పథకాల రకాలు, DBT, నీతి ఆయోగ్ (Types of Schemes, DBT & NITI Aayog)
Free practice MCQs with answers and explanations for పథకాల రకాలు, DBT, నీతి ఆయోగ్ (Types of Schemes, DBT & NITI Aayog) in కేంద్ర ప్రభుత్వ పథకాలు (Central Government Schemes). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
నీతి ఆయోగ్ (NITI Aayog) ఏ సంస్థ స్థానంలో ఏర్పడింది?
A. ఆర్థిక సంఘం
B. జాతీయ అభివృద్ధి మండలి
C. రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా
D. ప్రణాళికా సంఘం (Planning Commission)
Answer & explanation
Correct: D — ప్రణాళికా సంఘం (Planning Commission)
నీతి ఆయోగ్ (జాతీయ భారత పరివర్తన సంస్థ) 1 జనవరి 2015న ప్రణాళికా సంఘం స్థానంలో ఏర్పడింది; అధ్యక్షుడు ప్రధానమంత్రి. ఇది నిధులు కేటాయించదు, విధాన సలహాలు ఇచ్చే మేధో సంస్థ. ఆర్థిక సంఘం, RBI వేరే రాజ్యాంగ/ఆర్థిక సంస్థలు.
కేంద్ర ప్రాయోజిత పథకాల్లో (CSS) సాధారణ రాష్ట్రాల్లో కేంద్రం:రాష్ట్రం నిధుల నిష్పత్తి ఎంత?
A. 50:50
B. 75:25
C. 60:40
D. 90:10
Answer & explanation
Correct: C — 60:40
కేంద్ర ప్రాయోజిత పథకాల్లో సాధారణ రాష్ట్రాల్లో నిష్పత్తి 60:40 (కేంద్రం : రాష్ట్రం); ఈశాన్య, హిమాలయ రాష్ట్రాల్లో 90:10; శాసనసభ లేని కేంద్రపాలిత ప్రాంతాల్లో 100% కేంద్రం. కేంద్ర రంగ పథకాల్లో (ఉదా: PM-KISAN) 100% నిధులు కేంద్రమే ఇస్తుంది.
ప్రత్యక్ష నగదు బదిలీ (DBT) ఏ తేదీ నుంచి ప్రారంభమైంది?
A. 1 జనవరి 2013
B. 28 ఆగస్టు 2014
C. 1 జనవరి 2015
D. 24 ఫిబ్రవరి 2019
Answer & explanation
Correct: A — 1 జనవరి 2013
DBT 1 జనవరి 2013 నుంచి ప్రారంభమైంది; సబ్సిడీ నేరుగా లబ్ధిదారు ఖాతాలోకి చేరుతుంది. జన్ ధన్ + ఆధార్ + మొబైల్ (JAM) దీనికి పునాది. 28 ఆగస్టు 2014 జన్ ధన్ ప్రారంభం, 1 జనవరి 2015 నీతి ఆయోగ్ ఏర్పాటు, 24 ఫిబ్రవరి 2019 PM-KISAN ప్రారంభ తేదీలు.
పథకాల రకాలకు సంబంధించి కింది వాక్యాలను పరిశీలించండి.
1) కేంద్ర ప్రాయోజిత పథకాల్లో నిధులను కేంద్రం, రాష్ట్రాలు పంచుకుంటాయి.
2) కేంద్ర ప్రాయోజిత పథకాలను కేంద్రమే అమలు చేస్తుంది.
3) ఈశాన్య, హిమాలయ రాష్ట్రాల్లో నిధుల నిష్పత్తి 90:10.
సరైనది ఏది?
A. 1 మరియు 2 మాత్రమే
B. 1 మరియు 3 మాత్రమే
C. 2 మరియు 3 మాత్రమే
D. 1, 2 మరియు 3
Answer & explanation
Correct: B — 1 మరియు 3 మాత్రమే
వాక్యాలు 1, 3 సరైనవి. వాక్యం 2 తప్పు: కేంద్ర ప్రాయోజిత పథకాల అమలు రాష్ట్రాలది; కేంద్రమే అమలు చేసేవి కేంద్ర రంగ పథకాలు (100% నిధులు కేంద్రం, ఉదా: PM-KISAN). కాబట్టి 1, 3 మాత్రమే సరైనవి.
నీతి ఆయోగ్‌కు సంబంధించి కింది వాటిలో తప్పు వాక్యం ఏది?
A. 1 జనవరి 2015న ప్రణాళికా సంఘం స్థానంలో ఏర్పడింది
B. దీని అధ్యక్షుడు ప్రధానమంత్రి
C. ఆశయాత్మక జిల్లాల కార్యక్రమం (112 జిల్లాలు, 2018) దీని ఆధ్వర్యంలోనిది
D. ప్రణాళికా సంఘంలా రాష్ట్రాలకు నిధులు కేటాయిస్తుంది
Answer & explanation
Correct: D — ప్రణాళికా సంఘంలా రాష్ట్రాలకు నిధులు కేటాయిస్తుంది
నీతి ఆయోగ్ ప్రణాళికా సంఘంలా నిధులు కేటాయించదు; ఇది విధాన సలహాలు ఇచ్చే మేధో సంస్థ. అందువల్ల మొదటి వాక్యం తప్పు. 1 జనవరి 2015న ఏర్పాటు, ప్రధానమంత్రి అధ్యక్షుడు కావడం, 2018 జనవరిలో ప్రారంభించిన 112 వెనుకబడిన జిల్లాల కార్యక్రమం నోట్స్‌కు అనుగుణం.