అనువంశికత అంటే ఏమిటి? – అర్థం, ముఖ్య భావనలు (Heredity Meaning)
Free practice MCQs with answers and explanations for అనువంశికత అంటే ఏమిటి? – అర్థం, ముఖ్య భావనలు (Heredity Meaning) in అనువంశికత & పరిసరాలు (Heredity & Environment). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
తల్లిదండ్రుల నుండి పిల్లలకు జన్యువుల ద్వారా వచ్చే లక్షణాలను ఏమంటారు?
A. అనువంశికత (Heredity)
B. పరిసరాలు (Environment)
C. పరిపక్వత (Maturation)
D. అభ్యసనం (Learning)
Answer & explanation
Correct: A — అనువంశికత (Heredity)
తల్లిదండ్రుల నుండి సంతానానికి జన్యువుల ద్వారా లక్షణాలు సంక్రమించే ప్రక్రియను అనువంశికత అంటారు; ఇది గర్భధారణ సమయంలోనే నిర్ణయమవుతుంది. పరిసరాలు పుట్టిన తర్వాత వికాసాన్ని ప్రభావితం చేసే బాహ్య శక్తులు, అభ్యసనం అనుభవం ద్వారా వచ్చే మార్పు.
జన్యువులు DNA తో తయారై అనువంశిక లక్షణాలను తరం నుండి తరానికి చేరుస్తాయి; ఇవి క్రోమోజోములపై ఉంటాయి. హార్మోన్లు, ఎంజైమ్‌లు, రక్త కణాలు అనువంశిక లక్షణాల వాహకాలు కావు.
బ్రిటిష్ శాస్త్రవేత్త ఫ్రాన్సిస్ గాల్టన్ 1869లో 'Hereditary Genius' రాశారు; తెలివైన కుటుంబాల్లో తెలివైన సంతానం ఎక్కువని చెప్పారు. మెండల్ బఠాణి ప్రయోగాల జన్యు శాస్త్రవేత్త, లాక్, వాట్సన్ పరిసరాల ప్రాధాన్యతను చెప్పినవారు.
B. జన్యువులు + పరిసరాల ప్రభావంతో బయటకు కనిపించే లక్షణాలు
C. కేవలం పరిసరాల వల్ల వచ్చే లక్షణాలు
D. క్రోమోజోముల సంఖ్య
Answer & explanation
Correct: B — జన్యువులు + పరిసరాల ప్రభావంతో బయటకు కనిపించే లక్షణాలు
Phenotype అంటే జన్యువులు, పరిసరాల ప్రభావంతో బయటకు కనిపించే లక్షణాలు; Genotype అంటే వారసత్వంగా వచ్చిన జన్యు నిర్మాణం. రెండింటినీ వేరు చేసి గుర్తుంచుకోవాలి.
ఫలదీకరణం (Fertilization) లో శుక్రకణం, అండం కలిసి ఏర్పడేది ఏది?
A. క్రోమోజోమ్
B. జన్యువు
C. జైగోట్ (Zygote)
D. గామెట్
Answer & explanation
Correct: C — జైగోట్ (Zygote)
ఫలదీకరణంలో తండ్రి శుక్రకణం, తల్లి అండం కలిసి జైగోట్ ఏర్పడుతుంది; అనువంశిక లక్షణాలు ఇక్కడే నిర్ణయమవుతాయి. గామెట్లు అంటే శుక్రకణం, అండమే; అవి జైగోట్ కావు.
తల్లిదండ్రులిద్దరూ పొడుగ్గా ఉన్నా పోషణ సరిగా లేకపోతే పిల్లల ఎత్తు పూర్తిగా పెరగకపోవడం దేన్ని సూచిస్తుంది?
A. అనువంశికత పూర్తిగా అన్నీ నిర్ణయిస్తుంది
B. పరిసరాలకు ప్రభావం లేదు
C. పోషణకు ఎత్తుతో సంబంధం లేదు
D. జన్యువులు సామర్థ్యాన్ని ఇస్తాయి, పరిసరాలు దాన్ని ఎంతవరకు వాడుకోవాలో నిర్ణయిస్తాయి
Answer & explanation
Correct: D — జన్యువులు సామర్థ్యాన్ని ఇస్తాయి, పరిసరాలు దాన్ని ఎంతవరకు వాడుకోవాలో నిర్ణయిస్తాయి
పొడవైన తల్లిదండ్రుల పిల్లలు సాధారణంగా పొడుగ్గా ఉంటారు, కానీ పోషణ లేకపోతే ఎత్తు పూర్తిగా పెరగదు. కాబట్టి జన్యువులు సామర్థ్యం ఇస్తాయి, పరిసరాలు దాన్ని ఎంతవరకు వాడుకోవాలో నిర్ణయిస్తాయి.
ప్రకటనలు: 1) జన్యు రూపం (Genotype) వారసత్వంగా వచ్చిన జన్యు నిర్మాణం 2) బాహ్య రూపం (Phenotype) జన్యువులు + పరిసరాల ప్రభావంతో కనిపిస్తుంది 3) అనువంశిక లక్షణాలు గర్భధారణ సమయంలోనే నిర్ణయమవుతాయి. సరైనవి ఏవి?
A. 1 మరియు 2 మాత్రమే
B. 2 మరియు 3 మాత్రమే
C. 1, 2 మరియు 3
D. 1 మరియు 3 మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: C — 1, 2 మరియు 3
మూడు ప్రకటనలూ నోట్స్ ప్రకారం సరైనవి: జన్యు రూపం వారసత్వ నిర్మాణం, బాహ్య రూపం జన్యువులు+పరిసరాల ఫలితం, అనువంశిక లక్షణాలు ఫలదీకరణం (గర్భధారణ) సమయంలో నిర్ణయమవుతాయి.
అనువంశికతకు సంబంధించి కింది వాటిలో సరికాని ప్రకటన ఏది?
A. జన్యువులు క్రోమోజోములపై ఉంటాయి
B. జన్యువులు DNA తో తయారవుతాయి
C. సంతానం తల్లిదండ్రుల లాగా ఉంటుంది కానీ ఖచ్చితంగా ఒకేలా కాదు
D. క్రోమోజోములు కణ కేంద్రకం బయట ఉంటాయి
Answer & explanation
Correct: D — క్రోమోజోములు కణ కేంద్రకం బయట ఉంటాయి
క్రోమోజోములు కేంద్రకంలో (nucleus) ఉండే దారం లాంటి నిర్మాణాలు; కాబట్టి 'కేంద్రకం బయట ఉంటాయి' అనే ప్రకటన తప్పు. సామాన్యత నియమం ప్రకారం సంతానం తల్లిదండ్రుల లాగా ఉంటుంది కానీ ఖచ్చితంగా ఒకేలా కాదు.
సరిగా జతచేయండి: A) కణం B) క్రోమోజోములు C) జన్యువులు — 1) కేంద్రకంలోని దారం లాంటి నిర్మాణాలు 2) అనువంశిక లక్షణాల ప్రాథమిక వాహకాలు 3) జీవ నిర్మాణ ప్రాథమిక యూనిట్
A. A-3, B-1, C-2
B. A-1, B-3, C-2
C. A-3, B-2, C-1
D. A-2, B-1, C-3
Answer & explanation
Correct: A — A-3, B-1, C-2
కణం జీవ నిర్మాణ ప్రాథమిక యూనిట్ (3), క్రోమోజోములు కేంద్రకంలోని దారం లాంటి నిర్మాణాలు (1), జన్యువులు అనువంశిక లక్షణాల వాహకాలు (2). కాబట్టి A-3, B-1, C-2.