Economy & Banking – Current Affairs · 20 Oct 2026

భారత్–న్యూజిలాండ్ స్వేచ్ఛా వాణిజ్య ఒప్పందం (FTA) చర్చలు మార్చి 2025లో ప్రారంభమై డిసెంబర్ 2025లో ముగిశాయి. 27 ఏప్రిల్ 2026న న్యూఢిల్లీ భారత్ మండపంలో వాణిజ్య మంత్రి పీయూష్ గోయల్, న్యూజిలాండ్ వాణిజ్య మంత్రి టాడ్ మెక్‌క్లే సంతకాలు చేశారు. న్యూజిలాండ్ పార్లమెంట్ 16 సెప్టెంబర్‌న అమలు చట్టాన్ని ఆమోదించగా, 21 సెప్టెంబర్‌న ధృవీకరణ పత్రాల మార్పిడి జరిగింది; ఒప్పందం 20 అక్టోబర్ 2026 (దసరా) నుంచి అమలులోకి వచ్చింది.

న్యూజిలాండ్ భారత్ నుంచి వచ్చే అన్ని వస్తువులపై (100% టారిఫ్ లైన్లు) సుంకాలను తొలగించింది — వస్త్రాలు, తోలు–పాదరక్షలు, ఔషధాలు, ఇంజనీరింగ్ వస్తువులు, ప్రాసెస్డ్ ఆహారానికి లాభం. భారత్ తన టారిఫ్ లైన్లలో సుమారు 70%పై రాయితీలు ఇచ్చింది (వాణిజ్య విలువలో ~95%); న్యూజిలాండ్ ఎగుమతుల్లో 57% (ఉన్ని, బొగ్గు వంటివి) తొలి రోజు నుంచే సుంకం-రహితం. యాపిల్స్, కివీ పండ్లు, ఆల్బుమిన్లకు కోటా పరిమితితో మాత్రమే ప్రాధాన్య ప్రవేశం ఇచ్చి దేశీయ రైతులను రక్షించారు.

భారత ఎగుమతిదారులకు — ముఖ్యంగా వస్త్రాలు, ఔషధాలు, ఇంజనీరింగ్ MSMEలకు — న్యూజిలాండ్ మార్కెట్‌లో సుంకం-రహిత పోటీ అవకాశం; భారత వినియోగదారులకు ఉన్ని వంటి ముడిసరుకులు చౌకగా లభిస్తాయి.

తిరుప్పూర్‌లోని ఒక టీ-షర్ట్ ఎగుమతిదారు ఆక్లాండ్‌కు పంపే సరుకుపై ఇంతకుముందు చెల్లించిన సుంకం ఇప్పుడు సున్నా — అదే ధరకు ఎక్కువ లాభం లేదా తక్కువ ధరకు ఎక్కువ అమ్మకాలు.

20 అక్టోబర్ 2026: భారత్–న్యూజిలాండ్ FTA అమలులోకి వచ్చింది; భారత ఎగుమతులన్నింటికీ న్యూజిలాండ్‌లో సుంకం-రహిత ప్రవేశం.

గణాంకాలు & కార్యక్రమాల అమలు మంత్రిత్వ శాఖ (MoSPI) పరిధిలోని జాతీయ గణాంక కార్యాలయం (NSO) 15 అక్టోబర్ 2026న సెప్టెంబర్ 2026 పీరియాడిక్ లేబర్ ఫోర్స్ సర్వే (PLFS) నెలవారీ బులెటిన్ విడుదల చేసింది. 15 ఏళ్లు పైబడినవారిలో నిరుద్యోగ రేటు (UR) 5.0% వద్ద స్థిరంగా ఉంది — సెప్టెంబర్ 2025 కంటే 0.2 శాతం పాయింట్లు తక్కువ. కార్మిక శక్తి భాగస్వామ్య రేటు (LFPR) 55.5%, కార్మిక జనాభా నిష్పత్తి (WPR) 52.7%.

పట్టణ మహిళల LFPR 25.4% నుంచి 25.9%కి పెరిగి అక్టోబర్ 2025 తర్వాత అత్యధిక స్థాయికి చేరడం ఈ బులెటిన్ ముఖ్యాంశం. పురుషుల UR 4.9% వద్ద మారలేదు; మహిళల UR 5.1% నుంచి 5.2%కి స్వల్పంగా పెరిగింది. నెలవారీ అంచనాలు 'ప్రస్తుత వారపు స్థితి' (CWS) — సర్వేకు ముందు 7 రోజుల కార్యకలాపం — ఆధారంగా లెక్కిస్తారు.

ప్రతి నెలా ఉద్యోగ గణాంకాలు అందడం వల్ల ప్రభుత్వం ఉపాధి పథకాలు, నైపుణ్య కార్యక్రమాలను వేగంగా సర్దుబాటు చేయవచ్చు; పట్టణ మహిళల భాగస్వామ్య పెరుగుదల మహిళా ఉపాధి విధానాలకు సానుకూల సంకేతం.

100 మంది పెద్దల్లో 55 మంది పని చేస్తున్నా లేదా పని కోసం వెతుకుతున్నా LFPR 55%; ఆ 55 మందిలో పని దొరకనివారి శాతమే నిరుద్యోగ రేటు.

15 అక్టోబర్ 2026: సెప్టెంబర్ 2026 PLFS బులెటిన్‌లో నిరుద్యోగ రేటు 5.0%, పట్టణ మహిళా LFPR 25.9%గా NSO వెల్లడించింది.

అమెరికాకు చెందిన ఆర్థిక పత్రిక 'గ్లోబల్ ఫైనాన్స్' తన 'వరల్డ్స్ బెస్ట్ బ్యాంక్స్ 2026' ఎంపికల్లో స్టేట్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (SBI)ను 'వరల్డ్స్ బెస్ట్ కన్స్యూమర్ బ్యాంక్'గా ప్రకటించింది — ఇది వరుసగా రెండో ఏడాది. అదనంగా 'బెస్ట్ బ్యాంక్ ఇన్ ఇండియా 2026' అవార్డు కూడా SBIకే దక్కింది. బ్యాంకాక్‌లో IMF–ప్రపంచ బ్యాంక్ వార్షిక సమావేశాల సందర్భంగా జరిగిన కార్యక్రమంలో SBI చైర్మన్ చల్లా శ్రీనివాసులు శెట్టి అవార్డులు అందుకున్నారు.

50 కోట్లకు పైగా ఖాతాదారులు, 22,500కు పైగా శాఖలు, విస్తృత ATM నెట్‌వర్క్, డిజిటల్ వేదికలు, ఆర్థిక సమ్మిళితంలో పాత్రను పత్రిక ప్రస్తావించింది. ఇతర విజేతలు: శాంటాండర్ (వరల్డ్స్ బెస్ట్ బ్యాంక్), DBS (కార్పొరేట్ బ్యాంక్), BBVA (ఎమర్జింగ్ మార్కెట్స్), ఎకోబ్యాంక్ (ఫ్రాంటియర్ మార్కెట్స్).

భారత ప్రభుత్వ రంగ బ్యాంకు అంతర్జాతీయ గుర్తింపు పొందడం విదేశీ పెట్టుబడిదారులు, భాగస్వాముల విశ్వాసాన్ని పెంచుతుంది; ఆర్థిక సమ్మిళిత నమూనాగా భారత్ ఖ్యాతి పెరుగుతుంది.

ఒక మారుమూల గ్రామంలోని మహిళ జన్ ధన్ ఖాతా తెరిచి, అదే బ్యాంకు యాప్‌తో ఫోన్‌లో డబ్బు పంపగలగడం — ఇలాంటి సామూహిక వినియోగదారుల సేవలకే 'కన్స్యూమర్ బ్యాంక్' గుర్తింపు.

అక్టోబర్ 2026: బ్యాంకాక్‌లో గ్లోబల్ ఫైనాన్స్ 'World's Best Consumer Bank 2026', 'Best Bank in India 2026' అవార్డులను SBI అందుకుంది.