చెల్లింపు వ్యవస్థలు, విదేశీ మారకం & RBI నివేదికలు (Payment Systems & Forex)
Free practice MCQs with answers and explanations for చెల్లింపు వ్యవస్థలు, విదేశీ మారకం & RBI నివేదికలు (Payment Systems & Forex) in RBI ద్రవ్య విధానం తాజా నిర్ణయాలు (RBI Monetary Policy). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
UPI (Unified Payments Interface) నిర్వహణ సంస్థ ఏది?
A. NPCI
B. RBI
C. SEBI
D. IBA
Answer & explanation
Correct: A — NPCI
UPI ని ఏప్రిల్ 2016లో NPCI (నేషనల్ పేమెంట్స్ కార్పొరేషన్ ఆఫ్ ఇండియా) ప్రారంభించింది. NPCIని 2008లో RBI, భారతీయ బ్యాంకుల సంఘం (IBA) కలిసి ఏర్పాటు చేశాయి. కాబట్టి నిర్వహణ NPCIది, RBI, IBA ప్రత్యక్షంగా కాదు.
RBI పైలట్ ప్రాజెక్ట్గా ప్రారంభించిన డిజిటల్ కరెన్సీ పేరు ఏమిటి?
A. బిట్కాయిన్
B. UPI రూపాయి
C. డిజిటల్ రూపాయి (e₹)
D. రూపే కాయిన్
Answer & explanation
Correct: C — డిజిటల్ రూపాయి (e₹)
RBI డిజిటల్ రూపాయి (e₹)ని పైలట్ ప్రాజెక్ట్గా హోల్సేల్ 1 నవంబర్ 2022న, రిటైల్ 1 డిసెంబర్ 2022న ప్రారంభించింది. బిట్కాయిన్ ప్రైవేటు క్రిప్టో కరెన్సీ, RBI జారీ చేసేది కాదు. UPI చెల్లింపు వ్యవస్థ, కరెన్సీ కాదు.
రూపాయి చిహ్నం ₹ను డి. ఉదయ్ కుమార్ రూపొందించారు; 2010 జూలై 15న ఆమోదం లభించింది. సి.డి. దేశ్ముఖ్ RBI మొదటి భారతీయ గవర్నర్, సావిత్రీ ఖానోల్కర్ పరమవీర చక్ర రూపకర్త, ఉర్జిత్ పటేల్ MPC సిఫార్సు చేసిన కమిటీ అధిపతి.
విదేశీ మారక నిర్వహణ చట్టం FEMA 1999 ఏ చట్టం స్థానంలో వచ్చింది?
A. RBI చట్టం 1934
B. బ్యాంకింగ్ నియంత్రణ చట్టం 1949
C. ఫైనాన్స్ చట్టం 2016
D. FERA 1973
Answer & explanation
Correct: D — FERA 1973
FEMA 1999 (2000 నుంచి అమలు) FERA 1973 స్థానంలో వచ్చింది. RBI చట్టం 1934 RBIకి ఆధారం, బ్యాంకింగ్ నియంత్రణ చట్టం 1949 బ్యాంకుల నియంత్రణ చట్టం, ఫైనాన్స్ చట్టం 2016 MPC ఏర్పాటుకు సవరణలు చేసింది.
RTGS (2004) పెద్ద మొత్తాల తక్షణ బదిలీకి; కనిష్ఠం ₹2 లక్షలు. NEFT (2005) 24 గంటలూ అందుబాటులో (డిసెంబర్ 2019 నుంచి); IMPS (2010) తక్షణ బదిలీ. కనిష్ఠ పరిమితి లేకపోవడం NEFT/UPI లక్షణం, RTGSది కాదు.
NPCI ని ఏ సంవత్సరంలో, ఏ సంస్థలు కలిసి ఏర్పాటు చేశాయి?
A. 2008; RBI, భారతీయ బ్యాంకుల సంఘం (IBA)
B. 2016; RBI, SEBI
C. 1935; RBI, ప్రభుత్వం
D. 2022; RBI, NITI Aayog
Answer & explanation
Correct: A — 2008; RBI, భారతీయ బ్యాంకుల సంఘం (IBA)
NPCIని 2008లో RBI, భారతీయ బ్యాంకుల సంఘం (IBA) కలిసి ఏర్పాటు చేశాయి; ఇది UPIని ఏప్రిల్ 2016లో ప్రారంభించింది. 2016 UPI ప్రారంభ సంవత్సరం, NPCI కాదు; 1935 RBI ఏర్పాటు సంవత్సరం; NITI Aayog 2015లో ఏర్పడింది.
చెల్లింపు వ్యవస్థలను ప్రారంభ కాలక్రమంలో (పాతదాని నుంచి) అమర్చండి: UPI, IMPS, RTGS, NEFT.
A. RTGS (2004), NEFT (2005), IMPS (2010), UPI (2016)
B. NEFT, RTGS, IMPS, UPI
C. RTGS, IMPS, NEFT, UPI
D. UPI, IMPS, NEFT, RTGS
Answer & explanation
Correct: A — RTGS (2004), NEFT (2005), IMPS (2010), UPI (2016)
RTGS 2004, NEFT 2005, IMPS 2010, UPI ఏప్రిల్ 2016. కాబట్టి ఈ క్రమం సరైనది. NEFT (2005) RTGS (2004) కన్నా తర్వాత, IMPS (2010) NEFT కన్నా తర్వాత అనేది కీలకం; UPI అన్నింటికన్నా కొత్తది. NPCI 2008లో ఏర్పడింది.
చెల్లింపు వ్యవస్థలకు సంబంధించి కింది వాక్యాలను పరిశీలించండి.
1) NPCIని 2008లో RBI, IBA కలిసి ఏర్పాటు చేశాయి.
2) రిటైల్ డిజిటల్ రూపాయి పైలట్ 1 డిసెంబర్ 2022న ప్రారంభమైంది.
3) UPI 2004లో ప్రారంభమైంది.
సరైనది ఏది?
A. 2 మరియు 3 మాత్రమే
B. 1 మరియు 3 మాత్రమే
C. 1 మరియు 2 మాత్రమే
D. 1, 2 మరియు 3
Answer & explanation
Correct: C — 1 మరియు 2 మాత్రమే
వాక్యాలు 1, 2 సరైనవి. వాక్యం 3 తప్పు: UPI ఏప్రిల్ 2016లో ప్రారంభమైంది; 2004లో వచ్చింది RTGS. కాబట్టి 1, 2 మాత్రమే సరైనవి. హోల్సేల్ డిజిటల్ రూపాయి పైలట్ 1 నవంబర్ 2022న ప్రారంభమైంది.
విదేశీ మారకానికి సంబంధించి కింది వాటిలో తప్పు వాక్యం ఏది?
A. FEMA 1999 (2000 నుంచి అమలు) FERA 1973 స్థానంలో వచ్చింది
B. రూపాయి 1993 నుంచి స్థిర మారక రేటు విధానంలో ఉంది
C. రూపాయి చిహ్నం 2010 జూలై 15న ఆమోదం పొందింది
D. మారక నిల్వల భాగాల్లో విదేశీ కరెన్సీ ఆస్తులు, బంగారం, SDR, IMF వద్ద రిజర్వ్ ట్రాంచ్ ఉంటాయి
Answer & explanation
Correct: B — రూపాయి 1993 నుంచి స్థిర మారక రేటు విధానంలో ఉంది
రూపాయి 1993 నుంచి మార్కెట్ ఆధారిత మారక రేటు (నియంత్రిత తేలియాడే విధానం)లో ఉంది, స్థిర రేటులో కాదు; అందువల్ల మొదటి వాక్యం తప్పు. మిగిలిన వాక్యాలు నోట్స్కు అనుగుణం: FEMA 1999, రూపాయి చిహ్నం 15 జూలై 2010, మారక నిల్వల భాగాలు.
RBI నివేదికలను వాటి కాలపరిమితితో సరిగ్గా జతచేసినది ఏది?
A. ఆర్థిక స్థిరత్వ నివేదిక – ఆగస్టు; వార్షిక నివేదిక – జూన్, డిసెంబర్
B. ఆర్థిక స్థిరత్వ నివేదిక – జనవరి, జూలై; వార్షిక నివేదిక – మార్చి
C. ఆర్థిక స్థిరత్వ నివేదిక – ఏప్రిల్; వార్షిక నివేదిక – అక్టోబర్
D. ఆర్థిక స్థిరత్వ నివేదిక – జూన్, డిసెంబర్; వార్షిక నివేదిక – ఆగస్టు
Answer & explanation
Correct: D — ఆర్థిక స్థిరత్వ నివేదిక – జూన్, డిసెంబర్; వార్షిక నివేదిక – ఆగస్టు
RBI ఆర్థిక స్థిరత్వ నివేదిక (Financial Stability Report) ప్రతి ఏడాది జూన్, డిసెంబర్లలో వస్తుంది; వార్షిక నివేదిక ఆగస్టులో వస్తుంది. మిగిలిన ఎంపికల్లో నెలలు తారుమారయ్యాయి లేదా నోట్స్లో లేవు. కరెన్సీ, ఫైనాన్స్ నివేదిక వేరే ప్రచురణ.