National Affairs – Current Affairs · 2 Oct 2026

ప్రతి సంవత్సరం 2 అక్టోబర్‌న మహాత్మా గాంధీ, లాల్ బహదూర్ శాస్త్రి జయంతులు జరుపుకుంటారు. గాంధీ 1869లో పోర్‌బందర్‌లో జన్మించారు; సత్యం, అహింసా మార్గంలో స్వాతంత్ర్య ఉద్యమాన్ని నడిపారు (చంపారన్ 1917, దండి యాత్ర 1930 ముఖ్య ఘట్టాలు).

లాల్ బహదూర్ శాస్త్రి 1904లో ముఘల్‌సరాయ్‌లో జన్మించి, భారత రెండో ప్రధానిగా పనిచేశారు. 'జై జవాన్, జై కిసాన్' నినాదం ఆయనదే. ఐక్యరాజ్యసమితి 2007లో 2 అక్టోబర్‌ను అంతర్జాతీయ అహింసా దినోత్సవంగా ప్రకటించింది.

జాతీయ నాయకుల జీవితం, విలువలు పరీక్షల్లో చరిత్ర, పౌరశాస్త్ర విభాగాల్లో ప్రశ్నలుగా వస్తాయి. స్వచ్ఛత, గ్రామ స్వరాజ్యం వంటి కార్యక్రమాలకు ఈ రోజు ప్రేరణ.

గుర్తుంచుకునే చిట్కా: ఒకే తేదీ, ఇద్దరు నాయకులు — గాంధీ 1869 (పోర్‌బందర్), శాస్త్రి 1904 (ముఘల్‌సరాయ్); 157 – 122 = 35 (జననాల మధ్య 35 ఏళ్ల వ్యత్యాసం).

2 అక్టోబర్ 2026న గాంధీ 157వ, లాల్ బహదూర్ శాస్త్రి 122వ జయంతులు జరిగాయి; ఐరాస అంతర్జాతీయ అహింసా దినోత్సవం కూడా. పీపుల్స్ ప్లాన్ క్యాంపెయిన్ 2026–27 కింద ప్రత్యేక గ్రామసభలు నిర్వహిస్తారు.

🔗 సంబంధిత నోట్స్ (Related Notes):

జవహర్ ద్వీప్ ముంబై హార్బర్‌లోని ఒక ద్వీపం; దీని పూర్వ పేరు బుచర్ ఐలాండ్. ఇది గేట్‌వే ఆఫ్ ఇండియాకు సుమారు 8.25 కి.మీ. ఈశాన్యంలో ఉంది. ఇక్కడి మెరైన్ ఆయిల్ టెర్మినల్ ముడి చమురు, LPG, పెట్రోలియం ఉత్పత్తులను నిర్వహిస్తుంది.

ముంబై పోర్ట్ అథారిటీ ఈ టెర్మినల్‌ను స్వచ్ఛతా అభియాన్ 2026లో ప్లాస్టిక్ రహితంగా ప్రకటించింది. దీనిని భారత్‌లో తొలి ప్లాస్టిక్ రహిత ఆయిల్ టెర్మినల్‌గా పేర్కొన్నారు. భారత్‌లో కొన్ని ఒకసారి వాడే ప్లాస్టిక్ వస్తువులపై 2022 జులై 1 నుండి నిషేధం అమలులో ఉంది.

పోర్టులు, ఇంధన కేంద్రాల్లో ప్లాస్టిక్ వినియోగం తగ్గించే ఆదర్శంగా నిలుస్తుంది. సముద్ర కాలుష్యం తగ్గింపు, స్వచ్ఛ భారత్ అంశాలకు సంబంధించిన ప్రశ్నలకు ఉపయోగకరం.

గుర్తుంచుకునే చిట్కా: బుచర్ ఐలాండ్ → జవహర్ ద్వీప్ (ముంబై); 'పూర్వ పేరు బుచర్' = ప్రశ్నలో తరచు మారే భాగం.

ముంబై పోర్ట్ అథారిటీ జవహర్ ద్వీప్ మెరైన్ ఆయిల్ టెర్మినల్‌ను స్వచ్ఛతా అభియాన్ 2026లో ప్లాస్టిక్ రహితంగా ప్రకటించింది; ఇది భారత్ తొలి ప్లాస్టిక్ రహిత ఆయిల్ టెర్మినల్.

నివేదికల ప్రకారం కేంద్రం రెండు ప్రాజెక్టులను ప్రకటించింది: తీస్తా నదిపై వంతెన, ISRO NETRA. తీస్తా నది సిక్కింలో పుట్టి పశ్చిమ బెంగాల్ మీదుగా బంగ్లాదేశ్‌లో ప్రవహిస్తుంది. సెవోక్ ప్రాంతం డార్జిలింగ్ జిల్లాలో ఉంది; NH-10 సిలిగురిని సిక్కిం వైపు కలుపుతుంది.

NETRA (Network for space object Tracking and Analysis) అనేది అంతరిక్షంలోని ఉపగ్రహాలు, శకలాలు వంటి వస్తువులను ట్రాక్ చేసే ISRO కార్యక్రమం. ఈ సమాచారం ఒకే వనరు ఆధారితం కాబట్టి ఇతర వనరులతో సరిచూడాలి.

ఈశాన్య, సిక్కిం ప్రాంతాలకు రవాణా అనుసంధానం మెరుగవుతుంది. అంతరిక్ష వస్తువుల ట్రాకింగ్ ద్వారా భారత ఉపగ్రహాల భద్రత పెరుగుతుంది.

ఉపగ్రహాల మధ్య, లేదా శకలాలతో ఢీకొనే ప్రమాదాన్ని NETRA వంటి ట్రాకింగ్ కేంద్రం ముందే గుర్తించి హెచ్చరిస్తుంది.

నివేదికల ప్రకారం తీస్తా వంతెన ₹1,175.59 కోట్లతో, 6.91 కి.మీ. పొడవు, ఆరు లేన్లతో సెవోక్ (డార్జిలింగ్) వద్ద NH-10పై నిర్మిస్తారు. ISRO NETRA కింద గౌహతి సమీపంలోని చంద్రాపూర్‌లో అంతరిక్ష వస్తు ట్రాకింగ్ కేంద్రం ఏర్పాటవుతుంది.

🔗 సంబంధిత నోట్స్ (Related Notes):