ప్రామాణిక రేఖాంశం & సమయం (Standard Meridian and Time)
Free practice MCQs with answers and explanations for ప్రామాణిక రేఖాంశం & సమయం (Standard Meridian and Time) in భారతదేశం – పరిమాణం & స్థానం (India – Size and Location). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
భారత ప్రామాణిక రేఖాంశం ఏది?
A. 68°7' తూర్పు
B. 97°25' తూర్పు
C. 82°30' తూర్పు
D. 23°30' ఉత్తరం
Answer & explanation
Correct: C — 82°30' తూర్పు
భారత ప్రామాణిక రేఖాంశం 82°30' తూర్పు; ఇది ఉత్తరప్రదేశ్లోని మీర్జాపూర్ గుండా వెళ్తుంది. 68°7' పశ్చిమ కొన రేఖాంశం, 97°25' తూర్పు కొన రేఖాంశం, 23°30' ఉ. కర్కాటక రేఖ అక్షాంశం.
82°30' తూ. రేఖాంశం ఉత్తరప్రదేశ్లోని మీర్జాపూర్ గుండా వెళ్తుంది. అక్కడి స్థానిక సమయమే దేశమంతటి ప్రామాణిక సమయం. కన్యాకుమారి దక్షిణ కొన, అహ్మదాబాద్ గుజరాత్లో, ఇటానగర్ అరుణాచల్లో ఉన్నాయి.
అరుణాచల్ ప్రదేశ్లో సూర్యుడు గుజరాత్ కంటే రెండు గంటలు ముందు ఉదయించినా గడియారాలు ఒకే సమయం చూపుతాయి. కారణం ఏమిటి?
A. రెండు రాష్ట్రాలూ ఒకే అక్షాంశంపై ఉండటం
B. సూర్యుడు రెండు చోట్లా ఒకేసారి ఉదయించడం
C. దేశమంతటికీ 82°30' తూ. రేఖాంశం వద్ద స్థానిక సమయాన్ని ప్రామాణిక సమయంగా తీసుకోవడం
D. కర్కాటక రేఖ ఆధారంగా సమయం లెక్కించడం
Answer & explanation
Correct: C — దేశమంతటికీ 82°30' తూ. రేఖాంశం వద్ద స్థానిక సమయాన్ని ప్రామాణిక సమయంగా తీసుకోవడం
గుజరాత్–అరుణాచల్ మధ్య 2 గంటల సమయ తేడా ఉన్నా, మీర్జాపూర్ గుండా వెళ్లే 82°30' తూ. ప్రామాణిక రేఖాంశం వద్ద సమయాన్నే దేశమంతా పాటిస్తారు. సూర్యోదయం వేర్వేరు సమయాల్లో జరుగుతుంది, కాబట్టి "ఒకేసారి ఉదయించడం" తప్పు.
D. 82°30' తూ. రేఖాంశంపై ఉన్న స్థానిక సమయమే మొత్తం దేశానికి ప్రామాణిక సమయం
Answer & explanation
Correct: D — 82°30' తూ. రేఖాంశంపై ఉన్న స్థానిక సమయమే మొత్తం దేశానికి ప్రామాణిక సమయం
భారత్లో ఒకే ప్రామాణిక సమయం ఉంది; అది 82°30' తూ. (మీర్జాపూర్) స్థానిక సమయం. రాష్ట్రాల వారీగా వేర్వేరు సమయాలు లేవు, కర్కాటక రేఖ అక్షాంశ రేఖ కాబట్టి సమయానికి ఆధారం కాదు.
భారత ప్రామాణిక రేఖాంశం గురించి ఏ ప్రవచనం సరైనది కాదు?
A. ఇది 82°30' తూ.
B. ఇది భారత్ పశ్చిమ తీవ్ర రేఖాంశం
C. ఇది మీర్జాపూర్ గుండా వెళ్తుంది
D. దీని సమయాన్ని దేశమంతటికీ ప్రామాణిక సమయంగా తీసుకుంటారు
Answer & explanation
Correct: B — ఇది భారత్ పశ్చిమ తీవ్ర రేఖాంశం
పశ్చిమ తీవ్ర రేఖాంశం 68°7' తూ.; ప్రామాణిక రేఖాంశం 82°30' తూ. కాబట్టి ఆ ప్రవచనం తప్పు. మిగతా మూడూ పుస్తక వాస్తవాలు. ప్రామాణిక రేఖాంశం (82°30' తూ.) ఉత్తరప్రదేశ్లోని మీర్జాపూర్ మీదుగా వెళ్లి దేశమంతటికీ ప్రామాణిక సమయాన్ని ఇస్తుంది; భారత్ పశ్చిమ తీవ్ర రేఖాంశం మాత్రం గుజరాత్ వద్ద ఉన్న 68°7' తూ.
అసెర్షన్ (A): గుజరాత్, అరుణాచల్ ప్రదేశ్లలో సూర్యోదయ సమయాలు వేర్వేరు. కారణం (R): భారత్ రేఖాంశ విస్తరణ సుమారు 30° ఉండటం. సరైనది ఏది?
A. A, R సరైనవి కానీ R, Aను వివరించదు
B. A సరైనది, R తప్పు
C. A, R రెండూ సరైనవి, R, Aను వివరిస్తుంది
D. A తప్పు, R సరైనది
Answer & explanation
Correct: C — A, R రెండూ సరైనవి, R, Aను వివరిస్తుంది
రేఖాంశ విస్తరణ సుమారు 30° ఉండటం వల్ల తూర్పు–పడమరల మధ్య రెండు గంటల సమయ తేడా (గుజరాత్ నుంచి అరుణాచల్ వరకు) ఉంటుంది. అందువల్ల R, Aకు సరైన కారణం. సూర్యుడు తూర్పున ముందుగా ఉదయించడంతో అరుణాచల్ ప్రదేశ్లో గుజరాత్ కంటే ముందే సూర్యోదయమవుతుంది, కాబట్టి A, R రెండూ సరైనవి మరియు R అనేది Aకు నేరుగా కారణం.
రేయింబవళ్ల నిడివి తేడా, సూర్యోదయ సమయ తేడా – వీటిని ప్రభావితం చేసే భౌగోళిక అంశాల సరైన జత ఏది?
A. నిడివి తేడా – రేఖాంశ విస్తరణ; సూర్యోదయ సమయ తేడా – అక్షాంశ విస్తరణ
B. రెండూ అక్షాంశ విస్తరణ వల్లే
C. రెండూ రేఖాంశ విస్తరణ వల్లే
D. నిడివి తేడా – అక్షాంశ విస్తరణ; సూర్యోదయ సమయ తేడా – రేఖాంశ విస్తరణ
Answer & explanation
Correct: D — నిడివి తేడా – అక్షాంశ విస్తరణ; సూర్యోదయ సమయ తేడా – రేఖాంశ విస్తరణ
పుస్తకం ప్రకారం అక్షాంశ విస్తరణ రేయింబవళ్ల నిడివిని (దక్షిణం నుంచి ఉత్తరానికి) ప్రభావితం చేస్తుంది. రేఖాంశ విస్తరణ వల్ల తూర్పు–పడమరల మధ్య సూర్యోదయ సమయ తేడా వస్తుంది. మిగతా ఎంపికలు వీటిని తారుమారు చేశాయి.