవుల్లోని సౌత్ బటన్ ఐలాండ్ నేషనల్ పార్కు అతిచిన్నది. హేమిస్ అతిపెద్దది కాబట్టి అతిచిన్నదికి వ్యతిరేకం; జిమ్ కార్బెట్, మానస్ పెద్ద విస్తీర్ణం గల ప్రసిద్ధ పార్కులు.
ఒకసారి ప్రకటించిన జాతీయ పార్కు సరిహద్దులను మార్చాలంటే ఏది అవసరం?
A. కేంద్ర మంత్రివర్గ ఆదేశం
B. జిల్లా కలెక్టర్ అనుమతి
C. శాసనసభ తీర్మానం
D. జాతీయ హరిత ట్రిబ్యునల్ ఉత్తర్వు
Answer & explanation
Correct: C — శాసనసభ తీర్మానం
జాతీయ పార్కు సరిహద్దులను చట్ట ప్రకారం స్పష్టంగా నిర్ణయిస్తారు; వాటిని మార్చాలంటే శాసనసభ తీర్మానం అవసరం. ఇది జాతీయ పార్కుకు ఉన్న అత్యధిక రక్షణలో భాగం. కలెక్టర్, కేంద్ర మంత్రివర్గం, NGT ఈ మార్పు చేసే అధికారం గలవి కావు.
Correct: A — దీన్ని జాతీయ పార్కుగా ఉన్నతీకరించవచ్చు
అభయారణ్యం రక్షణ స్థాయి జాతీయ పార్కు కంటే తక్కువ, పరిమిత మేత, స్థానికుల హక్కులు వంటి కొన్ని కార్యకలాపాలకు అనుమతి ఉండే అవకాశం ఉంది, అందుకే దాన్ని జాతీయ పార్కుగా ఉన్నతీకరించవచ్చు. సముద్రంలో మాత్రమే ప్రకటించాలనే నియమం లేదు.
నోట్స్ ప్రకారం జాతీయ పార్కులను ప్రకటించే అధికారం ఎవరికి ఉంటుంది?
A. యునెస్కోకు మాత్రమే
B. సుప్రీంకోర్టుకు
C. IUCNకు
D. రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలకు
Answer & explanation
Correct: D — రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలకు
వన్యప్రాణి చట్టం 1972 ప్రకారం రక్షిత ప్రాంతాల ప్రకటనలో రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలకు అధికారం ఉంటుందని నోట్స్ చెబుతున్నాయి. యునెస్కో ప్రపంచ వారసత్వ గుర్తింపు మాత్రమే ఇస్తుంది; IUCN రెడ్ లిస్ట్ నిర్వహిస్తుంది; సుప్రీంకోర్టుకు పార్కులను ప్రకటించే అధికారం లేదు.
హెయిలీ నేషనల్ పార్కు 1936లో ఏర్పడింది; అదే ఇప్పటి జిమ్ కార్బెట్. 1952 భారత వన్యప్రాణి బోర్డు సంవత్సరం, 1972 వన్యప్రాణి చట్టం సంవత్సరం, 1973 ప్రాజెక్ట్ టైగర్ ప్రారంభ సంవత్సరం.
కింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి.
1. జాతీయ పార్కులో మేత, వ్యవసాయం అనుమతించరు.
2. అభయారణ్యంలో పరిమిత మేత వంటి కొన్ని కార్యకలాపాలకు అనుమతి ఉండే వీలు ఉంది.
3. జాతీయ పార్కు సరిహద్దులను సాధారణ ఉత్తర్వుతో ఎప్పుడైనా మార్చవచ్చు.
సరైనవి ఏవి?
A. 2 మరియు 3 మాత్రమే
B. 1 మరియు 3 మాత్రమే
C. 1 మరియు 2 మాత్రమే
D. 1, 2 మరియు 3
Answer & explanation
Correct: C — 1 మరియు 2 మాత్రమే
జాతీయ పార్కులో మేత, వ్యవసాయం నిషేధం, అభయారణ్యంలో పరిమిత కార్యకలాపాలకు వీలుంది కాబట్టి 1, 2 సరైనవి. జాతీయ పార్కు సరిహద్దులు మార్చాలంటే శాసనసభ తీర్మానం అవసరం, సాధారణ ఉత్తర్వు చాలదు; అందుకే 3 తప్పు.
జాతీయ పార్కుల 'మొదటి – అతిపెద్ద – అతిచిన్న' జతల్లో తప్పుగా ఉన్నది ఏది?
A. అతిపెద్ద జాతీయ పార్కు – సౌత్ బటన్ ఐలాండ్
B. అతిపెద్ద జాతీయ పార్కు – హేమిస్ (లడఖ్)
C. అతిచిన్న జాతీయ పార్కు – సౌత్ బటన్ ఐలాండ్
D. మొదటి జాతీయ పార్కు – హెయిలీ (1936)
Answer & explanation
Correct: A — అతిపెద్ద జాతీయ పార్కు – సౌత్ బటన్ ఐలాండ్
సౌత్ బటన్ ఐలాండ్ అతిచిన్న జాతీయ పార్కు, అతిపెద్దది హేమిస్. కాబట్టి సౌత్ బటన్ ఐలాండ్ను అతిపెద్దదిగా పేర్కొన్న జత తప్పు. హేమిస్–అతిపెద్దది, హెయిలీ (ఇప్పటి జిమ్ కార్బెట్)–మొదటిది అనే జతలు సరైనవి.
జాతీయ పార్కు, అభయారణ్యాల గురించి కింది ప్రకటనల్లో తప్పుగా ఉన్నది ఏది?
A. జాతీయ పార్కు సరిహద్దులు మార్చాలంటే శాసనసభ తీర్మానం అవసరం
B. అభయారణ్యాన్ని జాతీయ పార్కుగా ఉన్నతీకరించవచ్చు
C. అభయారణ్యంలో ఎలాంటి మేతకూ అనుమతి ఉండదు, జాతీయ పార్కులో పరిమిత మేత అనుమతిస్తారు
D. రెండింటినీ వన్యప్రాణి చట్టం 1972 ప్రకారం ప్రకటిస్తారు
Answer & explanation
Correct: C — అభయారణ్యంలో ఎలాంటి మేతకూ అనుమతి ఉండదు, జాతీయ పార్కులో పరిమిత మేత అనుమతిస్తారు
అనుమతులు ఈ ప్రకటనలో తారుమారయ్యాయి: మేత, వ్యవసాయం జాతీయ పార్కులో నిషేధం; అభయారణ్యంలో పరిమిత మేత, స్థానికుల హక్కులకు వీలుంది. మిగిలిన మూడు ప్రకటనలు నోట్స్కు అనుగుణంగా ఉన్నాయి.