కరెంట్ అఫైర్స్ (Current Affairs) / సైన్స్ & టెక్నాలజీ మరియు రక్షణ రంగం (Science, Tech & Defence)

Science, Technology & Defence – Current Affairs · 25 Oct 2026

సైన్స్ & రక్షణ కరెంట్ అఫైర్స్ — నోట్స్ మరియు ప్రాక్టీస్ ప్రశ్నలు.

2 notes 6 questions

Notes in this chapter

  1. 1వారణాసి నమో ఘాట్‌లో IAF 'వింగ్స్ ఓవర్ గంగెస్' వైమానిక ప్రదర్శన — ముగింపు రోజున హాజరైన ప్రధానిRead notePractice 3
  2. 22029 నాటికి దేశంలో నాలుగు క్రియాశీల ప్రయోగ వేదికలు — ISRO ఛైర్మన్ వి. నారాయణన్Read notePractice 3
By exambadi.in

1. వారణాసి నమో ఘాట్‌లో IAF 'వింగ్స్ ఓవర్ గంగెస్' వైమానిక ప్రదర్శన — ముగింపు రోజున హాజరైన ప్రధాని

ఏమిటి?

భారత వైమానిక దళం (IAF) 94వ వార్షికోత్సవం సందర్భంగా వారణాసిలోని నమో ఘాట్ వద్ద 'వింగ్స్ ఓవర్ గంగెస్' పేరుతో మూడు రోజుల వైమానిక ప్రదర్శన నిర్వహించింది. 25 అక్టోబర్ 2026న జరిగిన ముగింపు ప్రదర్శనను ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ, రక్షణ మంత్రి రాజ్‌నాథ్ సింగ్, యూపీ ముఖ్యమంత్రి యోగి ఆదిత్యనాథ్, గవర్నర్ ఆనందీబెన్ పటేల్ తిలకించారు.

దేశంలోని 12 వైమానిక స్థావరాల నుంచి దాదాపు 100 విమానాలు ఈ ప్రదర్శనలో పాల్గొన్నాయి. రఫేల్, సుఖోయ్-30 MKI, స్వదేశీ తేజస్ యుద్ధ విమానాలు, ప్రచండ్ తేలికపాటి యుద్ధ హెలికాప్టర్, రవాణా విమానాలు విన్యాసాలు చేశాయి. సూర్యకిరణ్ ఏరోబాటిక్ బృందం, సారంగ్ హెలికాప్టర్ బృందం ప్రత్యేక ఆకర్షణగా నిలిచాయి. గంగా నది ఒడ్డున గంటకు పైగా సాగిన ఈ ప్రదర్శనను ప్రధాని 'అద్భుతం'గా అభివర్ణించారు.

ఎవరికి? ఏ ప్రయోజనం?

దేశ రాజధానికి దూరంగా ఉన్న నగరాల ప్రజలు వైమానిక దళ సామర్థ్యాన్ని ప్రత్యక్షంగా చూడగలుగుతారు; స్వదేశీ విమానాల ప్రదర్శన యువతను రక్షణ రంగం వైపు ఆకర్షిస్తుంది.

ముఖ్య విషయాలు

  • ప్రదర్శన: 'వింగ్స్ ఓవర్ గంగెస్' — నమో ఘాట్, వారణాసి.
  • సందర్భం: IAF 94వ వార్షికోత్సవం (ఏర్పాటు: 8 అక్టోబర్ 1932).
  • ముగింపు రోజు: 25 అక్టోబర్ 2026 — ప్రధాని, రక్షణ మంత్రి హాజరు.
  • విమానాలు: 12 వైమానిక స్థావరాల నుంచి దాదాపు 100.
  • యుద్ధ విమానాలు: రఫేల్, సుఖోయ్-30 MKI, తేజస్.
  • హెలికాప్టర్: స్వదేశీ తేలికపాటి యుద్ధ హెలికాప్టర్ ప్రచండ్.
  • బృందాలు: సూర్యకిరణ్ (జెట్ ఏరోబాటిక్), సారంగ్ (హెలికాప్టర్).

సులభమైన ఉదాహరణ

వారణాసిలో ఈ ప్రదర్శన చూసిన ఒక ఇంటర్ విద్యార్థి వైమానిక దళంలో పైలట్ కావాలని నిర్ణయించుకుని, NDA పరీక్షకు సిద్ధమవడం మొదలుపెట్టవచ్చు.

తాజా మార్పు

25 అక్టోబర్ 2026: వారణాసి నమో ఘాట్‌లో IAF 'వింగ్స్ ఓవర్ గంగెస్' ప్రదర్శన ముగిసింది; ప్రధాని మోదీ హాజరయ్యారు.

ఆధారం:

బహుళ వార్తా వనరులు (ధృవీకరించబడింది) | 2026-10-26

2. 2029 నాటికి దేశంలో నాలుగు క్రియాశీల ప్రయోగ వేదికలు — ISRO ఛైర్మన్ వి. నారాయణన్

ఏమిటి?

2029 నాటికి భారత్‌కు నాలుగు క్రియాశీల రాకెట్ ప్రయోగ వేదికలు అందుబాటులోకి వస్తాయని ISRO ఛైర్మన్ వి. నారాయణన్ చెన్నై సమీపంలోని ఒక ప్రైవేట్ విశ్వవిద్యాలయ స్నాతకోత్సవంలో తెలిపారు. పెరుగుతున్న దేశీయ, అంతర్జాతీయ ప్రయోగ డిమాండ్‌ను తీర్చేందుకు ఈ విస్తరణ అవసరమని, ISROను ప్రైవేటీకరించబోమని, ప్రైవేట్ సంస్థల భాగస్వామ్యం మాత్రం తప్పనిసరి అని ఆయన చెప్పారు.

ప్రస్తుతం శ్రీహరికోటలోని సతీష్ ధావన్ అంతరిక్ష కేంద్రంలో రెండు ప్రయోగ వేదికలు ఉన్నాయి. తమిళనాడులోని తూత్తుకుడి జిల్లా కులశేఖరపట్టినంలో సుమారు 2,000 ఎకరాల్లో SSLV కోసం ప్రత్యేక ప్రయోగ సముదాయం నిర్మాణంలో ఉంది; దీని పనులు మార్చి 2025లో మొదలయ్యాయి. శ్రీహరికోటలో తదుపరి తరం ప్రయోగ వాహనం (NGLV) కోసం నిర్మిస్తున్న మూడో ప్రయోగ వేదిక మార్చి 2029 నాటికి పని ప్రారంభిస్తుందని కేంద్రం పార్లమెంటుకు తెలిపింది.

ఎవరికి? ఏ ప్రయోజనం?

ఎక్కువ ప్రయోగ వేదికలు ఉంటే ఉపగ్రహ ప్రయోగాల కోసం వేచి ఉండే సమయం తగ్గుతుంది; అంతర్జాతీయ వాణిజ్య ప్రయోగాల మార్కెట్‌లో భారత్ వాటా పెరుగుతుంది.

ముఖ్య విషయాలు

  • ప్రకటన: 2029 నాటికి నాలుగు క్రియాశీల ప్రయోగ వేదికలు — ISRO ఛైర్మన్ వి. నారాయణన్.
  • ప్రస్తుతం: శ్రీహరికోటలో రెండు ప్రయోగ వేదికలు పనిచేస్తున్నాయి.
  • కులశేఖరపట్టినం: తూత్తుకుడి జిల్లా, తమిళనాడు — SSLV కోసం ప్రత్యేక సముదాయం.
  • విస్తీర్ణం:
    1. సుమారు 2,000 ఎకరాలు
    2. నిర్మాణం మార్చి 2025లో ప్రారంభం.
  • మూడో వేదిక: శ్రీహరికోట — మార్చి 2029 నాటికి పని ప్రారంభం.
  • ఉపయోగం: మూడో వేదిక ప్రధానంగా NGLV, భవిష్యత్ మానవ సహిత ప్రయోగాల కోసం.
  • విధానం: ISRO ప్రైవేటీకరణ ఉండదు, ప్రైవేట్ భాగస్వామ్యం పెరుగుతుంది.

సులభమైన ఉదాహరణ

బెంగళూరుకు చెందిన ఒక అంతరిక్ష స్టార్టప్ తయారుచేసిన చిన్న ఉపగ్రహం, శ్రీహరికోటలో పెద్ద ప్రయోగాల కోసం నెలల తరబడి వేచి ఉండకుండా కులశేఖరపట్టినం నుంచి SSLV ద్వారా త్వరగా కక్ష్యలోకి చేరవచ్చు.

తాజా మార్పు

25 అక్టోబర్ 2026: 2029 నాటికి నాలుగు క్రియాశీల ప్రయోగ వేదికలు ఉంటాయని ISRO ఛైర్మన్ వి. నారాయణన్ తెలిపారు.

ఆధారం:

బహుళ వార్తా వనరులు (ధృవీకరించబడింది) | 2026-10-26