Economy & Banking – Current Affairs · 11 Oct 2026

నగదు నిల్వ నిష్పత్తి (Cash Reserve Ratio – CRR) అంటే బ్యాంకులు తమ నికర డిమాండ్ & కాల పరిమిత అప్పుల (NDTL)లో నిర్ణీత శాతాన్ని నగదు రూపంలో RBI వద్ద ఉంచాల్సిన నిబంధన (RBI చట్టం 1934, సెక్షన్ 42). ఇది బ్యాంకింగ్ వ్యవస్థలోని ద్రవ్య లభ్యతను నియంత్రించే ముఖ్య సాధనం. ఇప్పటివరకు బ్యాంకులు రోజువారీగా నిర్దేశిత CRRలో కనీసం 90% ఉంచాల్సి ఉండగా, ఇప్పుడు అది 99%కి పెరుగుతుందని నివేదికలు తెలిపాయి; ఇది CRR శాతాన్ని మార్చడం కాదు, రోజువారీ నిర్వహణ నియమం మాత్రమే.

చమురు దిగుమతులకు డాలర్ డిమాండ్ ఎక్కువగా ఉండటం, రూపాయి బలహీనపడటం నేపథ్యంలో RBI IOC, BPCL, HPCLలకు పూర్తి రోజువారీ డాలర్ అవసరాన్ని తీర్చే ప్రత్యేక విండోను తెరిచింది. 2013లో కూడా RBI ఇదే మూడు సంస్థలకు ఫారెక్స్ స్వాప్ విండో ఏర్పాటు చేసిన చరిత్ర ఉంది.

చమురు సంస్థలు మార్కెట్లో డాలర్ కొనుగోలు చేయాల్సిన అవసరం తగ్గి రూపాయిపై ఒత్తిడి తగ్గుతుంది. CRR కఠినతరం వల్ల బ్యాంకింగ్ వ్యవస్థలో ద్రవ్య లభ్యత కొంత తగ్గుతుంది. 7 అక్టోబర్ రెపో పెంపు (5.50%)తో కలిసి RBI విధాన వైఖరి కఠినీకరణ వైపు ఉందని ఇది సూచిస్తుంది.

ఒక బ్యాంకు NDTL ₹100 లక్షల కోట్లు, CRR 3% అనుకుంటే RBI వద్ద ₹3 లక్షల కోట్లు ఉంచాలి; రోజువారీ అవసరం 99% అయితే ప్రతి రోజూ కనీసం ₹2.97 లక్షల కోట్లు ఉండాలి.

11 అక్టోబర్ 2026న వెలువడిన నివేదికల ప్రకారం RBI చమురు సంస్థలకు ప్రత్యేక డాలర్ విండో ప్రారంభించింది, రోజువారీ CRR నిర్వహణ అవసరాన్ని 99%కి పెంచింది. ఈ వివరాలు ద్వితీయ వార్తా వనరుల నుండి; RBI అధికారిక ప్రకటనతో సరిచూడాలి.

🔗 సంబంధిత నోట్స్ (Related Notes):

ఉక్కు మౌలిక సదుపాయాలు, నిర్మాణం, ఆటోమొబైల్, రక్షణ రంగాలకు వెన్నెముక. భారత్ ప్రపంచంలో చైనా తర్వాత రెండో అతిపెద్ద ముడి ఉక్కు ఉత్పత్తిదారు. జాతీయ ఉక్కు విధానం 2017 2030-31 నాటికి 300 మిలియన్ టన్నుల సామర్థ్యాన్ని లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది; కొత్త ముసాయిదా విధానం లక్ష్యాన్ని 2047 నాటికి 604 మిలియన్ టన్నులకు విస్తరిస్తోంది.

ఉక్కు ఉత్పత్తి అత్యధిక కార్బన్ ఉద్గారాలు వెలువరించే పరిశ్రమల్లో ఒకటి కాబట్టి, ముసాయిదా విధానం ఉద్గార తీవ్రతను తగ్గించడాన్ని కూడా ప్రధాన లక్ష్యంగా పేర్కొంది. ఇది ఇంకా ముసాయిదా దశలోనే ఉంది; తుది విధానం తర్వాత ప్రకటిస్తారు.

ఈ లక్ష్యం నెరవేరితే దేశీయ ఉక్కు అవసరాలకు దిగుమతులపై ఆధారపడటం తగ్గి, ఉద్యోగాలు, పెట్టుబడులు పెరుగుతాయి. పర్యావరణ దృష్ట్యా హరిత ఉక్కు (green steel) వైపు మార్పుకు ఇది దోహదపడుతుంది.

ఒక ఉక్కు కర్మాగారం పాత బొగ్గు ఆధారిత పద్ధతి నుండి హైడ్రోజన్/విద్యుత్ ఆధారిత పద్ధతికి మారితే టన్ను ఉక్కుకు వెలువడే CO₂ తగ్గుతుంది — దీన్నే ఉద్గార తీవ్రత తగ్గింపు అంటారు.

ఉక్కు సామర్థ్యాన్ని 2047 నాటికి 604 మిలియన్ టన్నులకు పెంచాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకున్న ముసాయిదా ఉక్కు విధానం 11 అక్టోబర్ 2026 నాటి వార్తల్లో నిలిచింది.

డంపింగ్ అంటే ఒక దేశం ఉత్పత్తిని తన స్వదేశీ ధర కంటే తక్కువ ధరకు విదేశాల్లో అమ్మడం. దీనివల్ల దిగుమతి చేసుకునే దేశంలోని దేశీయ పరిశ్రమకు నష్టం కలిగితే, WTO యాంటీ-డంపింగ్ ఒప్పందం ప్రకారం ఆ దేశం యాంటీ-డంపింగ్ సుంకం విధించవచ్చు. భారత్‌లో దీని దర్యాప్తును వాణిజ్య శాఖ పరిధిలోని ట్రేడ్ రెమెడీస్ డైరెక్టరేట్ జనరల్ (DGTR) చేస్తుంది.

పెన్సిలిన్-G అనేది అనేక యాంటీబయాటిక్ మందుల తయారీకి ముడి పదార్థం. దీని దిగుమతులు చౌకగా వస్తే దేశీయ తయారీదారులు నష్టపోతున్నారని చేసిన దరఖాస్తుపై దర్యాప్తు మొదలైంది.

ఫార్మా తయారీలో దేశీయ ఉత్పత్తిదారులకు రక్షణ లభించవచ్చు; అయితే సుంకాలు విధిస్తే మందుల ముడి పదార్థాల ధరలు పెరిగే అవకాశం కూడా ఉంటుంది. ఇది పరీక్షల్లో వాణిజ్య నివారణ చర్యల (trade remedies) అంశాల్లో ఉపయోగపడుతుంది.

దిగుమతి ధర దేశీయ ఉత్పత్తి వ్యయం కంటే చాలా తక్కువగా ఉంటే దేశీయ కంపెనీ మూతపడే ప్రమాదం ఉంటుంది; అప్పుడు యాంటీ-డంపింగ్ సుంకం ధరను సమం చేస్తుంది.

11 అక్టోబర్ 2026 నాటి నివేదికల ప్రకారం చైనా నుండి దిగుమతయ్యే పెన్సిలిన్-G, లవణాలపై భారత్ యాంటీ-డంపింగ్ దర్యాప్తు ప్రారంభించింది. దర్యాప్తు ప్రారంభం డంపింగ్‌ను నిర్ధారించదు.