జనాభా పదాలు – అక్షరాస్యత, లింగ నిష్పత్తి, వయో నిర్మాణం, వృత్తి నిర్మాణం (Census Terms)
Free practice MCQs with answers and explanations for జనాభా పదాలు – అక్షరాస్యత, లింగ నిష్పత్తి, వయో నిర్మాణం, వృత్తి నిర్మాణం (Census Terms) in జనాభా (Population). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
జనగణన ప్రకారం "అక్షరాస్యుడు" ఎవరు?
A. తన పేరు మాత్రమే రాయగలిగినవారు
B. చదవడం, రాయడం, అంకగణితం తెలిసినవారు
C. పాఠశాలకు వెళ్లిన ప్రతి వ్యక్తి
D. 7 ఏళ్లు దాటి ఏదైనా భాషను అవగాహనతో చదివి, రాయగలిగినవారు
Answer & explanation
Correct: D — 7 ఏళ్లు దాటి ఏదైనా భాషను అవగాహనతో చదివి, రాయగలిగినవారు
జనగణన ప్రమాణం: 7 ఏళ్లు దాటిన వ్యక్తి ఏదైనా భాషను అవగాహనతో చదివి రాయగలిగితే అక్షరాస్యుడు. పేరు మాత్రమే రాయడం సరిపోదు, 3 'R'ల జాబితా ప్రమాణం కాదు, పాఠశాల హాజరు కూడా కొలమానం కాదు.
పదకోశం లింగ నిష్పత్తిని వెయ్యి మంది పురుషులకు స్త్రీల సంఖ్యగా నిర్వచిస్తుంది; ఇది స్త్రీల సంఖ్యను పురుషులతో పోల్చే కొలత. పురుషులను స్త్రీలతో పోల్చడం లేదా విస్తీర్ణంతో పోల్చడం దీని నిర్వచనం కాదు.
A. 15 లోపు, 60 పైబడిన వారిని 15–59 ఏళ్ల వారితో పోల్చే నిష్పత్తి
B. 10–19 ఏళ్ల వారిని మొత్తం జనాభాతో పోల్చడం
C. పురుషులు, స్త్రీల నిష్పత్తి
D. గ్రామీణ, పట్టణ జనాభా నిష్పత్తి
Answer & explanation
Correct: A — 15 లోపు, 60 పైబడిన వారిని 15–59 ఏళ్ల వారితో పోల్చే నిష్పత్తి
పదకోశం ప్రకారం ఆధారిత వయసు వారు (15 లోపు, 60 పైబడినవారు) ఆర్థికంగా చురుకైన వయసు వారితో (15–59 ఏళ్లు) పోల్చి చూసే నిష్పత్తి. 10–19 కౌమార వర్గం, లింగ, గ్రామీణ–పట్టణ నిష్పత్తులు వేరే కొలతలు.
ఈ క్రింది వారిలో జనగణన ప్రకారం అక్షరాస్యుడు/అక్షరాస్యురాలు ఎవరు?
A. ఏ భాషలోనైనా అవగాహనతో చదివి రాయగల 8 ఏళ్ల బాలిక
B. తన పేరు మాత్రమే రాయగల 30 ఏళ్ల వ్యక్తి
C. చదవగలడు కానీ రాయలేని 40 ఏళ్ల వ్యక్తి
D. అంకెలు మాత్రమే తెలిసిన 20 ఏళ్ల యువకుడు
Answer & explanation
Correct: A — ఏ భాషలోనైనా అవగాహనతో చదివి రాయగల 8 ఏళ్ల బాలిక
జనగణన నిర్వచనంలో 7 ఏళ్లు దాటాలి, ఏదైనా భాషను అవగాహనతో చదవడం, రాయడం రెండూ రావాలి; 8 ఏళ్ల బాలికకు ఇవి ఉన్నాయి. పేరు మాత్రమే రాయడం, చదవగలిగి రాయలేకపోవడం, అంకెలు మాత్రమే తెలియడం ప్రమాణాన్ని తీర్చవు.
ఒక ప్రాంతంలో 15 లోపు, 60 పైబడిన వారు 400 మంది; 15–59 ఏళ్ల వారు 800 మంది. ఆధారిత నిష్పత్తి ఎంత? (ఉదాహరణ)
A. చురుకైన వయసు వారు 100 మందికి 200 మంది ఆధారితులు
B. చురుకైన వయసు వారు 100 మందికి 50 మంది ఆధారితులు
C. చురుకైన వయసు వారు 100 మందికి 400 మంది ఆధారితులు
D. చురుకైన వయసు వారు 100 మందికి 12 మంది ఆధారితులు
Answer & explanation
Correct: B — చురుకైన వయసు వారు 100 మందికి 50 మంది ఆధారితులు
ఆధారిత నిష్పత్తి = ఆధారితులు ÷ చురుకైన వయసు వారు = 400 ÷ 800 = 0.5, అంటే 100 మంది చురుకైన వయసు వారికి 50 మంది ఆధారితులు. 200 లేదా 400 ఇవ్వడం భాగహారాన్ని తిరగేయడం లేదా పొరపాటు లెక్క.