సినిమా అవార్డులు – దాదాసాహెబ్ ఫాల్కే (Film Awards): దాదాసాహెబ్ ఫాల్కే అవార్డు – ప్రారంభం, స్వరూపం (Dadasaheb Phalke Award Basics)

Correct: A — 1969

భారత ప్రభుత్వం దాదాసాహెబ్ ఫాల్కే శత జయంతి సందర్భంగా 1969లో ఈ అవార్డును ప్రవేశపెట్టింది. 1954లో జాతీయ సినిమా అవార్డులు, ఫిల్మ్‌ఫేర్ అవార్డులు మొదలయ్యాయి, 1952లో IFFI ప్రారంభమైంది. కాబట్టి ఫాల్కే అవార్డు ప్రారంభ సంవత్సరం వాటికన్నా తర్వాత, 1969.

Correct: C — దాదాసాహెబ్ ఫాల్కే

ధుండిరాజ్ గోవింద్ ఫాల్కే అయిన దాదాసాహెబ్ ఫాల్కేను భారత సినిమా పితామహుడిగా పిలుస్తారు; ఆయన పేరు మీదే ఈ అత్యున్నత పురస్కారం ఉంది. సత్యజిత్ రే, రాజ్ కపూర్, బి.ఎన్. రెడ్డి ఫాల్కే అవార్డు గ్రహీతలే కానీ పితామహులు కాదు; వారు తర్వాతి తరం చిత్ర నిర్మాతలు.

Correct: B — రాజా హరిశ్చంద్ర (1913)

దాదాసాహెబ్ ఫాల్కే 1913లో నిర్మించిన 'రాజా హరిశ్చంద్ర' (మూకీ) తొలి భారతీయ పూర్తి నిడివి సినిమా. 'శ్యామచీ ఆయి' జాతీయ అవార్డుల్లో తొలి ఉత్తమ చిత్రం (1954); 'మదర్ ఇండియా', 'లగాన్' ఆస్కార్ నామినేషన్ పొందిన చిత్రాలు. ఈ మూడూ చాలా తర్వాతి చిత్రాలు.

Correct: D — దేవికా రాణి (1969)

1969లో దేవికా రాణి తొలి గ్రహీత; ఆమెను 'ఫస్ట్ లేడీ ఆఫ్ ఇండియన్ సినిమా' అంటారు. పృథ్వీరాజ్ కపూర్ రెండో ఏడాది (1971) గ్రహీత. లతా మంగేష్కర్ 1989లో అందుకున్నారు. నర్గిస్ నోట్స్‌లో జాతీయ ఉత్తమ నటిగా (1967) మాత్రమే కనిపిస్తారు, ఫాల్కే గ్రహీతగా కాదు.

Correct: D — కేంద్ర సమాచార, ప్రసార మంత్రిత్వ శాఖ

ఈ అవార్డును కేంద్ర సమాచార, ప్రసార మంత్రిత్వ శాఖ ఆధ్వర్యంలోని ఫిల్మ్ ఫెస్టివల్స్ డైరెక్టరేట్ (DFF) ఇస్తుంది. హోం మంత్రిత్వ శాఖ పద్మ అవార్డులను, భారతరత్నను నిర్వహిస్తుంది. సినిమా పురస్కారాలు సమాచార ప్రసార శాఖ పరిధిలోనివి కాబట్టి ఇతర శాఖల ఎంపికలు తప్పు.

Correct: B — స్వర్ణ కమలం

ఫాల్కే అవార్డులో స్వర్ణ కమలం (Swarna Kamal), నగదు బహుమతి, శాలువా ఇస్తారు. రజత కమలం జాతీయ అవార్డుల్లో నటులు వంటి ఇతర విభాగాలకు; 'బ్లాక్ లేడీ' ఫిల్మ్‌ఫేర్ విగ్రహం; నంది అవార్డు ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వ తెలుగు సినిమా పురస్కారం.

Correct: D — రాష్ట్రపతి

ఫాల్కే అవార్డును జాతీయ సినిమా అవార్డుల కార్యక్రమంలో రాష్ట్రపతి అందజేస్తారు. ఎంపిక మాత్రం ప్రముఖ సినీ వ్యక్తులతో కూడిన కమిటీ చేస్తుంది. ఈ అవార్డు ఇచ్చే శాఖ సమాచార ప్రసార శాఖ కానీ ప్రదానం చేసేది రాష్ట్రపతి కాబట్టి మంత్రి, ప్రధాని, స్పీకర్ ఎంపికలు తప్పు.

Correct: B — సినిమా రంగానికి చేసిన మొత్తం సేవకు ఇచ్చే జీవిత సాఫల్య పురస్కారం

ఫాల్కే అవార్డు ఒక్క సినిమాకు కాదు, సినిమా రంగానికి చేసిన మొత్తం కృషికి ఇచ్చే జీవిత సాఫల్య పురస్కారం (Lifetime Achievement). ఇది నటులకే పరిమితం కాదు; దర్శకులు, గాయకులు, నిర్మాతలు, సాంకేతిక నిపుణులకూ ఇస్తారు. అందుకే మిగిలిన ఎంపికలు తప్పు.

Correct: C — దాదాసాహెబ్ ఫాల్కే శత జయంతి సందర్భంగా

1969లో దాదాసాహెబ్ ఫాల్కే శత జయంతి సందర్భంగా ఈ అవార్డును ప్రవేశపెట్టారు. జాతీయ సినిమా అవార్డులు 1954లోనే మొదలయ్యాయి, కాబట్టి వాటి ప్రారంభంతో ముడిపడిన ఎంపిక తప్పు. 'రాజా హరిశ్చంద్ర' 1913లో వచ్చింది, శతాబ్ది 2013 అవుతుంది, 1969తో సంబంధం లేదు.

Correct: A — రజత కమలం

ఫాల్కే అవార్డులో స్వర్ణ కమలం, నగదు బహుమతి, శాలువా ఇస్తారు. రజత కమలం ఉత్తమ నటుడు, నటి వంటి ఇతర జాతీయ అవార్డు విభాగాలకు ఇచ్చేది, ఫాల్కే అవార్డులో భాగం కాదు. కాబట్టి రజత కమలం సమాధానం.