Free practice MCQs with answers and explanations for 25% రిజర్వేషన్ – సెక్షన్ 12(1)(c) (25 Percent Reservation in Private Schools) in విద్యా హక్కు చట్టం 2009 (RTE Act). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
ప్రైవేట్ అన్-ఎయిడెడ్ పాఠశాలల్లో బలహీన వర్గాలకు 25% సీట్లు కేటాయించాలని చెప్పే RTE నిబంధన ఏది?
A. సెక్షన్ 12(1)(c)
B. సెక్షన్ 13
C. సెక్షన్ 17
D. సెక్షన్ 25
Answer & explanation
Correct: A — సెక్షన్ 12(1)(c)
సెక్షన్ 12(1)(c) ప్రైవేట్ అన్-ఎయిడెడ్ పాఠశాలల ప్రారంభ తరగతిలో 25% సీట్లు బలహీన, వెనుకబడిన వర్గాలకు ఇవ్వాలని చెబుతుంది. సెక్షన్ 13 క్యాపిటేషన్ నిషేధం, 17 శిక్షల నిషేధం, 25 PTR కు చెందినవి.
RTE సెక్షన్ 12(1)(c) కింద 25% సీట్లు ఏ తరగతిలో కేటాయించాలి?
A. 8వ తరగతిలో మాత్రమే
B. పాఠశాల ప్రారంభ తరగతిలో
C. 10వ తరగతిలో
D. ప్రతి తరగతిలో 50%
Answer & explanation
Correct: B — పాఠశాల ప్రారంభ తరగతిలో
ఈ రిజర్వేషన్ పాఠశాల ప్రారంభ తరగతిలోనే (ఉదా: ప్రీ-ప్రైమరీ లేదా 1వ తరగతి) ఉంటుంది; ఆ పిల్లలు 8వ తరగతి వరకు ఉచితంగా చదువుతారు. 25% అనేది నిర్ణీత శాతం, 50% కాదు.
సెక్షన్ 12(1)(c) కింద ప్రవేశం పొందిన పిల్లలు ఎన్నో తరగతి వరకు ఉచితంగా చదువుతారు?
A. 5వ తరగతి
B. 10వ తరగతి
C. 8వ తరగతి
D. 12వ తరగతి
Answer & explanation
Correct: C — 8వ తరగతి
RTE చట్టం ప్రాథమిక విద్య (8వ తరగతి) వరకు వర్తిస్తుంది కాబట్టి ఈ పిల్లలు 8వ తరగతి వరకు ఉచితంగా చదువుతారు, ప్రభుత్వం పాఠశాలకు ఖర్చు తిరిగి చెల్లిస్తుంది. 10, 12 తరగతులు చట్టం పరిధి దాటినవి.
ఒక ప్రైవేట్ అన్-ఎయిడెడ్ పాఠశాలలో 1వ తరగతిలో 80 సీట్లు ఉంటే, సెక్షన్ 12(1)(c) ప్రకారం ఎన్ని సీట్లు బలహీన, వెనుకబడిన వర్గాల పిల్లలకు కేటాయించాలి?
A. 8
B. 40
C. 25
D. 20
Answer & explanation
Correct: D — 20
80 లో 25% = 20 సీట్లు. 8 సీట్లు అంటే 10% మాత్రమే; 40 అంటే 50%; 25 అనేది శాతం సంఖ్యను సీట్ల సంఖ్యగా తీసుకునే పొరపాటు. ఇలాంటి లెక్కలు ఎల్లప్పుడూ మొత్తం సీట్లను 25/100 తో గుణించి చేయాలి, శాతాన్ని నేరుగా వాడకూడదు.
సెక్షన్ 12(1)(c) రాజ్యాంగబద్ధమని సుప్రీంకోర్టు ఏ కేసులో (2012) తీర్పు చెప్పింది?
A. సొసైటీ ఫర్ అన్-ఎయిడెడ్ ప్రైవేట్ స్కూల్స్ ఆఫ్ రాజస్థాన్ కేసు
B. మోహినీ జైన్ కేసు
C. ఉన్నికృష్ణన్ కేసు
D. పీపుల్స్ యూనియన్ ఫర్ సివిల్ లిబర్టీస్ కేసు
Answer & explanation
Correct: A — సొసైటీ ఫర్ అన్-ఎయిడెడ్ ప్రైవేట్ స్కూల్స్ ఆఫ్ రాజస్థాన్ కేసు
2012 లో సొసైటీ ఫర్ అన్-ఎయిడెడ్ ప్రైవేట్ స్కూల్స్ ఆఫ్ రాజస్థాన్ కేసులో 25% నిబంధనను సుప్రీంకోర్టు రాజ్యాంగబద్ధమని చెప్పింది. మోహినీ జైన్ (1992), ఉన్నికృష్ణన్ (1993) విద్య హక్కు కేసులు; PUCL (2001) మధ్యాహ్న భోజనానికి సంబంధించింది.
సెక్షన్ 12(1)(c) 25% నిబంధన ప్రభుత్వ సహాయం లేని మైనారిటీ పాఠశాలలకు వర్తిస్తుందా?
A. వర్తిస్తుంది
B. వర్తించదు
C. 50% వరకు వర్తిస్తుంది
D. ప్రీ-ప్రైమరీకి మాత్రమే వర్తిస్తుంది
Answer & explanation
Correct: B — వర్తించదు
2012 తీర్పు ప్రకారం ఈ నిబంధన మైనారిటీ సంస్థలకు, ప్రభుత్వ ఎయిడ్ లేని మైనారిటీ పాఠశాలలకు వర్తించదు. ప్రైవేట్ అన్-ఎయిడెడ్, ప్రత్యేక వర్గ పాఠశాలలకే వర్తిస్తుంది.
25% కోటాలో చదివే పిల్లల కోసం ప్రభుత్వం పాఠశాలకు ఎంత మొత్తం తిరిగి చెల్లిస్తుంది?
A. ప్రైవేట్ పాఠశాల నిర్ణయించిన ఎంత ఫీజైనా
B. ఏమీ చెల్లించదు
C. ప్రభుత్వ పాఠశాలలో ఒక్కో విద్యార్థికి అయ్యే ఖర్చు లేదా అసలు ఫీజు – ఏది తక్కువైతే అది
D. ప్రభుత్వ పాఠశాలలో ఖర్చు మరియు అసలు ఫీజు – రెండింటిలో ఎక్కువది
Answer & explanation
Correct: C — ప్రభుత్వ పాఠశాలలో ఒక్కో విద్యార్థికి అయ్యే ఖర్చు లేదా అసలు ఫీజు – ఏది తక్కువైతే అది
ప్రభుత్వం ఒక్కో విద్యార్థికి ప్రభుత్వ పాఠశాలలో అయ్యే వ్యయం లేదా పాఠశాల అసలు ఫీజు – ఏది తక్కువైతే అదే చెల్లిస్తుంది. 'ఎక్కువది' అనే ఎంపిక తప్పు; చెల్లింపుల ఆలస్యం ఈ నిబంధన అమలులో ఉన్న సమస్య అని విమర్శలు చెబుతాయి.
సెక్షన్ 12(1)(c) గురించి ప్రకటనలు: 1) ప్రారంభ తరగతిలో 25% సీట్లు 2) SC, ST, సామాజికంగా వెనుకబడిన వారు, EWS పిల్లలు లబ్ధిదారులు 3) మైనారిటీ అన్-ఎయిడెడ్ పాఠశాలలకు కూడా వర్తిస్తుంది. సరైనవి ఏవి?
A. 1 మరియు 2 మాత్రమే
B. 2 మరియు 3 మాత్రమే
C. 1 మరియు 3 మాత్రమే
D. 1, 2 మరియు 3
Answer & explanation
Correct: A — 1 మరియు 2 మాత్రమే
మొదటి రెండు సరైనవి. 2012 సుప్రీంకోర్టు తీర్పు ప్రకారం ఈ నిబంధన ప్రభుత్వ ఎయిడ్ లేని మైనారిటీ పాఠశాలలకు వర్తించదు కాబట్టి మూడో ప్రకటన తప్పు. ఈ కోటా ప్రైవేట్ అన్-ఎయిడెడ్, ప్రత్యేక వర్గ పాఠశాలలకే పరిమితం అని గుర్తుంచుకోవాలి.
C. ప్రైవేట్ అన్-ఎయిడెడ్ పాఠశాలలు దీనికి లోబడి ఉంటాయి
D. 2012 లో సుప్రీంకోర్టు దీన్ని రాజ్యాంగబద్ధమని తీర్పు చెప్పింది
Answer & explanation
Correct: B — ప్రభుత్వం ఈ పిల్లల ఖర్చును తిరిగి చెల్లించదు
ప్రభుత్వం ఆ పిల్లల కోసం పాఠశాలకు ఖర్చు తిరిగి చెల్లిస్తుంది (ప్రభుత్వ పాఠశాల వ్యయం లేదా అసలు ఫీజు – ఏది తక్కువైతే అది). కాబట్టి 'చెల్లించదు' అనే ప్రకటన తప్పు; మిగిలినవి నిజాలు.
సెక్షన్ 12(1)(c) కింద 25% సీట్లకు అర్హత లేని పిల్లలు ఎవరు?
A. బలహీన వర్గాల (EWS) పిల్లలు
B. SC, ST వర్గాల పిల్లలు
C. ఆర్థికంగా బలమైన కుటుంబాల్లోని ఏ వర్గపు పిల్లలైనా
D. వైకల్యం ఉన్న పిల్లలు (2012 సవరణ తర్వాత)
Answer & explanation
Correct: C — ఆర్థికంగా బలమైన కుటుంబాల్లోని ఏ వర్గపు పిల్లలైనా
25% కోటా EWS, SC/ST, సామాజికంగా వెనుకబడిన వర్గాలు, 2012 సవరణ తర్వాత వైకల్యం ఉన్న పిల్లల కోసమే; ఈ వర్గాలకు చెందని ఆర్థికంగా బలమైన కుటుంబాల పిల్లలు ఈ కోటాకు అర్హులు కారు.