భారత విద్యా విధానాల చరిత్ర – కమిషన్లు & విధానాలు (Timeline of Education Policies in India)
Free practice MCQs with answers and explanations for భారత విద్యా విధానాల చరిత్ర – కమిషన్లు & విధానాలు (Timeline of Education Policies in India) in జాతీయ విద్యా విధానం 2020 (NEP 2020). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
జాతీయ విద్యా విధానం 1968 ఏ కమిషన్ సిఫార్సుల ఆధారంగా రూపొందింది?
A. కొఠారీ కమిషన్ (1964–66)
B. మొదలియార్ కమిషన్ (1952–53)
C. రాధాకృష్ణన్ కమిషన్ (1948–49)
D. కస్తూరిరంగన్ కమిటీ
Answer & explanation
Correct: A — కొఠారీ కమిషన్ (1964–66)
NEP 1968 కు ఆధారం డా. డి.ఎస్. కొఠారీ అధ్యక్షతన 1964–66లో పనిచేసిన విద్యా కమిషన్. మొదలియార్ కమిషన్ మాధ్యమిక విద్యపై, రాధాకృష్ణన్ కమిషన్ విశ్వవిద్యాలయ విద్యపై పనిచేశాయి; కస్తూరిరంగన్ కమిటీ 2019లో NEP 2020 ముసాయిదాను ఇచ్చింది.
జాతీయ విద్యా విధానం 1986 ప్రకటించినప్పుడు భారత ప్రధానమంత్రి ఎవరు?
A. ఇందిరా గాంధీ
B. రాజీవ్ గాంధీ
C. పి.వి. నరసింహారావు
D. అటల్ బిహారీ వాజపేయి
Answer & explanation
Correct: B — రాజీవ్ గాంధీ
NEP 1986 రాజీవ్ గాంధీ ప్రధానిగా ఉన్న కాలంలో వచ్చింది; ఆపరేషన్ బ్లాక్బోర్డ్, నవోదయ విద్యాలయాలు దీనితో ముడిపడినవి. ఇందిరా గాంధీ కాలంలో 1968 విధానం వచ్చింది, పి.వి. నరసింహారావు కాలంలో 1992 కార్యాచరణ ప్రణాళిక (POA) వచ్చింది.
'మాధ్యమిక విద్యా కమిషన్ (Secondary Education Commission)' అని ఏ కమిషన్ను పిలుస్తారు?
A. రాధాకృష్ణన్ కమిషన్
B. కొఠారీ కమిషన్
C. మొదలియార్ కమిషన్
D. టి.ఎస్.ఆర్. సుబ్రమణియన్ కమిటీ
Answer & explanation
Correct: C — మొదలియార్ కమిషన్
1952–53లో డా. ఎ. లక్ష్మణస్వామి మొదలియార్ అధ్యక్షతన వచ్చిన కమిషన్ మాధ్యమిక విద్యపై నివేదిక ఇచ్చింది. రాధాకృష్ణన్ కమిషన్ (1948–49) విశ్వవిద్యాలయ విద్యకు సంబంధించింది, కొఠారీ కమిషన్ (1964–66) మొత్తం విద్యా వ్యవస్థను సమీక్షించింది.
ఆపరేషన్ బ్లాక్బోర్డ్ (1987) కార్యక్రమం ఏ విధానం సూచనల ఆధారంగా వచ్చింది?
A. జాతీయ విద్యా విధానం 1968
B. జాతీయ విద్యా విధానం 1986
C. జాతీయ విద్యా విధానం 2020
D. కొఠారీ కమిషన్ నివేదిక
Answer & explanation
Correct: B — జాతీయ విద్యా విధానం 1986
1986 విధానంలో ప్రాథమిక పాఠశాలల్లో కనీస సౌకర్యాలు కల్పించాలనే సూచన మేరకు 1987–88లో ఆపరేషన్ బ్లాక్బోర్డ్ ప్రారంభమైంది. 1968 విధానం 1987 కంటే చాలా ముందుది, 2020 విధానం దశాబ్దాల తర్వాత వచ్చింది కాబట్టి అవి సరికావు.
కార్యాచరణ ప్రణాళిక (POA) 1992 తో 1986 విధానాన్ని సవరించిన సమయంలో ప్రధానమంత్రి ఎవరు?
A. రాజీవ్ గాంధీ
B. ఇందిరా గాంధీ
C. పి.వి. నరసింహారావు
D. అటల్ బిహారీ వాజపేయి
Answer & explanation
Correct: C — పి.వి. నరసింహారావు
ఆచార్య రామమూర్తి కమిటీ (1990), జనార్దన్ రెడ్డి కమిటీ (1992) సమీక్షల తర్వాత 1986 విధానాన్ని POA 1992 రూపంలో సవరించారు; అప్పటి ప్రధాని పి.వి. నరసింహారావు. రాజీవ్ గాంధీ అసలు 1986 విధానం ప్రకటించిన ప్రధాని.
NEP 2020 కు ముందు అమల్లో ఉన్న జాతీయ విద్యా విధానం (1992 సవరణతో) ఏ సంవత్సరానికి చెందినది?
A. 1968
B. 1964
C. 1952
D. 1986
Answer & explanation
Correct: D — 1986
NEP 2020 అనేది 1986 విధానం స్థానంలో వచ్చింది; అది సుమారు 34 ఏళ్ల తర్వాత వచ్చిన కొత్త విధానం. 1968 మొదటి విధానం; 1964 కొఠారీ కమిషన్ ప్రారంభం, 1952 మొదలియార్ కమిషన్ ప్రారంభ సంవత్సరం – ఇవి విధానాలు కావు.
కింది వాటిని కాలక్రమంలో అమర్చండి: 1) కొఠారీ కమిషన్ 2) రాధాకృష్ణన్ కమిషన్ 3) మొదలియార్ కమిషన్ 4) NEP 1968
A. 3 → 2 → 1 → 4
B. 2 → 1 → 3 → 4
C. 2 → 3 → 1 → 4
D. 1 → 2 → 3 → 4
Answer & explanation
Correct: C — 2 → 3 → 1 → 4
రాధాకృష్ణన్ కమిషన్ (1948–49), మొదలియార్ కమిషన్ (1952–53), కొఠారీ కమిషన్ (1964–66) వరుసగా వచ్చాయి; కొఠారీ నివేదిక ఆధారంగా NEP 1968 వచ్చింది. కాబట్టి క్రమం 2 → 3 → 1 → 4. మిగిలిన క్రమాలు కొన్ని కమిషన్ల తేదీలను తారుమారు చేస్తున్నాయి.
రాధాకృష్ణన్, మొదలియార్, కొఠారీ కమిషన్లు నివేదికలు సమర్పించిన సంస్థలు. జాతీయ విద్యా విధానం 1986 ప్రభుత్వం ప్రకటించిన విధానం (రాజీవ్ గాంధీ కాలం); కమిషన్ సూచనలు పునాదిగా విధానాలు వస్తాయి, అవి కమిషన్లు కావు.
సరిగా జతచేయండి: A) రాధాకృష్ణన్ కమిషన్ B) మొదలియార్ కమిషన్ C) కొఠారీ కమిషన్ — 1) మాధ్యమిక విద్య 2) విశ్వవిద్యాలయ విద్య 3) 10+2+3 సిఫార్సు
A. A-2, B-1, C-3
B. A-1, B-2, C-3
C. A-3, B-1, C-2
D. A-2, B-3, C-1
Answer & explanation
Correct: A — A-2, B-1, C-3
రాధాకృష్ణన్ కమిషన్ విశ్వవిద్యాలయ విద్యా కమిషన్, మొదలియార్ కమిషన్ మాధ్యమిక విద్యా కమిషన్, కొఠారీ కమిషన్ 10+2+3 నిర్మాణాన్ని సిఫార్సు చేసింది. కాబట్టి A-2, B-1, C-3. మిగిలిన జతల్లో ఒక కమిషన్ పని తప్పుగా ఉంది.
A. NEP 1986 లో ఆపరేషన్ బ్లాక్బోర్డ్, నవోదయ విద్యాలయాలు ప్రస్తావన ఉంది
B. NEP 1968 రాజీవ్ గాంధీ ప్రభుత్వ కాలంలో వచ్చింది
C. NEP 2020 మూడో జాతీయ విద్యా విధానం
D. POA 1992 లో 1986 విధానాన్ని సవరించారు
Answer & explanation
Correct: B — NEP 1968 రాజీవ్ గాంధీ ప్రభుత్వ కాలంలో వచ్చింది
NEP 1968 ను ఇందిరా గాంధీ ప్రభుత్వం ప్రకటించింది; రాజీవ్ గాంధీ ప్రధానిగా ఉన్నప్పుడు వచ్చింది 1986 విధానం. కాబట్టి మొదటి ప్రకటన తప్పు. 1968, 1986 (సవరణ 1992), 2020 అనే మూడు జాతీయ విధానాల క్రమం ఇతర ప్రకటనలను సమర్థిస్తుంది.