Free practice MCQs with answers and explanations for ఫ్రాయిడ్ మనోలైంగిక వికాస దశలు (Freud's Psychosexual Stages) in వికాస దశలు (Stages of Development). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
ఐదు మనోలైంగిక దశల సిద్ధాంతాన్ని ప్రతిపాదించిన ఆస్ట్రియన్ మనోవిశ్లేషకుడు ఎవరు?
A. ఎరిక్ ఎరిక్సన్
B. సిగ్మండ్ ఫ్రాయిడ్
C. జీన్ పియాజే
D. లారెన్స్ కోల్బర్గ్
Answer & explanation
Correct: B — సిగ్మండ్ ఫ్రాయిడ్
ఫ్రాయిడ్ బిడ్డ వికాసాన్ని ఐదు మనోలైంగిక దశలుగా విభజించి, ప్రతి దశలో శరీరంలోని ఒక భాగం ద్వారా సుఖం లభిస్తుందన్నాడు. ఎరిక్సన్ 8 దశలు, పియాజే 4 దశలు, కోల్బర్గ్ 6 దశలు ఇచ్చారు.
ఫ్రాయిడ్ మొదటి దశ ముఖ దశ (పుట్టుక నుండి సుమారు 1 సంవత్సరం); నోటి ద్వారా సుఖం లభిస్తుంది. గుద దశ 1–3, లింగ దశ 3–6, నిద్రాణ దశ 6 నుండి యౌవనం వరకు. ఈ దశ ముందు వచ్చే శైశవ దశతోనే సరిపోతుంది కాబట్టి ఇతర దశల పేర్లతో కలపకూడదు.
మల మూత్ర విసర్జన నియంత్రణ (toilet training) ద్వారా సుఖం లభించే ఫ్రాయిడ్ దశ ఏది?
A. ముఖ దశ
B. జననేంద్రియ దశ
C. నిద్రాణ దశ
D. గుద దశ (Anal stage)
Answer & explanation
Correct: D — గుద దశ (Anal stage)
గుద దశ సుమారు 1–3 ఏళ్లలో ఉంటుంది; మల మూత్ర విసర్జన నియంత్రణ ఇక్కడ ప్రధానం. ముఖ దశలో నోరు, జననేంద్రియ దశలో పరిపక్వ లైంగిక ఆసక్తి ప్రధానం. ఇదే దశ ఎరిక్సన్ రెండో దశ అయిన స్వయంప్రతిపత్తి–సిగ్గు, సందేహానికి సమాంతరంగా ఉంటుంది.
వ్యక్తిత్వ నిర్మాణంలో ఫ్రాయిడ్ చెప్పిన మూడు భాగాలు ఏవి?
A. ఇడ్, ఈగో, సూపర్ ఈగో
B. స్కీమా, సంయోగీకరణ, అనుకూలనం
C. నమ్మకం, చొరవ, కృషి
D. భాష, ఆలోచన, భావన
Answer & explanation
Correct: A — ఇడ్, ఈగో, సూపర్ ఈగో
ఫ్రాయిడ్ వ్యక్తిత్వాన్ని ఇడ్ (Id), ఈగో (Ego), సూపర్ ఈగో (Super-ego) అనే మూడు భాగాలుగా వివరించాడు. స్కీమా, సంయోగీకరణ, అనుకూలనం పియాజే భావనలు; నమ్మకం, చొరవ, కృషి ఎరిక్సన్ దశలు.
ఈడిపస్ కాంప్లెక్స్, ఎలక్ట్రా కాంప్లెక్స్ ఫ్రాయిడ్ ఏ దశలో ఏర్పడతాయని చెప్పాడు?
A. ముఖ దశ
B. గుద దశ
C. లింగ దశ (Phallic stage)
D. నిద్రాణ దశ
Answer & explanation
Correct: C — లింగ దశ (Phallic stage)
లింగ దశ (సుమారు 3–6 ఏళ్లు)లో జననేంద్రియాలపై ఆసక్తి ఉంటుంది; ఈడిపస్ కాంప్లెక్స్ (అబ్బాయిలకు తల్లిపై ఆకర్షణ), ఎలక్ట్రా కాంప్లెక్స్ (అమ్మాయిలకు తండ్రిపై ఆకర్షణ) ఇక్కడే ఏర్పడతాయి.
లైంగిక ప్రేరణ తగ్గి, పాఠశాల, స్నేహాలు, నైపుణ్యాలపై శ్రద్ధ పెరిగే ఫ్రాయిడ్ దశ ఏది?
A. ముఖ దశ
B. గుద దశ
C. జననేంద్రియ దశ
D. నిద్రాణ / సుప్త దశ (Latency stage)
Answer & explanation
Correct: D — నిద్రాణ / సుప్త దశ (Latency stage)
నిద్రాణ దశ సుమారు 6 ఏళ్ల నుండి యౌవనం వరకు; లైంగిక ప్రేరణ తగ్గి పాఠశాల, స్నేహాలు ముఖ్యమవుతాయి. జననేంద్రియ దశ యౌవనం నుండి మొదలవుతుంది. ఈ దశ పేరుకు తగ్గట్టే లైంగిక ప్రేరణ నిద్రాణంగా ఉంటుంది, తర్వాత యౌవనంలో జననేంద్రియ దశ మొదలవుతుంది.
ఫ్రాయిడ్ చెప్పిన 'ఫిక్సేషన్ (Fixation)' అంటే ఏమిటి?
A. ఏదైనా దశలో సంతృప్తి లేకపోతే లేదా అతిగా ఉంటే ఆ దశలో 'ఇరుక్కుపోవడం'
B. దశను దాటవేయడం
C. అన్ని దశలను ఒకేసారి పూర్తి చేయడం
D. దశలు లేకపోవడం
Answer & explanation
Correct: A — ఏదైనా దశలో సంతృప్తి లేకపోతే లేదా అతిగా ఉంటే ఆ దశలో 'ఇరుక్కుపోవడం'
ఫిక్సేషన్ అంటే ఒక దశలో సంతృప్తి లేకపోవడం లేదా అతి సంతృప్తి వల్ల వ్యక్తి ఆ దశలోనే ఇరుక్కుపోవడం; ఇది తర్వాత వ్యక్తిత్వంపై ప్రభావం చూపుతుందని ఫ్రాయిడ్ భావించాడు.
ఓ (ఓరల్/ముఖ), గు (ఆనల్/గుద), లిం (ఫాలిక్/లింగ), సు (లేటెన్సీ/సుప్త), జ (జెనిటల్/జననేంద్రియ). కాబట్టి 'సు' సుప్త లేదా నిద్రాణ దశ. ఈ చిట్కా ఐదు దశల క్రమాన్ని ఒకే వరుసలో గుర్తుంచుకోవడానికి ఉపయోగపడుతుంది.
ఫ్రాయిడ్ దశలను వయసు ప్రకారం సరైన క్రమంలో అమర్చినది ఏది?
A. గుద → ముఖ → లింగ → నిద్రాణ → జననేంద్రియ
B. ముఖ → లింగ → గుద → నిద్రాణ → జననేంద్రియ
C. ముఖ → గుద → లింగ → నిద్రాణ → జననేంద్రియ
D. ముఖ → గుద → నిద్రాణ → లింగ → జననేంద్రియ
Answer & explanation
Correct: C — ముఖ → గుద → లింగ → నిద్రాణ → జననేంద్రియ
ముఖ (0–1), గుద (1–3), లింగ (3–6), నిద్రాణ (6–యౌవనం), జననేంద్రియ (యౌవనం నుండి). ఇతర ఎంపికల్లో రెండు దశలు తారుమారయ్యాయి. ఫ్రాయిడ్ దశలు శరీర భాగాల ఆధారంగా సుఖం లభించే క్రమంలో (నోరు, గుదం, జననేంద్రియాలు...) సాగుతాయి.
ఫ్రాయిడ్ దశ–లక్షణ జతల్లో తప్పుగా ఉన్నది (NOT correctly matched) ఏది?
A. ముఖ దశ – పుట్టుక నుండి 1 సంవత్సరం, నోటి ద్వారా సుఖం
B. జననేంద్రియ దశ – 1 నుండి 3 సంవత్సరాలు, toilet training
C. లింగ దశ – 3 నుండి 6 సంవత్సరాలు, ఈడిపస్/ఎలక్ట్రా కాంప్లెక్స్
D. నిద్రాణ దశ – 6 సంవత్సరాల నుండి యౌవనం వరకు, లైంగిక ప్రేరణ తగ్గుదల
Answer & explanation
Correct: B — జననేంద్రియ దశ – 1 నుండి 3 సంవత్సరాలు, toilet training
1–3 ఏళ్లు, toilet trainingతో ముడిపడినది గుద దశ; జననేంద్రియ దశ యౌవనం నుండి పరిపక్వ లైంగిక ఆసక్తితో మొదలవుతుంది. మిగతా జతలు సరైనవి. జననేంద్రియ దశ చివరి దశ, గుద దశ రెండోది; ఈ రెండు పేర్లను కలపకూడదు.