కరెంట్ అఫైర్స్ (Current Affairs) / సైన్స్ & టెక్నాలజీ మరియు రక్షణ రంగం (Science, Tech & Defence)

Science, Technology & Defence – Current Affairs · 12 Oct 2026

సైన్స్ & రక్షణ కరెంట్ అఫైర్స్ — నోట్స్ మరియు ప్రాక్టీస్ ప్రశ్నలు.

2 notes 4 questions

Notes in this chapter

  1. 1INDRA-2026: వ్లాదివోస్తోక్ చేరిన INS సహ్యాద్రిRead notePractice 2
  2. 2స్వదేశీ HPV టీకా CERVAVACకు WHO ప్రీక్వాలిఫికేషన్Read notePractice 2
By exambadi.in

1. INDRA-2026: వ్లాదివోస్తోక్ చేరిన INS సహ్యాద్రి

ఏమిటి?

INDRA భారత్–రష్యా మధ్య జరిగే ద్వైపాక్షిక సైనిక విన్యాసం; దీని పేరు INDia + RussiA నుంచి వచ్చింది. 2003 నుంచి నౌకాదళ రూపంలో జరుగుతోంది. INS సహ్యాద్రి శివాలిక్ క్లాస్ స్టెల్త్ ఫ్రిగేట్.

INDRA-2026లో ముందుగా వ్లాదివోస్తోక్‌లో హార్బర్ దశ (బ్రీఫింగ్‌లు, క్రాస్-డెక్ సందర్శనలు, సాంస్కృతిక మార్పిడి), తర్వాత సీ ఆఫ్ జపాన్‌లో సముద్ర దశ ఉంటాయి. డిసెంబర్ 2025 నాటి 23వ భారత్–రష్యా వార్షిక శిఖరాగ్ర సదస్సు ఒప్పందాల కొనసాగింపుగా, MAHASAGAR దృక్పథానికి అనుగుణంగా ఇది జరుగుతోంది.

ఎవరికి? ఏ ప్రయోజనం?

రెండు నౌకాదళాల మధ్య పరస్పర కార్యాచరణ సామర్థ్యం (interoperability), సముద్ర భద్రత సహకారం పెరుగుతాయి. రక్షణ విన్యాసాలు — భాగస్వామ్య దేశం, ప్రదేశం — పరీక్షల్లో తరచుగా అడుగుతారు.

ముఖ్య విషయాలు

  • విన్యాసం: INDRA-2026 — భారత్ & రష్యా నౌకాదళాలు.
  • తేదీలు: 13–18 అక్టోబర్ 2026.
  • నౌక: INS సహ్యాద్రి — 10 అక్టోబర్‌న వ్లాదివోస్తోక్ చేరిక.
  • దశలు: హార్బర్ (వ్లాదివోస్తోక్) → సముద్ర దశ (సీ ఆఫ్ జపాన్).
  • MAHASAGAR: Mutual and Holistic Advancement for Security and Growth Across Regions.
  • సంబంధిత విన్యాసం: KONKAN-2026 — INS త్రిశూల్, UK రాయల్ నేవీతో (ప్లిమత్, 8–15 అక్టోబర్).

సులభమైన ఉదాహరణ

రెండు దేశాల నౌకలు ఒకే రేడియో కోడ్‌లు, సంకేతాలు ముందే అభ్యాసం చేస్తే, నిజమైన విపత్తు సహాయ చర్యల్లో సమన్వయం సులభమవుతుంది.

తాజా మార్పు

10 అక్టోబర్ 2026: INS సహ్యాద్రి వ్లాదివోస్తోక్ చేరిక; విన్యాసం 13–18 అక్టోబర్.

ఆధారం:

బహుళ వార్తా వనరులు (ధృవీకరించబడింది) | 2026-10-12

2. స్వదేశీ HPV టీకా CERVAVACకు WHO ప్రీక్వాలిఫికేషన్

ఏమిటి?

హ్యూమన్ పాపిలోమా వైరస్ (HPV) గర్భాశయ ముఖద్వార (సర్వైకల్) క్యాన్సర్‌కు ప్రధాన కారణం. HPV 16, 18 రకాలు 70–80% సర్వైకల్ క్యాన్సర్లకు, 6, 11 రకాలు ~90% జననాంగ పులిపిర్లకు కారణం. భారత మహిళల్లో సర్వైకల్ క్యాన్సర్ రెండో అత్యంత సాధారణ క్యాన్సర్.

CERVAVAC నాలుగు రకాలపై (6, 11, 16, 18) రక్షణ ఇచ్చే రీకాంబినెంట్ క్వాడ్రివాలెంట్ టీకా. DCGI ఆమోదం తర్వాత 24 జనవరి 2023న దేశీయంగా ప్రారంభమైంది. ఇప్పుడు WHO ప్రీక్వాలిఫికేషన్‌తో Gavi, UNICEF వంటి సంస్థలు అల్ప, మధ్య ఆదాయ దేశాల కోసం కొనుగోలు చేయవచ్చు.

ఎవరికి? ఏ ప్రయోజనం?

తక్కువ ధరకు టీకా అందుబాటులోకి రావడంతో భారత్‌తో పాటు అనేక అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాల బాలికలు, బాలురకు రక్షణ లభిస్తుంది. WHO 90-70-90 లక్ష్యం (15 ఏళ్లలోపు 90% బాలికలకు టీకా, 70% మహిళలకు స్క్రీనింగ్, 90% రోగులకు చికిత్స) సాధనకు ఊతం.

ముఖ్య విషయాలు

  • టీకా: CERVAVAC — తొలి స్వదేశీ qHPV టీకా.
  • తయారీ: సీరమ్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఇండియా, పుణె.
  • HPV రకాలు: 6, 11, 16, 18.
  • వయస్సు: 9–26 ఏళ్లు, బాలికలు & బాలురు.
  • మైలురాయి: SIIకి 32వ WHO ప్రీక్వాలిఫికేషన్.
  • WHO 90-70-90: 2030 నాటికి సర్వైకల్ క్యాన్సర్ నిర్మూలన దిశగా లక్ష్యాలు.

సులభమైన ఉదాహరణ

ఒక ఆఫ్రికా దేశం సొంతంగా ఖరీదైన టీకా కొనలేకపోతే, UNICEF ద్వారా WHO-ప్రీక్వాలిఫైడ్ CERVAVACను తక్కువ ధరకు పొందవచ్చు.

తాజా మార్పు

అక్టోబర్ 2026 (మొదటి వారం): CERVAVACకు WHO ప్రీక్వాలిఫికేషన్.

ఆధారం:

బహుళ వార్తా వనరులు (ధృవీకరించబడింది) | 2026-10-12