విపత్తు నిర్వచనం, చట్ట లక్ష్యాలు (Definition of Disaster under DM Act)
Free practice MCQs with answers and explanations for విపత్తు నిర్వచనం, చట్ట లక్ష్యాలు (Definition of Disaster under DM Act) in విపత్తు నిర్వహణ చట్టం 2005 & NDMA (DM Act & NDMA). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
విపత్తు నిర్వహణ చట్టంలో "విపత్తు" నిర్వచనం ఏ సెక్షన్లో ఉంది?
A. సెక్షన్ 3
B. సెక్షన్ 2(d)
C. సెక్షన్ 46
D. సెక్షన్ 25
Answer & explanation
Correct: B — సెక్షన్ 2(d)
చట్టంలో "విపత్తు" నిర్వచనం సెక్షన్ 2(d)లో ఉంది. సెక్షన్ 3 NDMA ఏర్పాటుకు, సెక్షన్ 25 DDMA కు, సెక్షన్ 46 జాతీయ ప్రతిస్పందన నిధికి సంబంధించినవి. నిర్వచన సెక్షన్ పరీక్షల్లో తరచూ అడుగుతారు.
కేంద్ర స్థాయిలో విపత్తు నిర్వహణకు నోడల్ మంత్రిత్వ శాఖ ఏది?
A. వ్యవసాయ మంత్రిత్వ శాఖ
B. జల శక్తి మంత్రిత్వ శాఖ
C. హోం మంత్రిత్వ శాఖ (MHA)
D. రక్షణ మంత్రిత్వ శాఖ
Answer & explanation
Correct: C — హోం మంత్రిత్వ శాఖ (MHA)
చట్టం ప్రకారం కేంద్ర స్థాయిలో విపత్తు నిర్వహణకు హోం మంత్రిత్వ శాఖ నోడల్ శాఖ. విపత్తు సహాయం గతంలో వ్యవసాయ శాఖ పరిధిలో ఉండేది, 2002లో MHA కు మారింది. రక్షణ శాఖ సాయుధ దళాల ద్వారా సహాయం మాత్రమే చేస్తుంది.
విపత్తు నిర్వహణ చట్టం యొక్క ప్రధాన దృష్టి మార్పు ఏమిటి?
A. ముందస్తు నివారణ నుండి కేవలం సహాయం వైపు
B. కేంద్ర దళాల నుండి స్థానిక దళాల వైపు మాత్రమే
C. పునర్నిర్మాణాన్ని విస్మరించడం
D. కేవలం సహాయం నుండి ముందస్తు నివారణ, తగ్గింపు, సంసిద్ధత వైపు
Answer & explanation
Correct: D — కేవలం సహాయం నుండి ముందస్తు నివారణ, తగ్గింపు, సంసిద్ధత వైపు
చట్టం విపత్తు తర్వాత కేవలం సహాయం చేసే ధోరణి నుండి ముందస్తు నివారణ, తగ్గింపు, సంసిద్ధత వైపు మారడాన్ని సూచిస్తుంది. అదే సమయంలో పునరావాసం, పునర్నిర్మాణం కూడా విపత్తు నిర్వహణ నిర్వచనంలో భాగమే.
నోట్స్లో ఇచ్చిన చక్రం: నివారణ – తగ్గింపు – సంసిద్ధత – ప్రతిస్పందన – పునరావాసం – పునర్నిర్మాణం. ముందు విపత్తుకు ముందు చర్యలు (నివారణ, తగ్గింపు, సంసిద్ధత), తర్వాత ప్రతిస్పందన, చివరగా పునరుద్ధరణ చర్యలు వస్తాయి.
సెక్షన్ 2(d) లోని విపత్తు నిర్వచనంలో "స్థాయి" కి సంబంధించిన కీలక అంశం ఏమిటి?
A. కేవలం 100 మందికి మించిన మరణాలు
B. కేంద్ర ప్రభుత్వం ప్రకటించిన తేదీ నుంచి
C. ప్రభావిత సమాజం తనంతట తాను ఎదుర్కొనే సామర్థ్యానికి మించిన స్థాయి
D. ఒక జిల్లా పరిధికి మించిన వైశాల్యం
Answer & explanation
Correct: C — ప్రభావిత సమాజం తనంతట తాను ఎదుర్కొనే సామర్థ్యానికి మించిన స్థాయి
సెక్షన్ 2(d) ప్రకారం విపత్తులో గణనీయమైన ప్రాణనష్టం/మానవ బాధ, ఆస్తి, పర్యావరణ నష్టం ఉండి, అది ప్రభావిత సమాజం తనంతట తాను ఎదుర్కొనే సామర్థ్యానికి మించి ఉండాలి. నిర్ణీత మరణాల సంఖ్య వంటి కొలత నిర్వచనంలో లేదు.
వరదల ముందు గట్లు బలోపేతం చేయడం, హెచ్చరికలు ఇవ్వడం నోట్స్ ప్రకారం ఏ చర్యలు?
A. ప్రతిస్పందన
B. పునర్నిర్మాణం
C. పునరావాసం
D. సంసిద్ధత, తగ్గింపు
Answer & explanation
Correct: D — సంసిద్ధత, తగ్గింపు
వరద రాకముందే గట్లు బలోపేతం చేయడం (తగ్గింపు), హెచ్చరికలు ఇవ్వడం (సంసిద్ధత) విపత్తుకు ముందు చేసే చర్యలు. వరదల్లో ఇళ్లు మునిగాక ఆహారం పంచడం "ప్రతిస్పందన"; పునరావాసం, పునర్నిర్మాణం తర్వాతి దశలు.
ఈ ప్రవచనాలను పరిశీలించండి. 1) విపత్తు నిర్వచనం సెక్షన్ 2(d) లో ఉంది. 2) కేంద్రంలో నోడల్ శాఖ హోం మంత్రిత్వ శాఖ. 3) చట్టం ముఖ్యంగా విపత్తు తర్వాత సహాయ చర్యలకే ప్రాధాన్యం ఇస్తుంది. సరైనవి ఏవి?
A. 2 మరియు 3 మాత్రమే
B. 1 మరియు 2 మాత్రమే
C. 1 మరియు 3 మాత్రమే
D. 1, 2 మరియు 3
Answer & explanation
Correct: B — 1 మరియు 2 మాత్రమే
చట్టం ముందస్తు నివారణ, తగ్గింపు, సంసిద్ధతకు ప్రాధాన్యం ఇస్తుంది; కాబట్టి 3వ ప్రవచనం తప్పు. సెక్షన్ 2(d) నిర్వచనం, హోం శాఖ నోడల్ పాత్ర నోట్స్ ప్రకారం సరైనవి.
ఈ క్రింది వాటిలో విపత్తు నిర్వహణ చక్రంలో భాగం కాని చర్య ఏది?
A. నివారణ
B. సంసిద్ధత
C. ధరల నియంత్రణ
D. పునర్నిర్మాణం
Answer & explanation
Correct: C — ధరల నియంత్రణ
నివారణ, తగ్గింపు, సంసిద్ధత, ప్రతిస్పందన, పునరావాసం, పునర్నిర్మాణం అనేవి చక్రంలోని చర్యలు. ధరల నియంత్రణ ఈ చక్రంలో లేదు; అది విపత్తు నిర్వహణ నిర్వచనంలో భాగం కాదు.