క్రికెట్ టోర్నమెంట్లు (Cricket Tournaments)

క్రికెట్ అంతర్జాతీయ సంస్థ ICC, భారత క్రికెట్ సంస్థ BCCI. వీటి స్థాపన, కేంద్ర కార్యాలయాలు పరీక్షల్లో అడిగే ప్రాథమిక అంశాలు.

• ICC (International Cricket Council): 1909లో 'ఇంపీరియల్ క్రికెట్ కాన్ఫరెన్స్' గా లండన్‌లో ఏర్పడింది.
• 1965లో 'ఇంటర్నేషనల్ క్రికెట్ కాన్ఫరెన్స్' గా పేరు మారింది.
• 1989లో ప్రస్తుత పేరు 'ఇంటర్నేషనల్ క్రికెట్ కౌన్సిల్' గా మారింది.
• ప్రధాన కార్యాలయం దుబాయ్ (యు.ఏ.ఇ.)
• 2005 నుండి లండన్ నుండి దుబాయ్‌కి మారింది.
• BCCI (Board of Control for Cricket in India):
  1. 1928లో ఏర్పడింది
  2. ప్రధాన కార్యాలయం ముంబై.
• MCC (Marylebone Cricket Club):
  1. క్రికెట్ నియమాల రూపకర్త
  2. లార్డ్స్ మైదానం (లండన్) దీని స్వస్థలం. క్రికెట్ 'మక్కా' గా లార్డ్స్ ప్రసిద్ధి.
• తొలి టెస్టు మ్యాచ్: 1877, మెల్‌బోర్న్ (ఆస్ట్రేలియా – ఇంగ్లండ్).
• భారత్ తొలి టెస్టు:
  1. 1932, లార్డ్స్
  2. కెప్టెన్ సి.కె. నాయుడు.
• తొలి వన్డే: 1971, మెల్‌బోర్న్ (ఆస్ట్రేలియా – ఇంగ్లండ్).
• తొలి T20 అంతర్జాతీయ: 2005 (ఆస్ట్రేలియా – న్యూజిలాండ్).
• క్రికెట్ పిచ్ పొడవు:
  1. 22 గజాలు
  2. జట్టులో 11 మంది ఆటగాళ్లు.

వన్డే క్రికెట్ ప్రపంచ కప్ ప్రతి నాలుగేళ్లకు జరుగుతుంది. ఏ ఏడాది ఎవరు గెలిచారు, ఆతిథ్య దేశం ఏదనేది పరీక్షల్లో అత్యంత ముఖ్యం.

• 1975 (ఇంగ్లండ్): వెస్టిండీస్ – తొలి ప్రపంచ కప్ (ప్రుడెన్షియల్ కప్)
• 1979 (ఇంగ్లండ్): వెస్టిండీస్
• 1983 (ఇంగ్లండ్): భారత్ – కెప్టెన్ కపిల్ దేవ్
• ఫైనల్‌లో వెస్టిండీస్‌ను ఓడించింది (లార్డ్స్)
• 1987 (భారత్, పాకిస్థాన్): ఆస్ట్రేలియా – ఇంగ్లండ్ వెలుపల జరిగిన తొలి ప్రపంచ కప్
• 1992 (ఆస్ట్రేలియా, న్యూజిలాండ్): పాకిస్థాన్ – ఇమ్రాన్ ఖాన్ కెప్టెన్
• 1996 (భారత్, పాకిస్థాన్, శ్రీలంక): శ్రీలంక – అర్జున రణతుంగ కెప్టెన్
• 1999 (ఇంగ్లండ్): ఆస్ట్రేలియా
• 2003 (దక్షిణాఫ్రికా): ఆస్ట్రేలియా
• 2007 (వెస్టిండీస్): ఆస్ట్రేలియా
• 2011 (భారత్, శ్రీలంక, బంగ్లాదేశ్): భారత్ – కెప్టెన్ ఎం.ఎస్. ధోనీ
• ఫైనల్ ముంబై వాంఖడే మైదానంలో శ్రీలంకపై
• 2015 (ఆస్ట్రేలియా, న్యూజిలాండ్): ఆస్ట్రేలియా
• 2019 (ఇంగ్లండ్, వేల్స్): ఇంగ్లండ్ – తొలి టైటిల్
• ఫైనల్ సూపర్ ఓవర్‌లో న్యూజిలాండ్‌పై
• 2023 (భారత్): ఆస్ట్రేలియా – అహ్మదాబాద్‌లో భారత్‌ను ఓడించింది
• అత్యధిక టైటిళ్లు:
  1. ఆస్ట్రేలియా (6)
  2. భారత్, వెస్టిండీస్ (చెరి 2).

గుర్తుంచుకునే చిట్కా '83 భారత్, '96 శ్రీలంక, '11 భారత్, '19 ఇంగ్లండ్ – ఈ నాలుగు సంవత్సరాలు ముఖ్యం.

T20 ప్రపంచ కప్, ఛాంపియన్స్ ట్రోఫీ కూడా ICC టోర్నీలు. భారత్ ఈ రెండింటిలోనూ గెలిచింది; కాబట్టి ఇవి పరీక్షల్లో తరచూ వస్తాయి.

• T20 ప్రపంచ కప్ విజేతలు:
  1. 2007 (దక్షిణాఫ్రికా): భారత్ – కెప్టెన్ ధోనీ; ఫైనల్‌లో పాకిస్థాన్‌పై
  2. 2009 (ఇంగ్లండ్): పాకిస్థాన్
  3. 2010 (వెస్టిండీస్): ఇంగ్లండ్
  4. 2012 (శ్రీలంక): వెస్టిండీస్
  5. 2014 (బంగ్లాదేశ్): శ్రీలంక
  6. 2016 (భారత్): వెస్టిండీస్
  7. 2021 (యు.ఏ.ఇ., ఒమన్): ఆస్ట్రేలియా
  8. 2022 (ఆస్ట్రేలియా): ఇంగ్లండ్
  9. 2024 (వెస్టిండీస్, అమెరికా): భారత్ – కెప్టెన్ రోహిత్ శర్మ; ఫైనల్‌లో దక్షిణాఫ్రికాపై (బార్బడోస్)
• ఛాంపియన్స్ ట్రోఫీ: 1998లో 'ICC నాకౌట్' గా మొదలైంది.
• 1998 (బంగ్లాదేశ్): దక్షిణాఫ్రికా
• 2002 (శ్రీలంక): భారత్, శ్రీలంక సంయుక్త విజేతలు
• 2013 (ఇంగ్లండ్): భారత్ – కెప్టెన్ ధోనీ
• 2017 (ఇంగ్లండ్): పాకిస్థాన్
• 2025: భారత్ విజేత – ఫైనల్ దుబాయ్‌లో న్యూజిలాండ్‌పై
• ధోనీ: ఒకే కెప్టెన్‌గా మూడు ICC టోర్నీలు (2007 T20 ప్రపంచ కప్, 2011 వన్డే ప్రపంచ కప్, 2013 ఛాంపియన్స్ ట్రోఫీ) గెలిచారు.
• గుర్తుంచుకోండి:
  1. ధోనీ కెప్టెన్సీలో భారత్ 2007 T20 ప్రపంచ కప్, 2011 వన్డే ప్రపంచ కప్, 2013 ఛాంపియన్స్ ట్రోఫీ గెలిచింది
  2. రోహిత్ శర్మ కెప్టెన్సీలో 2024 T20 ప్రపంచ కప్ గెలిచింది.

టెస్ట్ క్రికెట్‌కు ప్రపంచ ఛాంపియన్‌షిప్, ఆసియా దేశాల మధ్య ఆసియా కప్, మహిళల క్రికెట్ ప్రపంచ కప్ కూడా పరీక్షల్లో ముఖ్యం.

• ప్రపంచ టెస్ట్ ఛాంపియన్‌షిప్ (WTC): 2019లో ప్రారంభమైంది.
• 2021 తొలి ఫైనల్: న్యూజిలాండ్ గెలిచింది, భారత్‌ను సౌతాంప్టన్‌లో ఓడించింది.
• 2023 ఫైనల్: ఆస్ట్రేలియా గెలిచింది, భారత్‌ను ది ఓవల్‌లో ఓడించింది.
• 2025 ఫైనల్: దక్షిణాఫ్రికా గెలిచింది, ఆస్ట్రేలియాను లార్డ్స్‌లో ఓడించింది.
• ఆసియా కప్:
  1. 1984లో షార్జాలో మొదలైంది
  2. తొలి విజేత భారత్. ఆసియా క్రికెట్ కౌన్సిల్ (ACC) నిర్వహిస్తుంది. భారత్ అత్యంత విజయవంతమైన జట్టు.
• మహిళల ప్రపంచ కప్: 1973లో ఇంగ్లండ్‌లో మొదలైంది – పురుషుల ప్రపంచ కప్ (1975) కంటే ముందే.
• 2025లో భారత మహిళల జట్టు తొలిసారి ప్రపంచ కప్ గెలిచింది
• కెప్టెన్ హర్మన్‌ప్రీత్ కౌర్.
• అంతకు ముందు భారత్ 2005, 2017లో ఫైనల్‌కు చేరింది.
• మహిళల ప్రీమియర్ లీగ్ (WPL):
  1. 2023లో ప్రారంభం
  2. తొలి విజేత ముంబై ఇండియన్స్.
• మిథాలీ రాజ్:
  1. మహిళల అంతర్జాతీయ క్రికెట్‌లో అత్యధిక పరుగులు చేసిన క్రీడాకారిణి
  2. 2021లో ఖేల్ రత్న అందుకున్నారు.

భారతదేశంలో దేశీయ క్రికెట్ టోర్నీలు పేర్లు, ఫార్మాట్లతో పరీక్షల్లో జతలుగా అడుగుతారు. IPL గురించి తరచూ ప్రశ్నలు వస్తాయి.

• IPL (Indian Premier League):
  1. 2008లో ప్రారంభం
  2. స్థాపకుడు లలిత్ మోదీ
  3. BCCI నిర్వహిస్తుంది.
• తొలి విజేత: రాజస్థాన్ రాయల్స్ (2008), కెప్టెన్ షేన్ వార్న్.
• చెన్నై సూపర్ కింగ్స్, ముంబై ఇండియన్స్ చెరో 5 టైటిళ్లు గెలిచాయి (2025 నాటికి)
• కోల్‌కతా నైట్ రైడర్స్ 3 సార్లు.
• సన్‌రైజర్స్ హైదరాబాద్ – 2016లో విజేత (కెప్టెన్ డేవిడ్ వార్నర్)
• 2009లో డెక్కన్ ఛార్జర్స్ (హైదరాబాద్) విజేత.
• 2025లో రాయల్ ఛాలెంజర్స్ బెంగళూరు తొలిసారి గెలిచింది.
• రంజీ ట్రోఫీ:
  1. 1934-35లో ప్రారంభం
  2. రంజిత్‌సింహ్‌జీ పేరుతో
  3. ఫస్ట్ క్లాస్ క్రికెట్. అత్యధిక టైటిళ్లు ముంబై (42).
• దులీప్ ట్రోఫీ:
  1. జోనల్ జట్ల మధ్య టోర్నీ
  2. దులీప్‌సింహ్‌జీ పేరుతో.
• ఇరానీ కప్: రంజీ ఛాంపియన్ – మిగతా భారత జట్టు మధ్య.
• విజయ్ హజారే ట్రోఫీ: 50 ఓవర్ల దేశీయ టోర్నీ.
• సయ్యద్ ముష్తాక్ అలీ ట్రోఫీ: T20 దేశీయ టోర్నీ.
• దేవధర్ ట్రోఫీ: లిస్ట్-A జోనల్ టోర్నీ.
• కూచ్ బెహార్ ట్రోఫీ: అండర్-19.

ద్వైపాక్షిక సిరీస్‌లకు ప్రత్యేక ట్రోఫీల పేర్లు, ప్రముఖ క్రికెటర్ల రికార్డులు పరీక్షల్లో తరచూ అడుగుతారు.

• ది యాషెస్ (The Ashes):
  1. ఇంగ్లండ్ – ఆస్ట్రేలియా మధ్య టెస్టు సిరీస్
  2. 1882లో ప్రారంభం.
• బోర్డర్–గావస్కర్ ట్రోఫీ: భారత్ – ఆస్ట్రేలియా టెస్టు సిరీస్.
• పటౌడీ ట్రోఫీ: భారత్ – ఇంగ్లండ్ టెస్టు సిరీస్ (నవాబ్ ఆఫ్ పటౌడీ పేరుతో). 2025 నుండి ఈ సిరీస్‌ను 'ఆండర్సన్–టెండూల్కర్ ట్రోఫీ' గా పిలుస్తున్నారు.
• ఫ్రీడం ట్రోఫీ:
  1. భారత్ – దక్షిణాఫ్రికా
  2. గాంధీ, మండేలా స్మృతిగా.
• విజ్డన్ ట్రోఫీ: ఇంగ్లండ్ – వెస్టిండీస్.
• ఫ్రాంక్ వోరెల్ ట్రోఫీ: ఆస్ట్రేలియా – వెస్టిండీస్.
• సచిన్ టెండూల్కర్:
  1. అంతర్జాతీయ క్రికెట్‌లో 100 సెంచరీలు
  2. 200 టెస్టులు ఆడిన ఏకైక క్రికెటర్
  3. వన్డేలో తొలి డబుల్ సెంచరీ (2010, గ్వాలియర్). 2014లో భారతరత్న – ఈ పురస్కారం పొందిన తొలి క్రీడాకారుడు.
• సునీల్ గావస్కర్: టెస్టుల్లో 10,000 పరుగులు చేసిన తొలి క్రికెటర్.
• బ్రియన్ లారా: టెస్టులో వ్యక్తిగత అత్యధిక స్కోరు 400 నాటౌట్.
• ముత్తయ్య మురళీధరన్: టెస్టుల్లో అత్యధిక వికెట్లు (800).
• రోహిత్ శర్మ: వన్డేల్లో మూడు డబుల్ సెంచరీలు.