కరెంట్ అఫైర్స్ (Current Affairs) / పర్యావరణం మరియు జీవవైవిధ్యం (Environment & Ecology)

Daily Current Affairs 14-09-2026

WCEF 2026 Gandhinagar, CAZRI moth bean El Niño resilience, and Papikonda NP Eastern Ghats biodiversity features.

3 notes 180 questions

Notes in this chapter

  1. 1వరల్డ్ సర్క్యులర్ ఎకానమీ ఫోరమ్ 2026 — గాంధీనగర్Read notePractice 60
  2. 2కాజ్రీ మాత్ బీన్ రకాలు — ఎల్ నినో ఖరీఫ్ స్థితిస్థాపకతRead notePractice 60
  3. 3పాపికొండ నేషనల్ పార్క్ — తూర్పు కనుమల జీవవైవిధ్యంRead notePractice 60
By exambadi.in

1. వరల్డ్ సర్క్యులర్ ఎకానమీ ఫోరమ్ 2026 — గాంధీనగర్

ఏమిటి?

World Circular Economy Forum అనగా WCEF 2026 సెప్టెంబర్ 15 నుంచి 18 వరకు గుజరాత్ రాజధాని గాంధీనగర్‌లోని మహాత్మా మందిర్‌లో జరుగుతుంది. థీమ్ Circular Economy Transition for People and Prosperity. ఫిన్నిష్ ఇన్నోవేషన్ ఫండ్ Sitra 2017 నుంచి నిర్వహిస్తున్న వార్షిక గ్లోబల్ ఫోరమ్ ఇది. గతంలో ఆఫ్రికా, ఆసియా జపాన్, యూరప్, ఉత్తర అమెరికా, లాటిన్ అమెరికాల్లో జరిగింది. దక్షిణ ఆసియాలో తొలి ఎడిషన్ భారత్‌లో జరగడం విశేషం. పదవ ఎడిషన్‌గా ఇది గుర్తింపు పొందింది.

ఎవరికి? ఏ ప్రయోజనం?

వ్యాపారం, ప్రభుత్వం, పరిశోధన, స్టార్టప్‌లు, సివిల్ సొసైటీ; అరవై ఐదు కంటే ఎక్కువ దేశాల నుంచి రెండు వేలకు పైగా స్టేక్‌హోల్డర్లు. సర్క్యులర్ ఫైనాన్స్, ప్రైవేట్ పెట్టుబడి, గ్లోబల్ సౌత్ భాగస్వామ్యం, వ్యర్థం నుంచి వనరుగా మార్పు. భారత్ తన Mission LiFE మరియు EPR విధానాలను గ్లోబల్ వేదికపై చూపించుకోవచ్చు.

ముఖ్య విషయాలు

  • నిర్వాహకులు Sitra మరియు CPCB
  • మద్దతు MoEFCC, గుజరాత్ ప్రభుత్వం, GPCB.
  • ప్రారంభం కేంద్ర పర్యావరణ మంత్రి భూపేందర్ యాదవ్ మరియు గుజరాత్ సీఎం భూపేంద్రభాయ్ పటేల్ చేతుల మీదుగా సెప్టెంబర్ 15న.
  • పదిహేను–పదహారు తేదీల్లో నాలుగు ప్లీనరీలు, పదహారు ప్యారలల్ సెషన్లు, నూట ఇరవై ఐదు కంటే ఎక్కువ ఎగ్జిబిటర్ల ఎక్స్‌పో
  • పదిహేడు–పద్దెనిమిది యాక్సిలరేటర్ సెషన్లు.
  • Mission LiFE Lifestyle for Environment — సుస్థిర జీవనశైలి
  • EPR Extended Producer Responsibility — ప్లాస్టిక్ మరియు వ్యర్థాలపై ఉత్పత్తిదారు బాధ్యత, CPCB పోర్టల్స్.
  • సైడ్‌లైన్‌లో 10YFP సస్టైనబుల్ కన్జంప్షన్ అండ్ ప్రొడక్షన్ బోర్డు సమావేశం
  • భారత్ కో-చైర్.

సులభమైన ఉదాహరణ

లీనియర్ ఎకానమీ తీసుకో–తయారు–విసిరేయి. సర్క్యులర్ ఎకానమీ రియూజ్–రిపేర్–రిసైకిల్ చేసి అదే వస్తువును మళ్లీ ఆర్థిక వ్యవస్థలోకి తీసుకురావడం. ఉదాహరణకు ప్లాస్టిక్ బాటిల్‌ను కొత్త బాటిల్ లేదా ఫైబర్‌గా మార్చడం.

తాజా మార్పు

ఫోరమ్ ప్రారంభానికి ముందు రోజుల్లో భారత్–Sitra భాగస్వామ్యం, దక్షిణ ఆసియా డెబ్యూ, లైఫ్ మరియు EPR లింక్ హైలైట్ అవుతున్నాయి.

ఆధారం:

WCEF2026.com / DD India / Sitra — Sep 2026.

2. కాజ్రీ మాత్ బీన్ రకాలు — ఎల్ నినో ఖరీఫ్ స్థితిస్థాపకత

ఏమిటి?

ICAR–Central Arid Zone Research Institute అనగా CAZRI జోధ్‌పూర్ అభివృద్ధి చేసిన నాలుగు మాత్ బీన్ రకాలు CAZRI Moth-4, Moth-5, Moth-6, Moth-7 ఖరీఫ్ 2026 ఎల్ నినో పరిస్థితుల్లో పశ్చిమ రాజస్థాన్‌లో సుమారు ముప్పై ఐదు రోజుల పొడి వ్యవధిని తట్టుకుని పెరుగుదల మరియు పాడ్ ఏర్పాటు కొనసాగించాయి. శాస్త్రీయ నామం Vigna aconitifolia. దీన్ని mat bean, Turkish gram, dew bean అని కూడా పిలుస్తారు. ఇది దక్షిణ ఆసియా శుష్క వ్యవసాయంలో అత్యంత కరువు సహన శక్తి గల పప్పు పంటల్లో ఒకటి.

ఎవరికి? ఏ ప్రయోజనం?

థార్ ఎడారి మరియు శుష్క/సెమీ-శుష్క రైతులు; పశువులకు pala అనే ఎండు ఫోడర్; పప్పు స్వయం సమృద్ధి; ఇసుక దిబ్బల స్థిరీకరణ; రైజోబియం సహజీవనంతో నత్రజని స్థిరీకరణ ద్వారా నేల సంతానం పెంపు. వనరులు తక్కువున్న గ్రామీణ కుటుంబాలకు ప్రోటీన్ మూలం.

ముఖ్య విషయాలు

  • Fabaceae కుటుంబం
  • లోతైన టాప్‌రూట్
  • నేలపై పరుచుకునే కానపీ వల్ల ఆవిరి తగ్గుతుంది, గాలి కోత తగ్గుతుంది.
  • Developmental plasticity — సుమారు ముప్పై రోజుల్లో పూత
  • తేమకు అనుగుణంగా పెరుగుదల మరియు పరిపక్వత మార్పు.
  • పశ్చిమ రాజస్థాన్‌లో విస్తృత సాగు
  • సగటు ఉత్పాదకత తక్కువగా ఉండటం సవాలు — మెరుగైన జన్యువులు కలిపి సమయానుకూల విత్తనం, కలుపు నియంత్రణ, తేమ సంరక్షణ అవసరం.
  • SATHI పోర్టల్ ద్వారా విత్తన డిమాండ్
  • రాజస్థాన్ స్టేట్ సీడ్స్ కార్పొరేషన్, నేషనల్ సీడ్స్ కార్పొరేషన్, ప్రైవేట్ కంపెనీల గుణకారం.
  • ఎగువ నేల తేమ తగ్గినా లోతు పొరల తేమ వినియోగం పంటను నిలబెట్టింది.

సులభమైన ఉదాహరణ

వర్షం ఆగినా మొక్క నీటి బ్యాంక్ లాగా లోతు నేల తేమను వాడుకుని పూత–కాయలు కాస్తుంది. ఎల్ నినో సంవత్సరంలో ఇది క్లైమేట్-స్మార్ట్ పల్స్ ఉదాహరణ.

తాజా మార్పు

ఆగస్టు మొదటి నుంచి సెప్టెంబర్ మొదటి వారం వరకు పొడి వ్యవధిలో ఫీల్డ్ పనితీరు నివేదికలు వచ్చాయి. ఎడారి వ్యవసాయ స్థితిస్థాపకతకు సాక్ష్యంగా చర్చ అవుతోంది.

ఆధారం:

PIB / InsightsIAS / Bodhi Wire — 13–14 Sep 2026.

3. పాపికొండ నేషనల్ పార్క్ — తూర్పు కనుమల జీవవైవిధ్యం

ఏమిటి?

ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని పాపికొండ నేషనల్ పార్క్ తూర్పు కనుమల ఉత్తర భాగంలో, గోదావరి లోయలో ఉన్న ప్రముఖ సంరక్షిత ప్రాంతం. విస్తీర్ణం సుమారు వెయ్యి నుంచి వెయ్యి అరవై ఎనిమిది చదరపు కిలోమీటర్లు. అల్లూరి సీతారామరాజు మరియు ఏలూరు పోలవరం జిల్లాల్లో ప్రధానంగా విస్తరించి ఉంది. గోదావరి నది గార్జ్‌లు, ఇసుక నదీతీరాలు, ద్వీపాలు, రిపేరియన్ ఆవాసాలు ప్రత్యేకత. ఇటీవల ఈకో-సెన్సిటివ్ జోన్‌లో ఇండియన్ గౌర్ Bos gaurus రక్షణ సంఘటనతో పార్క్ వార్తల్లోకి వచ్చింది. పరీక్షలో స్నేర్ వివరాల కంటే పార్క్ భౌగోళిక, పర్యావరణ లక్షణాలు ముఖ్యం.

ఎవరికి? ఏ ప్రయోజనం?

వన్యప్రాణి సంరక్షణ, గోదావరి వాటర్‌షెడ్ నియంత్రణ, తూర్పు కనుమల జీవవైవిధ్య కారిడార్, స్థానిక గిరిజన సమూహాలు కొండ రెడ్డి మరియు కోయా తదితరుల సహజీవనం. నేల కోత నివారణ మరియు మంచినీటి సంతులనానికి కూడా ఉపయోగం.

ముఖ్య విషయాలు

  • 1978లో వన్యప్రాణి సంరక్షణాలయం
  • 2008లో నేషనల్ పార్క్ హోదా.
  • చారిత్రక పేరు బైసన్ హిల్స్ — గౌర్ సాంద్రత కారణంగా బ్రిటిష్ నేచురలిస్టులు మరియు స్థానిక పాలన పిలిచేవారు.
  • అటవీ రకాలు సదరన్ ట్రాపికల్ మోయిస్ట్ మరియు డ్రై డెసిడ్యుయస్
  • బాంబూ, టీక్, రోజ్‌వుడ్, Terminalia.
  • జంతుజాలం పులి, చిరుత, గౌర్, స్లాత్ బేర్
  • Important Bird and Biodiversity Area — మలబార్ పైడ్ హార్న్‌బిల్ వంటి పక్షులు.
  • గోదావరి గార్జ్ ల్యాండ్‌స్కేప్ హైడ్రాలజీ మరియు ఈస్టర్న్ ఘాట్స్ కనెక్టివిటీకి కీలకం.

సులభమైన ఉదాహరణ

పాపికొండను గోదావరి మీద కోట లాగా చూడవచ్చు. నది మరియు కొండలు కలిసి అరుదైన ఆవాసం ఇస్తాయి. గౌర్ ఆ ఆవాసం ఆరోగ్యానికి సూచిక జాతి లాంటిది.

తాజా మార్పు

సెప్టెంబర్ 2026లో ESZలో గౌర్ రక్షణ మరియు విశాఖ యానిమల్ రెస్క్యూ సెంటర్‌లో చికిత్స వార్తలు పార్క్, ఈస్టర్న్ ఘాట్స్ సంరక్షణ అవసరాన్ని గుర్తు చేశాయి.

అదనపు సందర్భం తూర్పు కనుమలు పశ్చిమ కనుమలతో పోలిస్తే తక్కువ దృష్టి పొందినా జీవవైవిధ్యం మరియు నదీ వ్యవస్థలకు కీలకం. పాపికొండ గోదావరి బేసిన్‌లో సంరక్షణ–అభివృద్ధి సమతుల్యతకు పరీక్షా కేంద్ర ఉదాహరణ. పోచింగ్ నిరోధం మరియు ఆవాస కనెక్టివిటీ రెండూ అవసరం.

ఆధారం:

The Hindu / InsightsIAS — 12–14 Sep 2026.