థార్ కమిషన్ 1948 – భాషా ప్రయుక్త రాష్ట్రాల కమిషన్ (Dhar Commission)
Free practice MCQs with answers and explanations for థార్ కమిషన్ 1948 – భాషా ప్రయుక్త రాష్ట్రాల కమిషన్ (Dhar Commission) in ఆంధ్ర రాష్ట్ర అవతరణ 1953 – పొట్టి శ్రీరాములు (Andhra State 1953). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
భాషా ప్రయుక్త రాష్ట్రాల కమిషన్ (Dhar Commission) అధ్యక్షుడు ఎవరు?
A. జస్టిస్ ఎస్.కె. థార్
B. జస్టిస్ ఫజల్ అలీ
C. జస్టిస్ కె.ఎన్. వాంఛూ
D. జగత్ నారాయణ్ లాల్
Answer & explanation
Correct: A — జస్టిస్ ఎస్.కె. థార్
థార్ కమిషన్ అధ్యక్షుడు అలహాబాద్ హైకోర్టు విశ్రాంత న్యాయమూర్తి జస్టిస్ ఎస్.కె. థార్. ఫజల్ అలీ 1953 SRC అధ్యక్షుడు; కె.ఎన్. వాంఛూ ఆంధ్ర రాష్ట్ర ఆర్థిక అంశాల కమిటీ అధ్యక్షుడు; జగత్ నారాయణ్ లాల్ థార్ కమిషన్ సభ్యుడు.
B. రాజ్యాంగ సభ అధ్యక్షుడు డా. బాబూ రాజేంద్ర ప్రసాద్
C. సర్దార్ వల్లభ్భాయ్ పటేల్
D. గవర్నర్ జనరల్ మౌంట్బాటన్
Answer & explanation
Correct: B — రాజ్యాంగ సభ అధ్యక్షుడు డా. బాబూ రాజేంద్ర ప్రసాద్
థార్ కమిషన్ను జూన్ 1948లో రాజ్యాంగ సభ అధ్యక్షుడు డా. బాబూ రాజేంద్ర ప్రసాద్ ఏర్పాటు చేశారు. నెహ్రూ, పటేల్ తర్వాత JVP కమిటీ సభ్యులయ్యారు; మౌంట్బాటన్ ఈ కమిషన్ ఏర్పాటుతో సంబంధం లేనివారు.
థార్ కమిషన్ నివేదిక ప్రకారం రాష్ట్రాల ఏర్పాటుకు ముఖ్య ప్రాతిపదిక ఏది కావాలి?
A. కేవలం భాష
B. మతం
C. పరిపాలనా సౌలభ్యం (Administrative Convenience)
D. జనాభా సంఖ్య
Answer & explanation
Correct: C — పరిపాలనా సౌలభ్యం (Administrative Convenience)
థార్ కమిషన్ కేవలం భాష ఆధారంగా రాష్ట్రాలు ఏర్పాటు చేయడం ఇప్పుడు దేశ ప్రయోజనాలకు మంచిది కాదని, పరిపాలనా సౌలభ్యం ముఖ్య ప్రాతిపదిక కావాలని సిఫార్సు చేసింది. దేశ విభజన తర్వాత ఐక్యత అత్యంత ముఖ్యమని భావించింది. మతం, జనాభా సంఖ్య ప్రాతిపదికలుగా సిఫార్సు చేయలేదు.
థార్ కమిషన్ జూన్ 1948లో ఏర్పడి డిసెంబర్ 1948లో నివేదిక ఇచ్చింది. ఏప్రిల్ 1949 JVP కమిటీ నివేదిక; సెప్టెంబర్ 1955 ఫజల్ అలీ కమిషన్ నివేదిక. ఈ నివేదికల కాలక్రమం పరీక్షల్లో తరచూ అడుగుతారు.
B. భాషా రాష్ట్రాల కోరిక ఉన్న ప్రాంతాల్లో అసంతృప్తి పెరిగి కాంగ్రెస్ JVP కమిటీ వేసింది
C. కమిషన్ భాషా రాష్ట్రాలను సమర్థించింది
D. పొట్టి శ్రీరాములు దీక్ష ముగిసింది
Answer & explanation
Correct: B — భాషా రాష్ట్రాల కోరిక ఉన్న ప్రాంతాల్లో అసంతృప్తి పెరిగి కాంగ్రెస్ JVP కమిటీ వేసింది
థార్ కమిషన్ భాషా రాష్ట్రాలకు వ్యతిరేకంగా సిఫార్సు చేయడంతో ఆంధ్ర సహా భాషా రాష్ట్రాల కోరిక ఉన్న ప్రాంతాల్లో తీవ్ర అసంతృప్తి వచ్చింది; దీంతో కాంగ్రెస్ JVP కమిటీని వేసింది. ఆంధ్ర రాష్ట్రం 1953లో మాత్రమే ఏర్పడింది.
థార్ కమిషన్ సభ్యులు జగత్ నారాయణ్ లాల్, పన్నాలాల్. కుంజ్రూ, పణిక్కర్ ఫజల్ అలీ కమిషన్ సభ్యులు; నెహ్రూ, పటేల్ JVP కమిటీ సభ్యులు; వాంఛూ ఆంధ్ర రాష్ట్ర ఆర్థిక కమిటీ అధ్యక్షుడు.
A. థార్ కమిషన్ ఏర్పాటు (జూన్ 1948) → థార్ నివేదిక (డిసెంబర్ 1948) → JVP కమిటీ → JVP నివేదిక (ఏప్రిల్ 1949)
B. JVP కమిటీ → థార్ కమిషన్ ఏర్పాటు → థార్ నివేదిక → JVP నివేదిక
C. థార్ నివేదిక → థార్ ఏర్పాటు → JVP నివేదిక → JVP కమిటీ
D. JVP నివేదిక → థార్ నివేదిక → JVP కమిటీ → థార్ ఏర్పాటు
Answer & explanation
Correct: A — థార్ కమిషన్ ఏర్పాటు (జూన్ 1948) → థార్ నివేదిక (డిసెంబర్ 1948) → JVP కమిటీ → JVP నివేదిక (ఏప్రిల్ 1949)
థార్ కమిషన్ జూన్ 1948లో ఏర్పడి డిసెంబర్ 1948లో నివేదిక ఇచ్చింది; ఆ అసంతృప్తి వల్ల కాంగ్రెస్ JVP కమిటీ వేసి, అది ఏప్రిల్ 1949లో నివేదిక ఇచ్చింది. కాబట్టి మొదటి ఎంపికే సరైనది; మిగతావాటిలో కమిటీలను నివేదికలకు ముందు తప్పుగా ఉంచారు.
థార్ కమిషన్పై ఈ ప్రకటనలను పరిశీలించండి. (1) అలహాబాద్ హైకోర్టు విశ్రాంత న్యాయమూర్తి అధ్యక్షుడు. (2) పరిపాలనా సౌలభ్యం ముఖ్య ప్రాతిపదిక కావాలని చెప్పింది. (3) భాషా రాష్ట్రాలను వెంటనే ఏర్పాటు చేయాలని సిఫార్సు చేసింది. సరైనవి ఏవి?
A. (1), (3) మాత్రమే
B. (1), (2) మాత్రమే
C. (2), (3) మాత్రమే
D. (1), (2), (3)
Answer & explanation
Correct: B — (1), (2) మాత్రమే
థార్ అలహాబాద్ హైకోర్టు విశ్రాంత న్యాయమూర్తి కాబట్టి (1) సరైనది; కమిషన్ పరిపాలనా సౌలభ్యాన్ని ముఖ్య ప్రాతిపదికగా చెప్పింది కాబట్టి (2) సరైనది. భాష ఆధారంగా రాష్ట్రాలు ఇప్పుడు వద్దని చెప్పింది కాబట్టి (3) తప్పు.