వికాస దశలు (Stages of Development) · Practice MCQs

Correct: D — తోటి పిల్లల బృందాలు (Peer groups)

ఉత్తర బాల్యంలో స్నేహితులతో కలిసి ఆడటం పెరిగి, తోటి పిల్లల బృందాలు ముఖ్యమవుతాయి. శైశవంలో మాత్రమే పిల్లలు తల్లిదండ్రులపై పూర్తిగా ఆధారపడతారు. తోటి బృందాల్లో నియమాలు పాటిస్తూ ఆడటం ఈ దశ సాంఘిక వికాసానికి ప్రధాన లక్షణం.

Correct: C — కృషి – న్యూనత

ఉత్తర బాల్యంలో పిల్లలు బడిలో కొత్త నైపుణ్యాలు నేర్చుకుంటూ తమను ఇతరులతో పోల్చుకుంటారు; ప్రోత్సాహం దొరికితే కృషి భావన, లేకపోతే న్యూనత కలుగుతుంది. ఈ దశలో పదే పదే విఫలమైనా, ఎగతాళి చేసినా న్యూనత ఏర్పడుతుంది, ప్రశంస లభిస్తే సామర్థ్య భావన పెరుగుతుంది.

Correct: D — స్వీయ కేంద్రీకరణ (Egocentrism)

పూర్వ బాల్యంలో పిల్లలు ఇతరుల దృష్టికోణాన్ని అర్థం చేసుకోలేరు, తమ దృష్టికోణమే సరైనదనుకుంటారు; ఇదే స్వీయ కేంద్రీకరణ. తోటి బృందాలపై ఆసక్తి ఉత్తర బాల్యంలో పెరుగుతుంది.

Correct: C — జి. స్టాన్లీ హాల్

స్టాన్లీ హాల్ కౌమారాన్ని తుఫాను–ఒత్తిడి, కొత్త జన్మ (rebirth)గా వర్ణించి 1904లో 'Adolescence' పుస్తకం రాశాడు. ఎరిక్‌సన్ దీన్ని అస్తిత్వ సంక్షోభంగా, పియాజే అమూర్త ఆలోచన దశగా వివరించారు.

Correct: B — adolescere (ఎదగడం)

'అడోలెసెన్స్' లాటిన్ 'adolescere' నుండి వచ్చింది, దీని అర్థం ఎదగడం. అందుకే ఇది బాల్యం నుండి వయోజన దశకు ఎదిగే కాలాన్ని సూచిస్తుంది. ఈ మూలార్థం వల్ల కౌమారాన్ని బాల్యం నుండి వయోజన దశ వైపు ఎదిగే మార్పు కాలంగా అర్థం చేసుకోవచ్చు.

Correct: A — సుమారు 12 నుండి 18 సంవత్సరాలు

కౌమారం బాల్యం నుండి వయోజన దశకు మారే కాలం, సుమారు 12–18 ఏళ్లు. 2–6 ఏళ్లు పూర్వ బాల్యం, 6–12 ఏళ్లు ఉత్తర బాల్యం, 18 తర్వాత వయోజన దశ. ఈ వయసులోనే పాఠశాలలో 8వ నుండి 12వ తరగతి వరకు చదివే విద్యార్థులు ఉంటారు.

Correct: B — సిగ్మండ్ ఫ్రాయిడ్

ఫ్రాయిడ్ బిడ్డ వికాసాన్ని ఐదు మనోలైంగిక దశలుగా విభజించి, ప్రతి దశలో శరీరంలోని ఒక భాగం ద్వారా సుఖం లభిస్తుందన్నాడు. ఎరిక్‌సన్ 8 దశలు, పియాజే 4 దశలు, కోల్‌బర్గ్ 6 దశలు ఇచ్చారు.

Correct: C — ముఖ దశ (Oral stage)

ఫ్రాయిడ్ మొదటి దశ ముఖ దశ (పుట్టుక నుండి సుమారు 1 సంవత్సరం); నోటి ద్వారా సుఖం లభిస్తుంది. గుద దశ 1–3, లింగ దశ 3–6, నిద్రాణ దశ 6 నుండి యౌవనం వరకు. ఈ దశ ముందు వచ్చే శైశవ దశతోనే సరిపోతుంది కాబట్టి ఇతర దశల పేర్లతో కలపకూడదు.

Correct: D — గుద దశ (Anal stage)

గుద దశ సుమారు 1–3 ఏళ్లలో ఉంటుంది; మల మూత్ర విసర్జన నియంత్రణ ఇక్కడ ప్రధానం. ముఖ దశలో నోరు, జననేంద్రియ దశలో పరిపక్వ లైంగిక ఆసక్తి ప్రధానం. ఇదే దశ ఎరిక్‌సన్ రెండో దశ అయిన స్వయంప్రతిపత్తి–సిగ్గు, సందేహానికి సమాంతరంగా ఉంటుంది.

Correct: A — ఇడ్, ఈగో, సూపర్ ఈగో

ఫ్రాయిడ్ వ్యక్తిత్వాన్ని ఇడ్ (Id), ఈగో (Ego), సూపర్ ఈగో (Super-ego) అనే మూడు భాగాలుగా వివరించాడు. స్కీమా, సంయోగీకరణ, అనుకూలనం పియాజే భావనలు; నమ్మకం, చొరవ, కృషి ఎరిక్‌సన్ దశలు.