Environment & Ecology – Current Affairs · 22 Oct 2026

యమునా నదిలోకి శుద్ధి చేయని మురుగునీరు చేరకుండా ఆపడమే లక్ష్యంగా కేంద్ర హోంమంత్రి అమిత్ షా 22 అక్టోబర్ 2026న ఢిల్లీ నజఫ్‌గఢ్ ప్రాంతం నుంచి ₹8,941.22 కోట్ల విలువైన 43 ఢిల్లీ జల్ బోర్డ్ ప్రాజెక్టులకు శ్రీకారం చుట్టారు. వీటిలో ₹2,827.11 కోట్ల విలువైన 10 ప్రాజెక్టులను ప్రారంభించగా, ₹6,114.11 కోట్ల విలువైన 33 ప్రాజెక్టులకు శంకుస్థాపన చేశారు. కేంద్రం, ఢిల్లీ, ఉత్తరప్రదేశ్, హరియాణా ప్రభుత్వాలు కలిసి పనిచేస్తున్నాయని, మే 2029 నాటికి యమునను శుభ్రం చేస్తామని షా పేర్కొన్నారు.

ప్రధాన భాగాలు: ఓఖ్లాలో ₹1,161 కోట్లతో 124 MGD మురుగునీటి శుద్ధి ప్లాంట్, ₹1,041 కోట్లతో 8 పాత STPల ఆధునీకరణ, ఔటర్ ఢిల్లీలో 358 అనధికార కాలనీలు, 113 గ్రామాలకు సేవలందించే 29 వికేంద్రీకృత STPలు & పంపింగ్ స్టేషన్లు, సుమారు 1,034 కి.మీ. మురుగు కాలువల నెట్‌వర్క్, చంద్రావల్‌లో నీటి శుద్ధి ప్లాంట్. ఈ కార్యక్రమానికి ముందు 18 అక్టోబర్‌న 'చలో యమునా' ప్రచారంలో సుమారు 35,000 మంది స్వచ్ఛంద సేవకులు 70 ప్రాంతాల్లో నదీతీరాన్ని శుభ్రం చేశారు.

మురుగునీటి శుద్ధి సామర్థ్యం పెరిగి యమునా కాలుష్యం తగ్గుతుంది; అనధికార కాలనీలు, గ్రామాలకు మురుగు నెట్‌వర్క్ అందుబాటులోకి వచ్చి ప్రజారోగ్యం మెరుగవుతుంది.

ఔటర్ ఢిల్లీలోని ఒక అనధికార కాలనీలో ఇప్పటివరకు ఇళ్ల మురుగు బహిరంగ కాలువ ద్వారా నేరుగా యమునలోకి చేరుతుంటే, కొత్త వికేంద్రీకృత STP ఆ నీటిని అక్కడే శుద్ధి చేసి తోటల సాగుకు మళ్లించవచ్చు.

22 అక్టోబర్ 2026: నజఫ్‌గఢ్ నుంచి ₹8,941.22 కోట్ల 43 DJB ప్రాజెక్టులను అమిత్ షా ప్రారంభించారు.

భారత జంతుశాస్త్ర సర్వేక్షణ సంస్థ (ZSI) కోళికోడ్‌లోని పశ్చిమ కనుమల ప్రాంతీయ కేంద్రం, మలబార్ క్రిస్టియన్ కాలేజీ పరిశోధకులు రైసిడా ప్రజాతికి చెందిన మూడు కొత్త శతపది జాతులను గుర్తించారు — రైసిడా క్వాడ్రిస్పినోసా, రైసిడా కూర్గెన్సిస్, రైసిడా నెయ్యారెన్సిస్. ఇవి కేరళ, కర్ణాటకల్లోని పశ్చిమ కనుమల ప్రాంతాల నుంచి సేకరించినవి. ఫలితాలు 'ఇంటర్నేషనల్ జర్నల్ ఆఫ్ ట్రాపికల్ ఇన్‌సెక్ట్ సైన్స్'లో ప్రచురితమయ్యాయి.

ZSI జాతీయ జంతుశాస్త్ర సేకరణలో జాబితా చేయని నమూనాలను సూక్ష్మ శరీర నిర్మాణ విశ్లేషణతో పరిశీలించి ఈ జాతులను గుర్తించారు. క్వాడ్రిస్పినోసా పేరు నాలుగు ముళ్ల లక్షణాన్ని, కూర్గెన్సిస్ కర్ణాటకలోని కూర్గ్‌ను, నెయ్యారెన్సిస్ కేరళలోని నెయ్యార్ వన్యప్రాణి అభయారణ్యాన్ని సూచిస్తాయి. దీంతో భారత్‌లో తెలిసిన రైసిడా జాతుల సంఖ్య 23కు చేరింది. శతపదులు చిన్న కీటకాలను వేటాడి నేల పర్యావరణ వ్యవస్థ సమతుల్యతను కాపాడతాయి.

పశ్చిమ కనుమల జీవవైవిధ్య సంపదపై అవగాహన పెరిగి, సంరక్షణ ప్రణాళికలకు శాస్త్రీయ ఆధారం లభిస్తుంది; మ్యూజియం సేకరణల విలువను చాటుతుంది.

ఒక విశ్వవిద్యాలయ ప్రయోగశాలలో దశాబ్దాలుగా అల్మారాలో ఉన్న కీటక నమూనాలను కొత్త విద్యార్థి సూక్ష్మదర్శినితో పరిశీలించి కొత్త జాతిని గుర్తిస్తే — పాత సేకరణలు కూడా కొత్త ఆవిష్కరణలకు మూలమవుతాయి.

22 అక్టోబర్ 2026: పశ్చిమ కనుమల్లో మూడు కొత్త రైసిడా శతపది జాతుల గుర్తింపు వార్తల్లో నిలిచింది; భారత్‌లో రైసిడా జాతులు 23.