పారిశ్రామిక & రసాయన విపత్తులు (Industrial Disasters) · Practice MCQs

Correct: C — సెవెసో విపత్తు

సెవెసో విపత్తు (1976) ఇటలీలో జరిగింది. భోపాల్ (మధ్యప్రదేశ్), వైజాగ్ (ఆంధ్రప్రదేశ్), చాస్నాలా గని ప్రమాదం (ధన్‌బాద్ సమీపం) మూడూ భారతదేశంలో జరిగినవి. పరీక్షల్లో దేశం, సంవత్సరం, కారణం జతలుగా అడుగుతారు కాబట్టి ప్రతి ఘటనను ఈ మూడు అంశాలతో గుర్తుంచుకోండి.

Correct: D — మినమాటా – జపాన్ – పాదరసం కాలుష్యం

మినమాటా వ్యాధి జపాన్‌లో పాదరసం కలుషిత వ్యర్థాల వల్ల వచ్చింది. సెవెసో ఇటలీ, డయాక్సిన్; చెర్నోబిల్ ఉక్రెయిన్, అణు రియాక్టర్ ప్రమాదం. ఇతర ఎంపికల్లో దేశం, కారణం తారుమారయ్యాయి.

Correct: A — C, D, A, B

సెవెసో (1976) → భోపాల్ (1984) → చెర్నోబిల్ (1986) → వైజాగ్ (2020). భోపాల్ చెర్నోబిల్ కంటే రెండేళ్లు ముందు, వైజాగ్ అందరికంటే చివరిది. సెవెసో 1976తో అన్నింటికంటే పాతది; ఈ నాలుగు సంవత్సరాలను క్రమంగా గుర్తుంచుకోవాలి.

Correct: B — 1, 2 మరియు 3

మూడు ప్రకటనలూ నోట్స్‌కు అనుగుణంగా సరైనవి: చాస్నాలా గని ప్రమాదం 1975లో ధన్‌బాద్ సమీపంలో, మినమాటా వ్యాధి పాదరసం వల్ల, సెవెసోలో డయాక్సిన్ విడుదల. అందుకే మూడు ప్రకటనలు ఒకేసారి సరైనవిగా ఎంచుకోవాలి.

Correct: C — ఆఫ్‌సైట్ ప్లాన్ పరిశ్రమ బయట ప్రజల భద్రత కోసం జిల్లా యంత్రాంగం చేసేది

ఆన్‌సైట్ ప్లాన్ పరిశ్రమ లోపల, ఆఫ్‌సైట్ ప్లాన్ పరిశ్రమ బయట ప్రజల భద్రతకు జిల్లా యంత్రాంగం చేసేది; దీనికి కలెక్టర్ బాధ్యులు. మిగతా ఎంపికలు రెండింటి పాత్రలను తారుమారు చేశాయి.

Correct: D — గాలి వీచే దిశలోనే పరుగెత్తడం

గ్యాస్ గాలి దిశలో వ్యాపిస్తుంది, కాబట్టి అదే దిశలో పరుగెత్తితే వాయువు మనల్ని చేరుతుంది; గాలి దిశకు అడ్డంగా వెళ్లాలి. మిగతా మూడూ నోట్స్‌లో చెప్పిన సరైన చర్యలు: అడ్డంగా వెళ్లడం, ఎత్తైన ప్రాంతానికి చేరడం, తలుపులు మూసి తడి గుడ్డ కట్టుకోవడం.

Correct: A — 1 మరియు 3 మాత్రమే

ఆన్‌సైట్ ప్లాన్ లోపలిది (1 సరైనది), NDRF కు CBRN శిక్షణ ఉంటుంది (3 సరైనది). ఆఫ్‌సైట్ ప్లాన్ బాధ్యత జిల్లా కలెక్టర్‌ది, యజమానిది కాదు కాబట్టి 2 తప్పు. ఆఫ్‌సైట్ ప్లాన్ పరిశ్రమ బయట ప్రజల భద్రతకు సంబంధించింది, దీనిని జిల్లా యంత్రాంగం చూసుకుంటుంది.

Correct: B — భూకంపం

భూకంపం భూ పలకల కదలిక వల్ల వచ్చే సహజ విపత్తు. భోపాల్, వైజాగ్ గ్యాస్ లీకులు, మినమాటా పాదరసం కాలుష్యం పరిశ్రమల నిర్లక్ష్యం, తప్పిదాల వల్ల జరిగిన మానవ కారణ విపత్తులు.

Correct: C — పర్యావరణ (రక్షణ) చట్టం, 1986 – ప్రజా బాధ్యత బీమా చట్టం, 1991

పర్యావరణ రక్షణకు గొడుగు చట్టం పర్యావరణ (రక్షణ) చట్టం 1986; బాధితులకు పరిహారం ఇచ్చేందుకు బీమాను తప్పనిసరి చేసింది ప్రజా బాధ్యత బీమా చట్టం 1991. ఫ్యాక్టరీల చట్టం కార్మికుల భద్రతకు, NGT చట్టం పర్యావరణ కేసుల విచారణకు సంబంధించినవి.

Correct: D — నేల సారం శాశ్వతంగా పెరగడం

విషపూరిత రసాయన విపత్తుల పరిణామాలు: శ్వాస సమస్యలు, కళ్ల మంట, దీర్ఘకాల వ్యాధులు, భవిష్యత్ తరాలకు జన్యు లోపాలు, పర్యావరణ నష్టం. నేల సారం శాశ్వతంగా పెరగడం పరిణామం కాదు; రసాయన కాలుష్యం నేలకు హానికరం.