భారతీయ రిజర్వ్ బ్యాంక్ – ఏర్పాటు & విధులు (RBI Establishment & Functions)
Free practice MCQs with answers and explanations for భారతీయ రిజర్వ్ బ్యాంక్ – ఏర్పాటు & విధులు (RBI Establishment & Functions) in RBI ద్రవ్య విధానం తాజా నిర్ణయాలు (RBI Monetary Policy). Tap an option to check instantly · page 1 of 2.
Q1Easy
భారతీయ రిజర్వ్ బ్యాంక్ (RBI) ఏ తేదీన ఏర్పడింది?
A. 1 ఏప్రిల్ 1935
B. 1 జనవరి 1949
C. 27 సెప్టెంబర్ 2016
D. 1 జనవరి 2015
Answer & explanation
Correct: A — 1 ఏప్రిల్ 1935
RBI 1 ఏప్రిల్ 1935న RBI చట్టం 1934 ప్రకారం ఏర్పడింది. 1 జనవరి 1949న జాతీయం చేశారు; 27 సెప్టెంబర్ 2016న MPC ఏర్పడింది; 1 జనవరి 2015న నీతి ఆయోగ్ ఏర్పడింది. కాబట్టి RBI ఏర్పాటు తేదీ 1 ఏప్రిల్ 1935 మాత్రమే.
RBI ఏర్పాటుకు ఆధారం హిల్టన్ యంగ్ కమిషన్ (1926) సిఫార్సు; దాని ఆధారంగా RBI చట్టం 1934 వచ్చింది. నరసింహం కమిటీ సిఫార్సుతో LAF (2000) వచ్చింది; ఉర్జిత్ పటేల్ కమిటీ (2014) సిఫార్సుతో MPC ఏర్పడింది. వాంఛూ కమిటీ నోట్స్లో లేదు.
RBIని 1 జనవరి 1949న జాతీయం చేశారు. 1 ఏప్రిల్ 1935 ఏర్పాటు తేదీ; 15 ఆగస్టు 1947 స్వాతంత్ర్య దినం; 26 జనవరి 1950 గణతంత్ర దినం. జాతీయం అంటే ప్రైవేటు వాటాదారుల నుంచి ప్రభుత్వ యాజమాన్యానికి మారడం.
సి.డి. దేశ్ముఖ్ 1943లో RBI మొదటి భారతీయ గవర్నర్ అయ్యారు. సర్ ఓస్బోర్న్ స్మిత్ RBI మొదటి గవర్నర్ (భారతీయుడు కాదు). శక్తికాంత దాస్, సంజయ్ మల్హోత్రా ఇటీవలి గవర్నర్లు; వారు తొలి భారతీయ గవర్నర్లు కారు.
ఏ విలువ నోటును RBI కాకుండా ఆర్థిక మంత్రిత్వ శాఖ జారీ చేస్తుంది?
A. ₹10 నోటు
B. ₹100 నోటు
C. ₹500 నోటు
D. ₹1 నోటు
Answer & explanation
Correct: D — ₹1 నోటు
₹1 నోటును ఆర్థిక మంత్రిత్వ శాఖ జారీ చేస్తుంది; మిగతా నోట్లన్నీ RBI జారీ చేస్తుంది. ₹10, ₹100, ₹500 నోట్లు RBI జారీ చేసేవి. నోట్ల జారీ RBI ప్రధాన విధుల్లో ఒకటి.
Correct: D — మొదట కోల్కతాలో ఏర్పడి 1937లో ముంబైకి మారింది
RBI మొదట కోల్కతాలో ఏర్పడి 1937లో ముంబైకి మారింది; ప్రస్తుత ప్రధాన కార్యాలయం ముంబై. ఢిల్లీ, చెన్నై కార్యాలయాలుగా నోట్స్లో లేవు. మూడో ఎంపిక దిశ తారుమారైనది.
RBI మొదటి గవర్నర్ సర్ ఓస్బోర్న్ స్మిత్; మొదటి భారతీయ గవర్నర్ సి.డి. దేశ్ముఖ్ (1943). ఉర్జిత్ పటేల్ పేరు MPC ఏర్పాటుకు సిఫార్సు చేసిన కమిటీ (2014)తో ముడిపడి ఉంది; శక్తికాంత దాస్ ఇటీవలి గవర్నర్. కాబట్టి ఓస్బోర్న్ స్మిత్ మాత్రమే మొదటి గవర్నర్.
RBI చిహ్నం చెట్టు (తాటి చెట్టు) కింద పులి. సింహం మేక్ ఇన్ ఇండియా చిహ్నంలో కనిపిస్తుంది. ఏనుగు, కమలం RBI చిహ్నంలో భాగం కావు; కమలం జాతీయ సినిమా అవార్డుల 'స్వర్ణ కమలం' పతకంలో కనిపిస్తుంది.
శక్తికాంత దాస్ తర్వాత 2024 డిసెంబర్లో RBI గవర్నర్గా బాధ్యతలు చేపట్టినది ఎవరు (2025 నాటికి)?
A. సంజయ్ మల్హోత్రా
B. ఉర్జిత్ పటేల్
C. సి.డి. దేశ్ముఖ్
D. సర్ ఓస్బోర్న్ స్మిత్
Answer & explanation
Correct: A — సంజయ్ మల్హోత్రా
నోట్స్ ప్రకారం శక్తికాంత దాస్ తర్వాత 2024 డిసెంబర్లో సంజయ్ మల్హోత్రా RBI గవర్నర్ అయ్యారు (2025 నాటికి). ఉర్జిత్ పటేల్ పేరు 2014 కమిటీతో ముడిపడి ఉంది; సి.డి. దేశ్ముఖ్ 1943లో మొదటి భారతీయ గవర్నర్; ఓస్బోర్న్ స్మిత్ మొదటి గవర్నర్. కాబట్టి ఈ ప్రశ్న కాలాన్ని (2025 నాటికి) సూచించింది.
A. బ్యాంకులకు చివరి ఆశ్రయ రుణదాత (Lender of Last Resort)గా ఉండి వాటికి బ్యాంకర్గా వ్యవహరిస్తుంది
B. సామాన్య ప్రజల నుంచి నేరుగా డిపాజిట్లు తీసుకుంటుంది
C. విదేశీ బ్యాంకులను మాత్రమే నియంత్రిస్తుంది
D. కేవలం ₹1 నోట్లు ముద్రిస్తుంది
Answer & explanation
Correct: A — బ్యాంకులకు చివరి ఆశ్రయ రుణదాత (Lender of Last Resort)గా ఉండి వాటికి బ్యాంకర్గా వ్యవహరిస్తుంది
RBI బ్యాంకులకు బ్యాంకర్, చివరి ఆశ్రయ రుణదాత కాబట్టి దాన్ని 'బ్యాంకుల బ్యాంకు' అంటారు. ఇది సామాన్య ప్రజల నుంచి నేరుగా డిపాజిట్లు తీసుకోదు. ₹1 నోటు జారీ ఆర్థిక మంత్రిత్వ శాఖ చేస్తుంది, RBI కాదు. నియంత్రణ బ్యాంకులు, NBFCలు రెండింటికీ ఉంటుంది.