1. NTPC అణు విద్యుత్ విస్తరణ
ఏమిటి?
అణు విద్యుత్ ఉత్పత్తి అణు ఇంధన శాఖ (DAE) పరిధిలో ఉంటుంది; భారత్‌లో అణు విద్యుత్ కేంద్రాలను న్యూక్లియర్ పవర్ కార్పొరేషన్ ఆఫ్ ఇండియా లిమిటెడ్ (NPCIL) నిర్వహిస్తోంది. NTPC (నేషనల్ థర్మల్ పవర్ కార్పొరేషన్) 1975లో స్థాపితమైన ప్రభుత్వ రంగ విద్యుత్ సంస్థ.
NTPC ఇప్పుడు అణు విద్యుత్ రంగంలోకి విస్తరిస్తోంది: మధ్యప్రదేశ్, బిహార్, ఒడిశాలో మూడు గ్రీన్‌ఫీల్డ్ స్థలాలను గుర్తించింది. NTPC–NPCIL సంయుక్త సంస్థ ASHVINI ద్వారా రాజస్థాన్ మహి బాన్స్‌వారా ప్రాజెక్టు ప్రణాళికలో ఉంది.
ఎవరికి? ఏ ప్రయోజనం?
శిలాజ ఇంధనాలపై ఆధారం తగ్గించి నికర-సున్నా లక్ష్యానికి అణు విద్యుత్ తోడ్పడుతుంది. అణు సంస్థలు, ప్రాజెక్టు ప్రదేశాలు ఇంధన అంశాల్లో అడుగుతారు.
ముఖ్య విషయాలు
- గ్రీన్‌ఫీల్డ్ స్థలాలు: మధ్యప్రదేశ్, బిహార్, ఒడిశాలో మూడు.
- లక్ష్యం: 2047 నాటికి 14 రాష్ట్రాల్లో 30 GW అణు సామర్థ్యం.
- ASHVINI: NTPC–NPCIL సంయుక్త సంస్థ (49:51).
- మహి బాన్స్‌వారా: రాజస్థాన్‌లో 2,800 MW ప్రాజెక్టు.
- NPCIL: అణు ఇంధన శాఖ పరిధిలోని అణు విద్యుత్ సంస్థ.
- NTPC: 1975లో స్థాపన.
సులభమైన ఉదాహరణ
జ్ఞాపకం ట్రిక్: 30 GW లక్ష్యం, 14 రాష్ట్రాలు, 2047; ASHVINI = NTPC + NPCIL జంట సంస్థ; మహి బాన్స్‌వారా 2,800 MW.
తాజా మార్పు
NTPC అణు విస్తరణలో మధ్యప్రదేశ్, బిహార్, ఒడిశాలో మూడు గ్రీన్‌ఫీల్డ్ స్థలాలను గుర్తించింది. 2047 నాటికి 14 రాష్ట్రాల్లో 30 GW అణు సామర్థ్యం లక్ష్యం కాగా ASHVINI (49:51) రాజస్థాన్ మహి బాన్స్‌వారా 2,800 MW ప్రాజెక్టు చేపడుతోంది.
🔗 సంబంధిత నోట్స్ (Related Notes):
బహుళ వార్తా వనరులు (ధృవీకరించబడింది) | 2026-10-07
2. SAREX-2026 — పారాదీప్ తీరంలో
ఏమిటి?
సెర్చ్ అండ్ రెస్క్యూ ఎక్సర్‌సైజ్ (SAREX) సముద్రంలో ప్రమాదంలో ఉన్న నౌకలు, వ్యక్తులను రక్షించే సన్నద్ధతను పరీక్షించే విన్యాసం. భారత కోస్ట్ గార్డ్ (చట్టం 1978) దేశ సముద్ర శోధన-రక్షణ సమన్వయ సంస్థగా ఉంది. సముద్ర SAR కన్వెన్షన్ 1979 (IMO) అంతర్జాతీయ ఆధారం.
SAREX-2026 ఒడిశాలోని పారాదీప్ తీరంలో కోస్ట్ గార్డ్ నేతృత్వంలో జరిగిన బహుళజాతి విన్యాసం; 24వ NMSAR బోర్డు సమావేశంతో కలిపి నిర్వహించారు. ఇది ద్వైవార్షిక కార్యక్రమం.
ఎవరికి? ఏ ప్రయోజనం?
హిందూ మహాసముద్ర ప్రాంతంలో అంతర్జాతీయ సహకారం పెరిగి సముద్ర ప్రమాదాల్లో ప్రాణనష్టం తగ్గుతుంది. రక్షణ, భద్రత విన్యాసాల వివరాలు కరెంట్ అఫైర్స్‌లో ఉపయోగపడతాయి.
ముఖ్య విషయాలు
- వేదిక: పారాదీప్ తీరం, ఒడిశా.
- నాయకత్వం:
- భారత కోస్ట్ గార్డ్
- బహుళజాతి విన్యాసం.
- NMSAR సమావేశం: 24వ NMSAR బోర్డు సమావేశంతో కలిపి జరిగింది.
- ద్వైవార్షికం: రెండేళ్లకోసారి నిర్వహిస్తారు.
- ISRO MEOLUT: ISRO MEOLUT ఆధారంగా డిస్ట్రెస్ బీకన్ స్థాన నిర్ధారణ పరీక్ష జరిగింది.
- భారత SRR: 4.6 మిలియన్ చ.కి.మీ. శోధన-రక్షణ ప్రాంతం.
సులభమైన ఉదాహరణ
సముద్రంలో ఒక ఓడ మునిగిపోతుంటే దాని డిస్ట్రెస్ బీకన్ సంకేతాన్ని ఉపగ్రహం పట్టుకుని ఖచ్చితమైన స్థానం చెబుతుంది, దాంతో కోస్ట్ గార్డ్ వెంటనే చేరుకుంటుంది.
తాజా మార్పు
SAREX-2026 పారాదీప్ తీరంలో కోస్ట్ గార్డ్ నేతృత్వంలో జరిగిన బహుళజాతి విన్యాసం; 24వ NMSAR బోర్డు సమావేశంతో కలిసి నిర్వహించారు. ఇందులో ISRO MEOLUT ఆధారిత డిస్ట్రెస్ బీకన్ స్థాన నిర్ధారణ పరీక్ష జరిగింది; భారత SRR 4.6 మిలియన్ చ.కి.మీ.
🔗 సంబంధిత నోట్స్ (Related Notes):
బహుళ వార్తా వనరులు (ధృవీకరించబడింది) | 2026-10-07