వికాస దశలు (Stages of Development) · Practice MCQs

Correct: A — శారీరక వృద్ధి నెమ్మదిగా, స్థిరంగా ఉండటం వల్ల

6–12 ఏళ్లలో శారీరక వృద్ధి నెమ్మదిగా ఉన్నా స్థిరత్వం ఎక్కువ, కాబట్టి దీన్ని స్థిరత్వ దశ అంటారు. శైశవం, కౌమార ప్రారంభంలో మాత్రం వృద్ధి వేగంగా ఉంటుంది. ఇది పూర్వ బాల్యంలోని వేగవంతమైన వికాసానికి, కౌమారంలోని వృద్ధి వేగానికి భిన్నమైన స్థిరమైన కాలం.

Correct: D — మూర్త ప్రచాలక దశ

6–12 ఏళ్లు పియాజే మూర్త ప్రచాలక దశ (7–11)కి సరిపోతాయి; మూర్త పదార్థాల ఆధారంగా తార్కికంగా ఆలోచించడం మొదలవుతుంది. కౌమారంలో అమూర్త ఆలోచన వస్తుంది. అందువల్ల ఈ వయసు పిల్లలకు ప్రత్యక్ష వస్తువులు, నమూనాలతో బోధించడం అనుకూలం.

Correct: A — ఉత్తర బాల్యంలో

సేకరణ అలవాట్లు ఉత్తర బాల్యం (6–12 ఏళ్లు) లక్షణాల్లో ఒకటి; నియమాలు పాటించడం, తోటి బృందాల్లో ఆడటం కూడా ఈ దశ లక్షణాలే. నియమాలపై ఆసక్తి, తోటి బృందాల్లో ఆడటం కూడా ఇదే వయసు లక్షణాలు.

Correct: B — స్నేహితుల ప్రభావం

కౌమారంలో స్నేహితుల ప్రభావం తల్లిదండ్రుల కంటే ఎక్కువ; స్వతంత్రం కోరిక పెరుగుతుంది, అందుకే సహచర ఒత్తిడి (peer pressure) ఒక సమస్య అవుతుంది. అందుకే సహచర ఒత్తిడి కౌమారంలో ఒక ముఖ్య సమస్యగా నోట్స్ పేర్కొంది.

Correct: C — హార్మోన్ల మార్పుల ప్రభావంగా; తిట్టకుండా అర్థం చేసుకోవాలి

కౌమారంలో మానసిక స్థితి త్వరగా మారడం హార్మోన్ల ప్రభావం, భావోద్వేగ వికాసంలో భాగం; ఉపాధ్యాయుడు స్నేహపూర్వక మార్గదర్శనం, అవగాహన ఇవ్వాలి, శిక్షించకూడదు. తిట్టడం లేదా శిక్షించడం వల్ల సమస్య పెరుగుతుంది, అవగాహన, స్నేహపూర్వక మార్గదర్శనం అవసరం.

Correct: D — బిడ్డ వికాసం మానవ జాతి పరిణామ దశలను పునరావృతం చేస్తుంది

స్టాన్లీ హాల్ ప్రకారం వ్యక్తి వికాసం జాతి పరిణామం యొక్క పునరావృత్తి; అందుకే కౌమారాన్ని 'కొత్త జన్మ'గా చూశాడు. ఇది ఇతర సిద్ధాంతాలతో సంబంధం లేని ఆయన ప్రత్యేక ప్రతిపాదన.

Correct: C — లింగ దశ (Phallic stage)

లింగ దశ (సుమారు 3–6 ఏళ్లు)లో జననేంద్రియాలపై ఆసక్తి ఉంటుంది; ఈడిపస్ కాంప్లెక్స్ (అబ్బాయిలకు తల్లిపై ఆకర్షణ), ఎలక్ట్రా కాంప్లెక్స్ (అమ్మాయిలకు తండ్రిపై ఆకర్షణ) ఇక్కడే ఏర్పడతాయి.

Correct: D — నిద్రాణ / సుప్త దశ (Latency stage)

నిద్రాణ దశ సుమారు 6 ఏళ్ల నుండి యౌవనం వరకు; లైంగిక ప్రేరణ తగ్గి పాఠశాల, స్నేహాలు ముఖ్యమవుతాయి. జననేంద్రియ దశ యౌవనం నుండి మొదలవుతుంది. ఈ దశ పేరుకు తగ్గట్టే లైంగిక ప్రేరణ నిద్రాణంగా ఉంటుంది, తర్వాత యౌవనంలో జననేంద్రియ దశ మొదలవుతుంది.

Correct: A — ఏదైనా దశలో సంతృప్తి లేకపోతే లేదా అతిగా ఉంటే ఆ దశలో 'ఇరుక్కుపోవడం'

ఫిక్సేషన్ అంటే ఒక దశలో సంతృప్తి లేకపోవడం లేదా అతి సంతృప్తి వల్ల వ్యక్తి ఆ దశలోనే ఇరుక్కుపోవడం; ఇది తర్వాత వ్యక్తిత్వంపై ప్రభావం చూపుతుందని ఫ్రాయిడ్ భావించాడు.

Correct: B — సుప్త (నిద్రాణ) దశ

ఓ (ఓరల్/ముఖ), గు (ఆనల్/గుద), లిం (ఫాలిక్/లింగ), సు (లేటెన్సీ/సుప్త), జ (జెనిటల్/జననేంద్రియ). కాబట్టి 'సు' సుప్త లేదా నిద్రాణ దశ. ఈ చిట్కా ఐదు దశల క్రమాన్ని ఒకే వరుసలో గుర్తుంచుకోవడానికి ఉపయోగపడుతుంది.