Free practice MCQs with answers and explanations for జనాభా (Population) (9వ తరగతి సోషల్ – భూగోళశాస్త్రం (Class 9 Social – Geography)). Tap an option to check instantly · page 6 of 6.
Q51Hard
1. భారత జనాభా వృద్ధి పెరగడానికి ప్రధాన కారణం మరణాల రేటు వేగంగా తగ్గడం. 2. 1981 నుంచి జననాల రేటూ తగ్గడంతో వృద్ధి రేటు క్రమంగా తగ్గింది. 3. జననాల రేటు ఎప్పుడూ మరణాల రేటు కంటే తక్కువే. ఏవి సరైనవి?
A. 1, 2 మాత్రమే
B. 1, 3 మాత్రమే
C. 2, 3 మాత్రమే
D. 1, 2, 3 అన్నీ
Answer & explanation
Correct: A — 1, 2 మాత్రమే
ప్రకటనలు 1, 2 పుస్తకంలో నేరుగా ఉన్నాయి. 3 తప్పు, ఎందుకంటే భారతదేశంలో జననాల రేటు ఎప్పుడూ మరణాల రేటు కంటే ఎక్కువే; అందుకే సహజ వృద్ధి సానుకూలంగా ఉండి జనాభా పెరుగుతోంది; 1 మరియు 2 లేని ఎంపికలు తప్పు.
ఒక ప్రాంతంలో జననాల రేటు వెయ్యికి 25, మరణాల రేటు వెయ్యికి 9 అయితే సహజ వృద్ధి ఎంత? (ఉదాహరణ సంఖ్యలు)
A. వెయ్యికి 34
B. వెయ్యికి 16
C. వెయ్యికి 9
D. వెయ్యికి 25
Answer & explanation
Correct: B — వెయ్యికి 16
సహజ వృద్ధి = జననాల రేటు − మరణాల రేటు = 25 − 9 = 16 (ప్రతి వెయ్యికి). 34 రెండింటి మొత్తం, 9, 25 ఒక్కొక్కటి మాత్రమే; అవి సహజ వృద్ధి నిర్వచనానికి సరిపోవు; తేడా తీసుకోవడమే సరైన పద్ధతి.
భారతీయులు ఉద్యోగ కోసం ఇతర దేశానికి వెళ్లి స్థిరపడటాన్ని ఏమంటారు (భారత కోణంలో)?
A. ఇమ్మిగ్రేషన్ (Immigration)
B. అంతర్గత వలస
C. ఎమిగ్రేషన్ (Emigration)
D. పుష్ వలస
Answer & explanation
Correct: C — ఎమిగ్రేషన్ (Emigration)
ఒక దేశాన్ని వదిలి వెళ్లడం ఎమిగ్రేషన్; మరో దేశం నుంచి ఒక దేశంలోకి రావడం ఇమ్మిగ్రేషన్ అని పదకోశం చెబుతుంది. భారతీయులు భారత్ నుంచి వెళితే అది భారత్ కోణంలో ఎమిగ్రేషన్; అంతర్గత వలస దేశం లోపలే.
కథనం (A): అంతర్గత వలస దేశ జనాభా సంఖ్యను మార్చదు, అయినా జనాభా నిర్మాణాన్ని మారుస్తుంది. కారణం (R): వలస వల్ల పట్టణ, గ్రామీణ జనాభాల వయసు, లింగ నిర్మాణాలు మారతాయి. సరైనది?
A. A, R రెండూ సరైనవి; కానీ R అనేది A కి వివరణ కాదు
B. A సరైనది, R సరికాదు
C. A సరికాదు, R సరైనది
D. A, R రెండూ సరైనవి; R అనేది A కి సరైన వివరణ
Answer & explanation
Correct: D — A, R రెండూ సరైనవి; R అనేది A కి సరైన వివరణ
అంతర్గత వలసలో ప్రజలు దేశం లోపలే కదులుతారు కాబట్టి మొత్తం సంఖ్య స్థిరం; కానీ వెళ్లే వారిలో ఎక్కువ మంది వయసు, లింగ పరంగా ప్రత్యేక వర్గాలైనందున గ్రామీణ, పట్టణ నిర్మాణాలు మారతాయి. R అదే వివరిస్తుంది.
1. కౌమారులు 10–19 ఏళ్ల వారు. 2. వీరి పోషక అవసరాలు పెద్దల కంటే ఎక్కువ. 3. కౌమార బాలికల్లో అవగాహన అక్షరాస్యత, విద్య ద్వారా పెరుగుతుంది. ఏవి సరైనవి?
A. 1, 2, 3 అన్నీ
B. 1, 2 మాత్రమే
C. 2, 3 మాత్రమే
D. 1, 3 మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: A — 1, 2, 3 అన్నీ
మూడు ప్రకటనలూ పుస్తకంలో ఉన్నాయి: కౌమారులు 10–19 వయసు వారు, పోషక అవసరాలు పిల్లలు, పెద్దల కంటే ఎక్కువ, బాలికలకు సమస్యలపై అవగాహన అక్షరాస్యత, విద్యా వ్యాప్తి ద్వారా పెరుగుతుంది. కాబట్టి అన్నీ సరైనవే.
కౌమార బాలికల సమస్యలపై అవగాహనను పెంచే మార్గంగా పుస్తకం ఏమి సూచిస్తుంది?
A. కేవలం ఆదాయం పెంపు
B. అక్షరాస్యత, విద్య వ్యాప్తి
C. వలసలను నిరోధించడం
D. పట్టణీకరణ తగ్గించడం
Answer & explanation
Correct: B — అక్షరాస్యత, విద్య వ్యాప్తి
పుస్తకం కౌమార బాలికల సమస్యలపై అవగాహన అక్షరాస్యత, విద్య వ్యాప్తి ద్వారా మెరుగుపడుతుందని చెబుతుంది. ఆదాయం, వలస లేదా పట్టణీకరణ పెంపు/తగ్గింపు నేరుగా ఈ అవగాహనకు పుస్తకం చూపిన మార్గాలు కావు.
కుటుంబ నియంత్రణ కార్యక్రమం (1952) నుంచి NPP 2000 వరకు ఎన్ని సంవత్సరాలు గడిచాయి?
A. 38 సంవత్సరాలు
B. 58 సంవత్సరాలు
C. 48 సంవత్సరాలు
D. 28 సంవత్సరాలు
Answer & explanation
Correct: C — 48 సంవత్సరాలు
2000 − 1952 = 48 సంవత్సరాలు. NPP 2000 ఏళ్ల తరబడి చేసిన ప్రణాళికా కృషి ఫలితమని పుస్తకం చెబుతుంది; ఈ 48 ఏళ్ల కాలంలో స్వచ్ఛంద కుటుంబ ప్రణాళిక కార్యక్రమం కొనసాగింది.
1. NPP 2000 శిశు మరణాల రేటును వెయ్యి జననాలకు 30 కంటే తక్కువకు తగ్గించాలని లక్ష్యంగా పెట్టింది. 2. NPP 2000 బాలికల వివాహం ఆలస్యం చేయడాన్ని ప్రోత్సహిస్తుంది. 3. NPP 2000 కుటుంబ సంక్షేమాన్ని ప్రభుత్వ బలవంతపు కార్యక్రమంగా మారుస్తుంది. ఏవి సరైనవి?
A. 1, 3 మాత్రమే
B. 2, 3 మాత్రమే
C. 1, 2, 3 అన్నీ
D. 1, 2 మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: D — 1, 2 మాత్రమే
1, 2 NPP 2000 లక్ష్యాలు. 3 తప్పు: విధానం కుటుంబ సంక్షేమాన్ని ప్రజా కేంద్రిత కార్యక్రమంగా చేయాలని చెబుతుంది, బలవంతపు కార్యక్రమంగా కాదు; కుటుంబ సంక్షేమ కార్యక్రమం స్వచ్ఛంద ప్రాతిపదికన సాగుతుంది.
ఈ క్రింది వారిలో జనగణన ప్రకారం అక్షరాస్యుడు/అక్షరాస్యురాలు ఎవరు?
A. ఏ భాషలోనైనా అవగాహనతో చదివి రాయగల 8 ఏళ్ల బాలిక
B. తన పేరు మాత్రమే రాయగల 30 ఏళ్ల వ్యక్తి
C. చదవగలడు కానీ రాయలేని 40 ఏళ్ల వ్యక్తి
D. అంకెలు మాత్రమే తెలిసిన 20 ఏళ్ల యువకుడు
Answer & explanation
Correct: A — ఏ భాషలోనైనా అవగాహనతో చదివి రాయగల 8 ఏళ్ల బాలిక
జనగణన నిర్వచనంలో 7 ఏళ్లు దాటాలి, ఏదైనా భాషను అవగాహనతో చదవడం, రాయడం రెండూ రావాలి; 8 ఏళ్ల బాలికకు ఇవి ఉన్నాయి. పేరు మాత్రమే రాయడం, చదవగలిగి రాయలేకపోవడం, అంకెలు మాత్రమే తెలియడం ప్రమాణాన్ని తీర్చవు.
ఒక ప్రాంతంలో 15 లోపు, 60 పైబడిన వారు 400 మంది; 15–59 ఏళ్ల వారు 800 మంది. ఆధారిత నిష్పత్తి ఎంత? (ఉదాహరణ)
A. చురుకైన వయసు వారు 100 మందికి 200 మంది ఆధారితులు
B. చురుకైన వయసు వారు 100 మందికి 50 మంది ఆధారితులు
C. చురుకైన వయసు వారు 100 మందికి 400 మంది ఆధారితులు
D. చురుకైన వయసు వారు 100 మందికి 12 మంది ఆధారితులు
Answer & explanation
Correct: B — చురుకైన వయసు వారు 100 మందికి 50 మంది ఆధారితులు
ఆధారిత నిష్పత్తి = ఆధారితులు ÷ చురుకైన వయసు వారు = 400 ÷ 800 = 0.5, అంటే 100 మంది చురుకైన వయసు వారికి 50 మంది ఆధారితులు. 200 లేదా 400 ఇవ్వడం భాగహారాన్ని తిరగేయడం లేదా పొరపాటు లెక్క.
1. భారత జనాభా వృద్ధి పెరగడానికి ప్రధాన కారణం మరణాల రేటు వేగంగా తగ్గడం. 2. 1981 నుంచి జననాల రేటూ తగ్గడంతో వృద్ధి రేటు క్రమంగా తగ్గింది. 3. జననాల రేటు ఎప్పుడూ మరణాల రేటు కంటే తక్కువే. ఏవి సరైనవి?