నెహ్రూ ప్రకటన & వాంఛూ కమిటీ 1952–53 (Nehru Announcement and Wanchoo Committee)

Correct: B — జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ

19 డిసెంబర్ 1952న లోక్‌సభలో ప్రధాని జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ వివాదం లేని తెలుగు జిల్లాలతో ఆంధ్ర రాష్ట్రం ఏర్పాటు చేస్తామని, మద్రాసు నగరం ఆంధ్రలో ఉండదని ప్రకటించారు. పటేల్ ప్రధాని కాదు; శాస్త్రి, ఇందిర తర్వాత కాలం.

Correct: C — వాంఛూ కమిటీ

కొత్త రాష్ట్ర ఏర్పాటులో ఆర్థిక, ఇతర సమస్యలు పరిశీలించడానికి జస్టిస్ కె.ఎన్. వాంఛూ అధ్యక్షతన వాంఛూ కమిటీని నియమించారు; నివేదిక ఫిబ్రవరి 1953లో వచ్చింది. థార్, JVP కమిటీలు 1948–49 నాటివి; ఫజల్ అలీ కమిషన్ 1953లో వేరే ఉద్దేశంతో ఏర్పడింది.

Correct: A — రాజస్థాన్ హైకోర్టు

జస్టిస్ కె.ఎన్. వాంఛూ అప్పటి రాజస్థాన్ హైకోర్టు ప్రధాన న్యాయమూర్తి. అలహాబాద్ హైకోర్టు విశ్రాంత న్యాయమూర్తి థార్ కమిషన్ అధ్యక్షుడు ఎస్.కె. థార్; ఈ రెండు పేర్లు, హైకోర్టులు కలగలుపుకోవద్దు.

Correct: B — భాషా ప్రాతిపదికపై దేశ రాష్ట్రాల సరిహద్దులు

వాంఛూ కమిటీ ఆస్తులు, అప్పుల పంపిణీ, ఉద్యోగుల విభజన, కొత్త రాష్ట్ర ఆర్థిక స్థితి, తాత్కాలిక రాజధాని అంశాలను పరిశీలించింది. దేశవ్యాప్త రాష్ట్ర సరిహద్దుల అంశం తర్వాత ఫజల్ అలీ కమిషన్ పని.

Correct: C — శ్రీబాగ్ ఒడంబడిక

మద్రాసు లేకపోవడంతో రాజధానికి విశాఖపట్నం, విజయవాడ, గుంటూరు, కర్నూలు పేర్లు చర్చకు వచ్చినా, శ్రీబాగ్ ఒడంబడిక స్ఫూర్తితో కర్నూలును తాత్కాలిక రాజధానిగా ఎంచుకున్నారు. ఫజల్ అలీ కమిషన్ 1953 తర్వాత పని; పెద్దమనుషుల ఒప్పందం 1956 నాటిది.

Correct: B — (1), (2) మాత్రమే

వాంఛూ కమిటీ నివేదిక 1953 ప్రారంభంలో (ఫిబ్రవరి) వచ్చి, దాని ఆధారంగా పార్లమెంటు ఆంధ్ర రాష్ట్ర చట్టం, 1953ను ఆమోదించింది; కాబట్టి (1), (2) సరైనవి. 1956లో వచ్చినది రాష్ట్రాల పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టం; కనుక (3) తప్పు.

Correct: C — 19 డిసెంబర్ 1952న లోక్‌సభలో; వివాదం లేని తెలుగు జిల్లాలతో; మద్రాసు ఆంధ్రలో ఉండదు

నెహ్రూ 19 డిసెంబర్ 1952న లోక్‌సభలో వివాదం లేని తెలుగు జిల్లాలతో ఆంధ్ర రాష్ట్రం ఏర్పాటు చేస్తామని, మద్రాసు ఆంధ్రలో ఉండదని ప్రకటించారు. 15 డిసెంబర్ శ్రీరాములు మరణ తేదీ; 19 అక్టోబర్ దీక్ష ప్రారంభం; 1 అక్టోబర్ 1953 రాష్ట్ర అవతరణ.

Correct: D — విశాఖపట్నం, విజయవాడ, గుంటూరు, కర్నూలు చర్చకు వచ్చాయి; శ్రీబాగ్ స్ఫూర్తితో కర్నూలును ఎంచుకున్నారు

మద్రాసు ఆంధ్రలో ఉండదని స్పష్టమవడంతో విశాఖపట్నం, విజయవాడ, గుంటూరు, కర్నూలు పేర్లు చర్చకు వచ్చాయి; శ్రీబాగ్ ఒడంబడిక స్ఫూర్తితో కర్నూలును తాత్కాలిక రాజధానిగా ఎంచుకున్నారు. హైదరాబాద్ 1956లో రాజధాని అయింది; తిరుపతి పరిశీలనలో లేదు.

Correct: C — థార్ – అలహాబాద్ హైకోర్టు విశ్రాంత న్యాయమూర్తి; వాంఛూ – రాజస్థాన్ హైకోర్టు ప్రధాన న్యాయమూర్తి

థార్ కమిషన్ అధ్యక్షుడు ఎస్.కె. థార్ అలహాబాద్ హైకోర్టు విశ్రాంత న్యాయమూర్తి; వాంఛూ కమిటీ అధ్యక్షుడు కె.ఎన్. వాంఛూ అప్పటి రాజస్థాన్ హైకోర్టు ప్రధాన న్యాయమూర్తి. రెండో ఎంపికలో హైకోర్టులు తారుమారయ్యాయి; మిగతా ఎంపికలు నోట్స్‌లో లేవు.