1. సాధారణ Ctrl షార్ట్కట్లు (Common Ctrl Shortcuts)
షార్ట్కట్ కీ అంటే మౌస్ వాడకుండా కీబోర్డ్లో రెండు మూడు కీలు ఒకేసారి నొక్కి పని చేయడం. Ctrl కీతో వచ్చే షార్ట్కట్లు దాదాపు అన్ని సాఫ్ట్వేర్లలో ఒకేలా పనిచేస్తాయి, అందుకే పరీక్షల్లో ఎక్కువగా అడుగుతారు.
ముఖ్య విషయాలు
- Ctrl + C: ఎంచుకున్న దాన్ని కాపీ చేయడం (Copy).
- Ctrl + X: కత్తిరించడం (Cut) – ఒక చోట నుండి తీసేసి వేరే చోట వేయడానికి.
- Ctrl + V: అతికించడం (Paste).
- Ctrl + Z: చివరి పనిని వెనక్కి తీసుకోవడం (Undo).
- Ctrl + Y: Undo చేసిన దాన్ని మళ్లీ చేయడం (Redo).
- Ctrl + A: అన్నింటినీ ఎంచుకోవడం (Select All).
- Ctrl + S: ఫైల్ సేవ్ చేయడం (Save).
- Ctrl + P: ప్రింట్ చేయడం (Print).
- Ctrl + N: కొత్త ఫైల్ తెరవడం (New).
- Ctrl + O: ఉన్న ఫైల్ తెరవడం (Open).
- Ctrl + F: వెతకడం (Find).
- Ctrl + H: మార్చడం (Replace) – Word, Excel లో.
- Ctrl + W: ప్రస్తుత విండో/ట్యాబ్ మూసివేయడం (Close).
- Ctrl + Home / Ctrl + End: డాక్యుమెంట్ మొదటికి / చివరికి వెళ్లడం.
గుర్తుంచుకునే చిట్కా X అనేది కత్తెర ఆకారంలో ఉంటుంది కాబట్టి Cut. V అనేది కింద చూపే గుర్తు కాబట్టి Paste (కిందికి వేయడం). Z, Y కీలు కీబోర్డ్లో పక్కపక్కనే ఉంటాయి – వెనక్కి/ముందుకి.
సులభమైన ఉదాహరణ
ఒక పేరాను మరో పేజీలో వేయాలంటే: పేరాను ఎంచుకో → Ctrl + C → కొత్త చోట క్లిక్ చేయి → Ctrl + V.
2. MS Word ఫార్మాటింగ్ షార్ట్కట్లు (MS Word Formatting Shortcuts)
MS Word లో అక్షరాలను, పేరాలను అందంగా మార్చడానికి కొన్ని షార్ట్కట్లు ఉన్నాయి. టెక్స్ట్ను ఎంచుకున్న తర్వాత వీటిని నొక్కితే వెంటనే మారుతుంది.
ముఖ్య విషయాలు
- అక్షరాల శైలి:
- Ctrl + B: బోల్డ్ (Bold)
- Ctrl + I: ఇటాలిక్ (Italic)
- Ctrl + U: అండర్లైన్ (Underline)
- పేరా అమరిక (Alignment):
- Ctrl + L: ఎడమ (Left)
- Ctrl + E: మధ్యలో (Center)
- Ctrl + R: కుడి (Right)
- Ctrl + J: రెండు వైపులా సమానంగా (Justify)
- ఫాంట్ సైజు: Ctrl + ] పెంచడానికి, Ctrl + [ తగ్గించడానికి.
- Superscript / Subscript: Ctrl + Shift + = (x² లాగా పైన), Ctrl + = (H₂O లాగా కింద).
- లైన్ స్పేసింగ్: Ctrl + 1 (ఒకటి), Ctrl + 2 (రెండు రెట్లు), Ctrl + 5 (1.5).
- పేజీ బ్రేక్: Ctrl + Enter – కొత్త పేజీ మొదలుపెట్టడానికి.
- Ctrl + D: ఫాంట్ డైలాగ్ బాక్స్ తెరుస్తుంది.
- Shift + F3: అక్షరాల కేస్ మారుస్తుంది (పెద్ద/చిన్న అక్షరాలు).
- Ctrl + K: హైపర్లింక్ ఇవ్వడం (Insert Hyperlink).
- F7: స్పెల్లింగ్ & గ్రామర్ తనిఖీ (Spelling and Grammar).
- F12: Save As డైలాగ్ తెరుస్తుంది.
గుర్తుంచుకునే చిట్కా Left, Center, Right, Justify – L, E, R, J. Center కి 'C' కాదు 'E' అని గుర్తుపెట్టుకోండి, ఎందుకంటే Ctrl + C ఇప్పటికే Copy.
3. MS Excel షార్ట్కట్లు (MS Excel Shortcuts)
MS Excel స్ప్రెడ్షీట్ సాఫ్ట్వేర్. సెల్స్లో వేగంగా పని చేయడానికి, ఫార్ములాలు రాయడానికి ఈ షార్ట్కట్లు ఉపయోగపడతాయి.
ముఖ్య విషయాలు
- F2: సెల్ను ఎడిట్ చేయడం (Edit mode).
- F4:
- సెల్ రిఫరెన్స్ను సంపూర్ణం (Absolute, $A$1) గా మార్చడం
- చివరి పనిని మళ్లీ చేయడానికి (Repeat) కూడా వాడతారు.
- Alt + =: ఆటోసమ్ (AutoSum) – మొత్తం కూడటానికి.
- Ctrl + ;: ఈ రోజు తేదీ వేయడం. Ctrl + Shift + ;: ప్రస్తుత సమయం వేయడం.
- Ctrl + Space: మొత్తం కాలమ్ (Column) ఎంచుకోవడం.
- Shift + Space: మొత్తం వరుస (Row) ఎంచుకోవడం.
- Alt + Enter: ఒకే సెల్లో కొత్త లైన్ మొదలుపెట్టడం.
- Ctrl + 1: Format Cells డైలాగ్ తెరవడం.
- Ctrl + Shift + L: ఫిల్టర్ (Filter) ఆన్/ఆఫ్ చేయడం.
- Ctrl + T: డేటాను టేబుల్గా మార్చడం.
- Shift + F11: కొత్త వర్క్షీట్ చేర్చడం.
- Ctrl + Page Down / Page Up: తర్వాతి / ముందు షీట్కు వెళ్లడం.
- Ctrl + Arrow కీలు: డేటా చివరి సెల్కు వెళ్లడం.
- F11: ఎంచుకున్న డేటాతో చార్ట్ తయారు చేయడం.
- Ctrl + Shift + %: పర్సెంట్ ఫార్మాట్ ఇవ్వడం.
సులభమైన ఉదాహరణ
B2 నుండి B10 వరకు సంఖ్యలు ఉంటే, B11 సెల్లో నిలబడి Alt + = నొక్కితే =SUM(B2:B10) ఆటోమేటిక్గా వస్తుంది.
4. MS PowerPoint షార్ట్కట్లు (MS PowerPoint Shortcuts)
MS PowerPoint ప్రెజెంటేషన్ తయారు చేసే సాఫ్ట్వేర్. స్లైడ్షో నడిపేటప్పుడు ఉపయోగపడే షార్ట్కట్లు పరీక్షల్లో తరచూ అడుగుతారు.
ముఖ్య విషయాలు
- F5: స్లైడ్షోను మొదటి స్లైడ్ నుండి మొదలుపెట్టడం.
- Shift + F5: ప్రస్తుత స్లైడ్ నుండి స్లైడ్షో మొదలుపెట్టడం.
- Esc: స్లైడ్షో ఆపివేయడం.
- Ctrl + M: కొత్త స్లైడ్ చేర్చడం (New Slide).
- Ctrl + D: ఎంచుకున్న స్లైడ్/ఆబ్జెక్ట్ నకలు (Duplicate) చేయడం.
- స్లైడ్షో సమయంలో:
- N, Enter, Space లేదా కుడి బాణం: తర్వాతి స్లైడ్
- P లేదా ఎడమ బాణం: ముందు స్లైడ్
- B: స్క్రీన్ నల్లగా (Black screen)
- W: స్క్రీన్ తెల్లగా (White screen)
- స్లైడ్ నంబర్ + Enter: ఆ స్లైడ్కు నేరుగా వెళ్లడం
- Ctrl + P: స్లైడ్షోలో పెన్ (Pen) టూల్ తీసుకురావడం.
- Ctrl + Shift + > / <: ఫాంట్ సైజు పెంచడం / తగ్గించడం.
- F7: స్పెల్లింగ్ తనిఖీ.
గుర్తుంచుకునే చిట్కా F5 = మొదటి నుండి షో. Shift + F5 = 'ఇక్కడి నుండి' షో. Shift అంటే 'ఇప్పుడున్న స్లైడ్' అని అనుకోండి.
సులభమైన ఉదాహరణ
క్లాసులో ప్రెజెంటేషన్ ఇస్తూ విద్యార్థులు ప్రశ్న అడిగితే, B నొక్కి స్క్రీన్ నల్లగా చేస్తే అందరి దృష్టి మీపైనే ఉంటుంది.
5. ఫంక్షన్ కీలు F1 నుండి F12 వరకు (Function Keys)
కీబోర్డ్ పై వరుసలో F1 నుండి F12 వరకు ఉండే 12 కీలను ఫంక్షన్ కీలు (Function Keys) అంటారు. ఒక్కో కీకి ప్రత్యేక పని ఉంటుంది. పరీక్షల్లో 'F5 ఏ పని చేస్తుంది?' లాంటి ప్రశ్నలు వస్తాయి.
ముఖ్య విషయాలు
- F1: సహాయం (Help) తెరుస్తుంది.
- F2:
- ఎంచుకున్న ఫైల్ పేరు మార్చడం (Rename)
- Excel లో సెల్ ఎడిట్.
- F3: వెతకడం (Search) – Windows Explorer లో.
- F4: Alt + F4 కలిపి నొక్కితే ప్రస్తుత ప్రోగ్రామ్ మూసివేస్తుంది. Word, Excel లో చివరి పని మళ్లీ చేస్తుంది.
- F5:
- రిఫ్రెష్ (Refresh) చేయడం
- PowerPoint లో స్లైడ్షో మొదలు.
- F7: స్పెల్లింగ్ & గ్రామర్ చెక్ (MS Office లో).
- F10: మెనూ బార్ను యాక్టివేట్ చేయడం.
- F11: పూర్తి స్క్రీన్ (Full Screen) – బ్రౌజర్లో.
- F12: Save As డైలాగ్ (Word లో).
ఇతర ముఖ్య కీలు
- Esc: ప్రస్తుత పనిని రద్దు చేయడం (Cancel).
- Caps Lock: పెద్ద అక్షరాలను స్థిరంగా ఆన్ చేయడం.
- Num Lock: నంబర్ ప్యాడ్ ఆన్/ఆఫ్.
- Print Screen (PrtSc): స్క్రీన్ ఫోటో (Screenshot) తీయడం.
- Insert: టైపింగ్ మోడ్ (Insert/Overtype) మార్చడం.
- Delete / Backspace: కర్సర్ కుడివైపు / ఎడమవైపు అక్షరం తొలగించడం.
- Tab: ఇండెంట్ ఇవ్వడం లేదా తర్వాతి ఫీల్డ్కు వెళ్లడం.
సులభమైన ఉదాహరణ
వెబ్పేజీ లోడ్ కాకపోతే F5 నొక్కి పేజీని మళ్లీ లోడ్ చేయవచ్చు.
6. Windows & బ్రౌజర్ షార్ట్కట్లు (Windows and Browser Shortcuts)
Windows కీ (Win) తో, Alt కీతో, బ్రౌజర్లో Ctrl కీతో వచ్చే షార్ట్కట్లు రోజూ ఉపయోగపడతాయి. SSC, RRB వంటి కంప్యూటర్ ప్రశ్నల్లో వీటి నుండి చాలా అడుగుతారు.
ముఖ్య విషయాలు
- Windows (Win) కీ షార్ట్కట్లు:
- Win + D: డెస్క్టాప్ చూపడం
- Win + E: ఫైల్ ఎక్స్ప్లోరర్ తెరవడం
- Win + L: కంప్యూటర్ లాక్ చేయడం
- Win + R: Run బాక్స్ తెరవడం
- Win + I: సెట్టింగ్స్ తెరవడం
- Win + Shift + S: స్క్రీన్లో కొంత భాగాన్ని స్నిప్ చేయడం
- Alt + Tab: తెరిచి ఉన్న విండోల మధ్య మారడం.
- Alt + F4: ప్రస్తుత విండో మూసివేయడం.
- Ctrl + Alt + Delete: సెక్యూరిటీ స్క్రీన్ (లాక్, టాస్క్ మేనేజర్ మొదలైనవి).
- Ctrl + Shift + Esc: నేరుగా టాస్క్ మేనేజర్ (Task Manager) తెరవడం.
- Shift + Delete: ఫైల్ను రీసైకిల్ బిన్కు పంపకుండా శాశ్వతంగా తొలగించడం.
- బ్రౌజర్ షార్ట్కట్లు:
- Ctrl + T: కొత్త ట్యాబ్
- Ctrl + Shift + T: మూసిన ట్యాబ్ను మళ్లీ తెరవడం
- Ctrl + Shift + N: ఇన్కాగ్నిటో విండో (Chrome లో)
- Ctrl + H: బ్రౌజింగ్ హిస్టరీ
- Ctrl + J: డౌన్లోడ్స్
- Ctrl + D: బుక్మార్క్ చేయడం
- Ctrl + L: అడ్రస్ బార్ ఎంచుకోవడం
- Ctrl + Shift + Delete: బ్రౌజింగ్ డేటా తొలగించడం
సులభమైన ఉదాహరణ
ఆఫీసులో కొంచెంసేపు వెళ్తున్నప్పుడు Win + L నొక్కితే కంప్యూటర్ లాక్ అయి, మీ ఫైళ్లు ఇతరులకు కనిపించవు.