1. గిర్ తర్వాత ఆసియా సింహాలకు 'రెండో ఇల్లు'గా గుజరాత్ బర్డా వన్యప్రాణి అభయారణ్యం — PLOS One అధ్యయనం
ఏమిటి?
గుజరాత్‌లోని బర్డా వన్యప్రాణి అభయారణ్యం గిర్ తర్వాత ఆసియా సింహాలకు 'రెండో ఇల్లు'గా ఎదగగలదని PLOS One జర్నల్‌లో ప్రచురితమైన 'Beyond Gir' అధ్యయనం తేల్చింది. సుమారు 144 ఏళ్ల తర్వాత బర్డాలో సింహాలు తిరిగి స్థిరపడ్డాయి — తొలుత ఒక మగ సింహం సహజంగా అక్కడికి చేరగా, తర్వాత గుజరాత్ అటవీ శాఖ ఐదు ఆడ సింహాలను తరలించింది; ప్రస్తుతం సుమారు 17 సింహాలు ఉన్నాయి.
పరిశోధకులు ఆరు సింహాలకు (1 మగ, 5 ఆడ) GPS కాలర్లు అమర్చి జనవరి 2023 – జులై 2025 మధ్య 1.69 లక్షలకు పైగా స్థాన వివరాలు సేకరించారు. అనుకూల ఆవాసం, తగిన ఆహార జంతువులు, పర్యావరణ పరిస్థితులు ఉన్నాయని, దీర్ఘకాలిక సింహ జనాభాను పోషించగలదని తేల్చారు. బర్డా అభయారణ్యం సుమారు 192.31 చ.కి.మీ. విస్తీర్ణంతో ప్రధానంగా పోర్‌బందర్, దేవభూమి ద్వారక జిల్లాల్లో ఉంది.
ఎవరికి? ఏ ప్రయోజనం?
ఆసియా సింహాలన్నీ ఒకే ప్రాంతం (గిర్–సౌరాష్ట్ర)లో ఉండటం వల్ల అంటువ్యాధి (ఉదా: 2018 కెనైన్ డిస్టెంపర్) లేదా ప్రకృతి విపత్తు వస్తే మొత్తం జనాభాకే ముప్పు. బర్డా వంటి ప్రత్యామ్నాయ ఆవాసం ఈ 'ఒకే బుట్టలో గుడ్లు' ప్రమాదాన్ని తగ్గిస్తుంది.
ముఖ్య విషయాలు
- బర్డా వన్యప్రాణి అభయారణ్యం:
- గుజరాత్ — పోర్‌బందర్, దేవభూమి ద్వారక జిల్లాలు
- సుమారు 192.31 చ.కి.మీ.
- సింహాల సంఖ్య: సుమారు 17.
- పునరాగమనం: సుమారు 144 ఏళ్ల తర్వాత.
- అధ్యయనం:
- PLOS One — 'Beyond Gir'
- 6 సింహాలకు GPS కాలర్లు, 1.69 లక్షలకు పైగా స్థాన వివరాలు (జనవరి 2023 – జులై 2025).
- తరలింపు:
- మొదట ఒక మగ సింహం సహజంగా చేరింది
- తర్వాత అటవీ శాఖ 5 ఆడ సింహాలను తరలించింది.
- ప్రధాన ఆవాసం: గిర్ జాతీయ ఉద్యానవనం (జునాగఢ్–అమ్రేలి–గిర్ సోమనాథ్).
- ప్రాజెక్ట్ లయన్: ఆసియా సింహాల దీర్ఘకాలిక సంరక్షణ కోసం కేంద్ర కార్యక్రమం.
సులభమైన ఉదాహరణ
ఒక గ్రామంలో బావి ఒక్కటే ఉంటే అది కలుషితమైతే అందరికీ నీటి కొరత; రెండో బావి తవ్వితే ప్రమాదం తగ్గుతుంది — సింహాలకు బర్డా అలాంటి 'రెండో బావి'.
తాజా మార్పు
అక్టోబర్ 2026: PLOS One అధ్యయనం — బర్డా అభయారణ్యం ఆసియా సింహాలకు దీర్ఘకాలిక రెండో ఆవాసంగా అనుకూలం; ప్రస్తుతం సుమారు 17 సింహాలు.
బహుళ వార్తా వనరులు (ధృవీకరించబడింది) | 2026-10-19