Science, Technology & Defence – Current Affairs · 20 Oct 2026

హైదరాబాద్‌కు చెందిన ప్రైవేట్ అంతరిక్ష సంస్థ స్కైరూట్ ఏరోస్పేస్, అమెరికా స్టార్టప్ రిఫ్లెక్ట్ ఆర్బిటల్ కోసం రెండు ప్రత్యేక (dedicated) ప్రయోగాల ఒప్పందాన్ని 14 అక్టోబర్ 2026న ప్రకటించింది. తొలి ప్రయోగం విక్రమ్-1 రాకెట్‌తో, రెండోది అదనపు తొలిదశ బూస్టర్లతో అభివృద్ధిలో ఉన్న విక్రమ్-1U రాకెట్‌తో జరుగుతుంది. ఒప్పంద విలువ, ప్రయోగ తేదీలను వెల్లడించలేదు.

రిఫ్లెక్ట్ ఆర్బిటల్ — కక్ష్యలో అద్దాలున్న ఉపగ్రహాలతో సూర్యకాంతిని రాత్రివేళ భూమిపై ఎంచుకున్న ప్రాంతాలకు ప్రతిబింబింపజేసే వ్యవస్థను నిర్మిస్తోంది; సౌర విద్యుత్ కేంద్రాలకు అదనపు గంటలు, రాత్రి గాలింపు–సహాయ చర్యలు దీని ఉద్దేశిత ఉపయోగాలు. విక్రమ్-1 తొలి కక్ష్యా ప్రయోగం 18 జూలై 2026న విజయవంతమైన తర్వాత స్కైరూట్‌కు ఇది కీలక విదేశీ వాణిజ్య ఒప్పందం; స్కైరూట్ 2022 నవంబర్‌లో విక్రమ్-S (ప్రారంభ్ మిషన్)తో భారత తొలి ప్రైవేట్ రాకెట్ ప్రయోగం చేసింది.

భారత ప్రైవేట్ ప్రయోగ సంస్థలకు అంతర్జాతీయ వాణిజ్య ఖాతాదారులు దొరకడం వల్ల అంతరిక్ష ఆర్థిక వ్యవస్థలో భారత వాటా పెరుగుతుంది; హైదరాబాద్ అంతరిక్ష స్టార్టప్ కేంద్రంగా ఎదుగుతుంది.

వరదల్లో చిక్కుకున్న గ్రామంలో రాత్రివేళ కరెంటు లేకున్నా, అంతరిక్షంలోని అద్దం సూర్యకాంతిని అక్కడికి మళ్లిస్తే సహాయ బృందాలు గాలింపు కొనసాగించవచ్చు — ఇదే రిఫ్లెక్ట్ ఆర్బిటల్ ఆలోచన.

14 అక్టోబర్ 2026: అమెరికా సంస్థ రిఫ్లెక్ట్ ఆర్బిటల్ కోసం రెండు విక్రమ్ ప్రయోగాల ఒప్పందాన్ని స్కైరూట్ ఏరోస్పేస్ ప్రకటించింది.

శాస్త్ర సాంకేతిక విభాగం (DST) పరిధిలోని టెక్నాలజీ డెవలప్‌మెంట్ బోర్డ్ (TDB), ముంబైకి చెందిన డ్రోన్ తయారీ సంస్థ ఐడియాఫోర్జ్ టెక్నాలజీతో ₹151 కోట్ల రుణ సహాయ ఒప్పందం కుదుర్చుకున్నట్లు 14 అక్టోబర్ 2026న ప్రకటించింది. మొత్తం ₹302 కోట్ల వ్యయంతో 'YETI' అనే భారీ బరువు మోసే స్వయంచాలిత VTOL (నిలువుగా ఎగిరి–దిగే) లాజిస్టిక్స్ డ్రోన్‌ను అభివృద్ధి చేస్తారు; ఈ నిధులు పరిశోధన, అభివృద్ధి & ఆవిష్కరణ (RDI) నిధి కింద ఇచ్చారు.

YETI 200 కిలోల పేలోడ్‌ను 200 కి.మీ. వరకు మోసుకెళ్లేలా రూపొందుతోంది; సాంకేతికతను TRL-4 (ప్రయోగశాల ధృవీకరణ) నుంచి TRL-9 (వినియోగ సిద్ధ) స్థాయికి తీసుకెళ్లడం లక్ష్యం. కంపెనీ నియంత్రణ ఫైలింగ్ ప్రకారం రుణ ఒప్పందం 9 అక్టోబర్ నాటిది; నిధులు విడతలుగా విడుదలవుతాయి. అసలు వినియోగం పరీక్షలు, నియంత్రణ అనుమతులపై ఆధారపడి ఉంటుంది.

కొండ ప్రాంతాలు, సరిహద్దు పోస్టులు, విపత్తు ప్రాంతాలకు రోడ్డు లేకున్నా భారీ సరుకులు చేరవేయవచ్చు; దేశీయ డ్రోన్ పరిశ్రమ దిగుమతులపై ఆధారపడటం తగ్గుతుంది.

మంచుతో రోడ్డు మూసుకుపోయిన ఎత్తైన సరిహద్దు పోస్టుకు 200 కిలోల ఆహారం, మందులను ఒకే ట్రిప్‌లో డ్రోన్ చేరవేస్తే — హెలికాప్టర్ అవసరం, ఖర్చు రెండూ తగ్గుతాయి.

14 అక్టోబర్ 2026: YETI భారీ డ్రోన్ అభివృద్ధికి ఐడియాఫోర్జ్‌తో ₹151 కోట్ల ఒప్పందాన్ని TDB ప్రకటించింది.