కృష్ణా-గోదావరి బౌద్ధ క్షేత్రాలు – ఘంటసాల, జగ్గయ్యపేట, గుంటుపల్లి & బౌద్ధ క్షీణత (Ghantasala, Jaggayyapeta, Guntupalli)
Free practice MCQs with answers and explanations for కృష్ణా-గోదావరి బౌద్ధ క్షేత్రాలు – ఘంటసాల, జగ్గయ్యపేట, గుంటుపల్లి & బౌద్ధ క్షీణత (Ghantasala, Jaggayyapeta, Guntupalli) in ఆంధ్రలో బౌద్ధ, జైన మతాలు (Buddhism & Jainism in Andhra). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
వృత్తాకార రాతి చైత్యగృహానికి (rock-cut circular chaitya) ప్రసిద్ధి చెందిన బౌద్ధ క్షేత్రం ఏది?
A. జగ్గయ్యపేట
B. ఘంటసాల
C. గుంటుపల్లి
D. చందవరం
Answer & explanation
Correct: C — గుంటుపల్లి
గుంటుపల్లి (ఏలూరు జిల్లా, పాత పశ్చిమ గోదావరి) కొండను తొలచి చేసిన వృత్తాకార చైత్యగృహానికి ప్రసిద్ధి; ఇక్కడ రాతి విహారాలు, చిన్న స్తూపాలు కూడా ఉన్నాయి. జగ్గయ్యపేట అతి ప్రాచీన స్తూప శిల్పాలకు, ఘంటసాల ఓడరేవుకు, చందవరం రెండు అంతస్తుల స్తూపానికి ప్రసిద్ధి.
ఘంటసాలను టాలెమీ ఏ పేరుతో పేర్కొన్నాడని భావిస్తారు?
A. కంటకస్సిల (Kantakossyla)
B. మసలియా
C. పిటుండ్ర
D. తగరా
Answer & explanation
Correct: A — కంటకస్సిల (Kantakossyla)
ఘంటసాల (కృష్ణా జిల్లా) సముద్ర తీరానికి దగ్గరి ప్రాచీన ఓడరేవు; టాలెమీ దీన్ని కంటకస్సిల అని పేర్కొన్నాడని భావిస్తారు. ఇక్కడి స్తూపం, శాసనాలు, రోమన్ నాణేలు విదేశీ వ్యాపారాన్ని చూపుతాయి. మసలియా (మచిలీపట్నం) వంటి ఇతర పేర్లు వేరే ఓడరేవులకు చెందినవి.
జగ్గయ్యపేట (ఎన్టీఆర్ జిల్లా, పాత కృష్ణా) ప్రాచీన పేరు బేతవోలు; ఇక్కడ సుమారు క్రీ.పూ. 2వ శతాబ్దపు ఆంధ్రలోని అతి ప్రాచీన స్తూప శిల్పాలు, ఇక్ష్వాకు వీరపురుషదత్తుని శాసనాలు ఉన్నాయి. కంటకస్సిల ఘంటసాల, ధరణికోట ధాన్యకటకం, విజయపురి నాగార్జునకొండ పురాతన పేర్లు.
ఆంధ్రలో బౌద్ధ క్షీణతకు ప్రధాన కారణంగా నోట్స్లో చెప్పింది ఏది?
A. బౌద్ధ గ్రంథాల కొరత
B. మౌర్యుల దండయాత్ర
C. రాజుల ఆదరణ పోవడం
D. కృష్ణా నది ఎండిపోవడం
Answer & explanation
Correct: C — రాజుల ఆదరణ పోవడం
బౌద్ధ క్షీణతకు ప్రధాన కారణం రాజాదరణ పోవడం: విష్ణుకుండినులు, తూర్పు చాళుక్యులు వైదిక, శైవ మతాలను ఆదరించారు. ఇతర కారణాలు విదేశీ వ్యాపారం తగ్గి దాతల ఆదాయం పడిపోవడం, శైవ–వైష్ణవ భక్తి ఉద్యమాలు, శాఖల విభేదాలు, తాంత్రిక పద్ధతులు.
క్రింది బౌద్ధ క్షేత్రాల్లో కృష్ణా–గోదావరి లోయల ఓడరేవు/డెల్టా ప్రాంతానికి చెందనిది ఏది?
A. శాలిహుండం
B. ఘంటసాల
C. జగ్గయ్యపేట
D. గుంటుపల్లి
Answer & explanation
Correct: A — శాలిహుండం
ఘంటసాల (కృష్ణా జిల్లా), జగ్గయ్యపేట (ఎన్టీఆర్ జిల్లా), గుంటుపల్లి (ఏలూరు జిల్లా) కృష్ణా–గోదావరి ప్రాంత క్షేత్రాలు. శాలిహుండం ఉత్తర కోస్తా (శ్రీకాకుళం, వంశధార తీరం)లో ఉంది కాబట్టి అది ఈ వర్గానికి చెందదు.
క్రింది జతలను పరిశీలించండి.
1. చందవరం – రెండు అంతస్తుల స్తూపం (ప్రకాశం)
2. గుంటుపల్లి – రాతి వృత్తాకార చైత్యగృహం
3. జగ్గయ్యపేట – వజ్రయాన శిల్పాలకు ప్రసిద్ధి
సరైనవి ఏవి?
A. 2 మరియు 3 మాత్రమే
B. 1 మరియు 3 మాత్రమే
C. 1 మరియు 2 మాత్రమే
D. 1, 2 మరియు 3
Answer & explanation
Correct: C — 1 మరియు 2 మాత్రమే
చందవరం (ప్రకాశం) రెండు అంతస్తుల స్తూపానికి, గుంటుపల్లి రాతి వృత్తాకార చైత్యగృహానికి ప్రసిద్ధి కాబట్టి 1, 2 సరైనవి. జగ్గయ్యపేటకు ప్రసిద్ధి ఆంధ్రలోని అతి ప్రాచీన స్తూప శిల్పాలు (సుమారు క్రీ.పూ. 2వ శతాబ్దం); వజ్రయాన శిల్పాలు శాలిహుండం ప్రత్యేకత కాబట్టి 3 తప్పు.
Correct: B — శాతవాహన రాజుల ప్రత్యక్ష బౌద్ధ ప్రచారం కొనసాగడం
బౌద్ధ క్షీణతకు కారణాలు: విష్ణుకుండినులు, తూర్పు చాళుక్యుల వైదిక–శైవ ఆదరణ, విదేశీ వ్యాపార క్షీణత, భక్తి ఉద్యమాలు, శాఖల విభేదాలు, తాంత్రిక పద్ధతులు. శాతవాహనుల బౌద్ధ ఆదరణ విస్తరణకు కారణమైంది, క్షీణతకు కాదు (వారి కాలం బౌద్ధ వైభవ యుగం).