భారత రాజ్యాంగ నిర్మాణం – కఠిన పరిస్థితులు, పునాదులు (Making of the Indian Constitution)
Free practice MCQs with answers and explanations for భారత రాజ్యాంగ నిర్మాణం – కఠిన పరిస్థితులు, పునాదులు (Making of the Indian Constitution) in రాజ్యాంగ రూపకల్పన (Constitutional Design). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
1928లో భారతదేశానికి రాజ్యాంగ ముసాయిదా రాసిన కాంగ్రెస్ నాయకుడు ఎవరు?
A. జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ
B. సర్దార్ పటేల్
C. మోతీలాల్ నెహ్రూ
D. రాజేంద్రప్రసాద్
Answer & explanation
Correct: C — మోతీలాల్ నెహ్రూ
మోతీలాల్ నెహ్రూ, మరో ఎనిమిది మంది కాంగ్రెస్ నాయకులు 1928లో భారతదేశానికి రాజ్యాంగాన్ని ముసాయిదాగా రాశారు. జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ ఆయన కుమారుడు, తర్వాత తొలి ప్రధాని; ఈ ముసాయిదా రాసింది తండ్రి అయిన మోతీలాల్.
1937లో బ్రిటిష్ ఇండియాలో ఏ సంస్థలకు ఎన్నికలు జరిగాయి?
A. లోక్‌సభ
B. రాజ్యసభ
C. రాజ్యాంగ పరిషత్
D. ప్రొవిన్షియల్ శాసనసభలు, మంత్రివర్గాలు
Answer & explanation
Correct: D — ప్రొవిన్షియల్ శాసనసభలు, మంత్రివర్గాలు
బ్రిటిష్ పాలనలో 1937లో బ్రిటిష్ ఇండియా అంతటా ప్రొవిన్షియల్ శాసనసభలకు ఎన్నికలు జరిగాయి. లోక్‌సభ, రాజ్యసభ స్వాతంత్ర్యం తర్వాత రాజ్యాంగం వచ్చాకే ఏర్పడ్డాయి; రాజ్యాంగ పరిషత్ ఎన్నికలు 1946లో జరిగాయి.
కింది వాటిలో భారత రాజ్యాంగ నిర్మాతలు ఎదుర్కొన్న కఠిన పరిస్థితి కానిది ఏది?
A. మత ప్రాతిపదికపై జరిగిన దేశ విభజన
B. సంస్థానాల విలీన అనిశ్చితి
C. విభజన హింసలో పది లక్షల మంది మరణం
D. ప్రజాస్వామ్య భారతం ఎలా ఉండాలనే దానిపై స్వాతంత్ర్యోద్యమ నాయకుల మధ్య అసలు ఏకాభిప్రాయమే లేకపోవడం
Answer & explanation
Correct: D — ప్రజాస్వామ్య భారతం ఎలా ఉండాలనే దానిపై స్వాతంత్ర్యోద్యమ నాయకుల మధ్య అసలు ఏకాభిప్రాయమే లేకపోవడం
స్వాతంత్ర్య పోరాట కాలంలోనే సార్వత్రిక ఓటుహక్కు, స్వేచ్ఛ, సమానత్వం, మైనారిటీ హక్కులపై ఏకాభిప్రాయం ఏర్పడింది; దక్షిణాఫ్రికాలా దాన్ని కొత్తగా సృష్టించాల్సిన అవసరం రాలేదు. మిగతావి వాస్తవ కఠిన పరిస్థితులు.
భారత రాజ్యాంగం అనేక సంస్థాగత వివరాలు తీసుకున్న వలస కాలపు చట్టం ఏది?
A. భారత ప్రభుత్వ చట్టం, 1935
B. మింటో–మార్లే సంస్కరణలు, 1909
C. రౌలట్ చట్టం, 1919
D. ఇండియన్ కౌన్సిల్స్ చట్టం, 1861
Answer & explanation
Correct: A — భారత ప్రభుత్వ చట్టం, 1935
బ్రిటిష్ పాలనలోని శాసన సంస్థల అనుభవం ఉపయోగపడటంతో 1935 భారత ప్రభుత్వ చట్టం నుంచి అనేక సంస్థాగత వివరాలు, విధానాలను భారత రాజ్యాంగం స్వీకరించింది. మిగతా చట్టాల ప్రస్తావన ఈ అధ్యాయంలో లేదు.
కరాచీ తీర్మానం (1931), 1928 నెహ్రూ ముసాయిదా రెండూ దేనికి కట్టుబడ్డాయి?
A. రాజరిక పాలన పునరుద్ధరణ
B. సార్వత్రిక వయోజన ఓటుహక్కు, స్వేచ్ఛ–సమానత్వ హక్కులు, మైనారిటీ హక్కుల రక్షణ
C. పరిమిత ఓటు హక్కు, భూస్వాములకు ప్రత్యేక ప్రాతినిధ్యం
D. ఒకే మతం ఆధారిత రాజ్యం
Answer & explanation
Correct: B — సార్వత్రిక వయోజన ఓటుహక్కు, స్వేచ్ఛ–సమానత్వ హక్కులు, మైనారిటీ హక్కుల రక్షణ
ఈ రెండు పత్రాలూ సార్వత్రిక వయోజన ఓటుహక్కు, స్వేచ్ఛ, సమానత్వ హక్కులు, స్వతంత్ర భారత రాజ్యాంగంలో మైనారిటీల హక్కుల రక్షణకు కట్టుబడి ఉన్నాయి. అందువల్ల రాజ్యాంగ పరిషత్ ముందే కొన్ని ప్రాథమిక విలువలను నాయకులు అంగీకరించారు.
భారత రాజ్యాంగ నిర్మాతల అంతర్జాతీయ స్ఫూర్తిని జతపరచండి: (a) ఫ్రెంచ్ విప్లవం (b) బ్రిటన్ (c) అమెరికా (d) రష్యా
A. a–హక్కుల పత్రం; b–సోషలిస్టు విప్లవం; c–పార్లమెంటరీ ప్రజాస్వామ్యం; d–ఆదర్శాలు
B. a–సోషలిస్టు విప్లవం; b–ఆదర్శాలు; c–పార్లమెంటరీ ప్రజాస్వామ్యం; d–హక్కుల పత్రం
C. a–ఆదర్శాలు; b–పార్లమెంటరీ ప్రజాస్వామ్య ఆచరణ; c–హక్కుల పత్రం (Bill of Rights); d–సామాజిక, ఆర్థిక సమానత్వ ఆధారిత వ్యవస్థ ఆలోచన
D. a–పార్లమెంటరీ ప్రజాస్వామ్యం; b–హక్కుల పత్రం; c–సోషలిస్టు విప్లవం; d–ఆదర్శాలు
Answer & explanation
Correct: C — a–ఆదర్శాలు; b–పార్లమెంటరీ ప్రజాస్వామ్య ఆచరణ; c–హక్కుల పత్రం (Bill of Rights); d–సామాజిక, ఆర్థిక సమానత్వ ఆధారిత వ్యవస్థ ఆలోచన
ఫ్రెంచ్ విప్లవ ఆదర్శాలు, బ్రిటన్ పార్లమెంటరీ ప్రజాస్వామ్య ఆచరణ, అమెరికా హక్కుల పత్రం, రష్యా సోషలిస్టు విప్లవం – ఇవి వరుసగా మన నాయకులకు స్ఫూర్తినిచ్చాయి. అయినా వారు కేవలం అనుకరించలేదు, మన దేశానికి సరిపోతాయో లేదో ప్రశ్నించారు.