1. వన్యప్రాణుల పునరుద్ధరణ గణాంకాలు
ఏమిటి?
ప్రతి ఏటా 1–7 అక్టోబర్ మధ్య వన్యప్రాణి వారం నిర్వహిస్తారు; భారత వన్యప్రాణి (రక్షణ) చట్టం 1972 వన్యప్రాణుల రక్షణకు ప్రధాన చట్టం. ఈ సందర్భంగా పలు జాతుల పునరుద్ధరణ గణాంకాలు విడుదలయ్యాయి.
గిర్ ఆసియాటిక్ సింహాలు గుజరాత్‌లో కనిపిస్తాయి; నీలగిరి తహర్ తమిళనాడు రాష్ట్ర జంతువు; డుగాంగ్ (సముద్రపు ఆవు) సముద్రపు గడ్డి తినే సముద్ర క్షీరదం. మంచు చిరుత హిమాలయ ప్రాంత పర్వత జంతువు.
ఎవరికి? ఏ ప్రయోజనం?
పరిరక్షణ ప్రయత్నాల ఫలితాలు, రిజర్వ్‌లు, సఫారీల వల్ల పర్యావరణ పర్యాటకం పెరుగుతుంది. జంతు గణాంకాలు, రక్షిత ప్రాంతాలు పర్యావరణ విభాగంలో తరచూ అడుగుతారు.
ముఖ్య విషయాలు
- గిర్ ఆసియాటిక్ సింహాలు: 674 (2020) నుండి 891 (2025)కి పెరిగాయి.
- నీలగిరి తహర్: 1,303 నుండి 1,364కి పెరిగింది.
- డుగాంగ్ కన్జర్వేషన్ రిజర్వ్:
- భారత్ తొలిది
- 448.34 చ.కి.మీ., పాక్ జలసంధి–గల్ఫ్ ఆఫ్ మన్నార్
- 270 డుగాంగ్‌లు.
- స్నో లెపర్డ్ సఫారీ:
- లడఖ్ తొలి హై-ఆల్టిట్యూడ్ సఫారీ
- రుంబక్, షాంగ్, ఉలేలో.
- మంచు చిరుతల సంఖ్య: లడఖ్‌లో 477, భారత్‌లో 718.
- వన్యప్రాణి చట్టం 1972:
- ప్రధాన రక్షణ చట్టం
- వన్యప్రాణి వారం 1–7 అక్టోబర్.
సులభమైన ఉదాహరణ
జ్ఞాపకం ట్రిక్: సింహం – గిర్ (గుజరాత్), తహర్ – నీలగిరి, డుగాంగ్ – పాక్ జలసంధి, మంచు చిరుత – లడఖ్; జంతువు-ప్రాంతం జతలుగా గుర్తుంచుకోండి.
తాజా మార్పు
వన్యప్రాణి వారంలో విడుదలైన వివరాల ప్రకారం గిర్ సింహాలు 674 (2020) నుండి 891 (2025)కి, నీలగిరి తహర్ 1,303 నుండి 1,364కి పెరిగాయి. భారత్ తొలి డుగాంగ్ కన్జర్వేషన్ రిజర్వ్ (270 డుగాంగ్‌లు), లడఖ్ తొలి స్నో లెపర్డ్ సఫారీ కూడా ప్రస్తావించారు.
🔗 సంబంధిత నోట్స్ (Related Notes):
బహుళ వార్తా వనరులు (ధృవీకరించబడింది) | 2026-10-07