భారతదేశం – పరిమాణం & స్థానం (India – Size and Location) · Practice MCQs
Free practice MCQs with answers and explanations for భారతదేశం – పరిమాణం & స్థానం (India – Size and Location) (9వ తరగతి సోషల్ – భూగోళశాస్త్రం (Class 9 Social – Geography)). Tap an option to check instantly · page 6 of 6.
Q51Hard
అసెర్షన్ (A): గుజరాత్, అరుణాచల్ ప్రదేశ్‌లలో సూర్యోదయ సమయాలు వేర్వేరు. కారణం (R): భారత్ రేఖాంశ విస్తరణ సుమారు 30° ఉండటం. సరైనది ఏది?
A. A, R సరైనవి కానీ R, Aను వివరించదు
B. A సరైనది, R తప్పు
C. A, R రెండూ సరైనవి, R, Aను వివరిస్తుంది
D. A తప్పు, R సరైనది
Answer & explanation
Correct: C — A, R రెండూ సరైనవి, R, Aను వివరిస్తుంది
రేఖాంశ విస్తరణ సుమారు 30° ఉండటం వల్ల తూర్పు–పడమరల మధ్య రెండు గంటల సమయ తేడా (గుజరాత్ నుంచి అరుణాచల్ వరకు) ఉంటుంది. అందువల్ల R, Aకు సరైన కారణం. సూర్యుడు తూర్పున ముందుగా ఉదయించడంతో అరుణాచల్ ప్రదేశ్‌లో గుజరాత్ కంటే ముందే సూర్యోదయమవుతుంది, కాబట్టి A, R రెండూ సరైనవి మరియు R అనేది Aకు నేరుగా కారణం.
రేయింబవళ్ల నిడివి తేడా, సూర్యోదయ సమయ తేడా – వీటిని ప్రభావితం చేసే భౌగోళిక అంశాల సరైన జత ఏది?
A. నిడివి తేడా – రేఖాంశ విస్తరణ; సూర్యోదయ సమయ తేడా – అక్షాంశ విస్తరణ
B. రెండూ అక్షాంశ విస్తరణ వల్లే
C. రెండూ రేఖాంశ విస్తరణ వల్లే
D. నిడివి తేడా – అక్షాంశ విస్తరణ; సూర్యోదయ సమయ తేడా – రేఖాంశ విస్తరణ
Answer & explanation
Correct: D — నిడివి తేడా – అక్షాంశ విస్తరణ; సూర్యోదయ సమయ తేడా – రేఖాంశ విస్తరణ
పుస్తకం ప్రకారం అక్షాంశ విస్తరణ రేయింబవళ్ల నిడివిని (దక్షిణం నుంచి ఉత్తరానికి) ప్రభావితం చేస్తుంది. రేఖాంశ విస్తరణ వల్ల తూర్పు–పడమరల మధ్య సూర్యోదయ సమయ తేడా వస్తుంది. మిగతా ఎంపికలు వీటిని తారుమారు చేశాయి.
A. సూయజ్ కాలువ 1869 – భారత్–ఐరోపా దూరం 7,000 కి.మీ. తగ్గింది
B. సూయజ్ కాలువ 1947 – భారత్–ఐరోపా దూరం 7,000 కి.మీ. తగ్గింది
C. సూయజ్ కాలువ 1869 – దూరం 700 కి.మీ. తగ్గింది
D. సూయజ్ కాలువ 1757 – దూరం 15,200 కి.మీ. తగ్గింది
Answer & explanation
Correct: A — సూయజ్ కాలువ 1869 – భారత్–ఐరోపా దూరం 7,000 కి.మీ. తగ్గింది
సూయజ్ కాలువ 1869లో తెరవడంతో భారత్ నుంచి ఐరోపాకు దూరం సుమారు 7,000 కి.మీ. తగ్గింది. ఇతర ఎంపికల్లో సంవత్సరం లేదా దూరం తప్పుగా ఇవ్వబడ్డాయి. 1947 భారత స్వాతంత్ర్య సంవత్సరం, 1757 ప్లాసీ యుద్ధ సంవత్సరం; సూయజ్ కాలువ తెరిచిన సంవత్సరం 1869 కాబట్టి ఆ సంవత్సరం, 7,000 కి.మీ. అనే సంఖ్యలు రెండూ సరిపోయే ఎంపికే సరైనది.
భారత్ ప్రపంచంలో కేంద్ర స్థానంలో ఉందని చెప్పడానికి కారణం కానిది ఏది?
A. తూర్పు, పశ్చిమ ఆసియాల మధ్య ఉండటం
B. అత్యధిక జనాభా కలిగిన దేశం కావడం
C. ట్రాన్స్ ఇండియన్ ఓషన్ మార్గాల మధ్య స్థానం
D. దక్కన్ ద్వీపకల్పం హిందూ మహాసముద్రంలోకి చొచ్చుకుని ఉండటం
Answer & explanation
Correct: B — అత్యధిక జనాభా కలిగిన దేశం కావడం
భౌగోళిక స్థానం, ట్రాన్స్ ఇండియన్ ఓషన్ మార్గాలు, ద్వీపకల్ప ఆకారం – ఇవి కేంద్ర స్థానానికి కారణాలు. జనాభా పరిమాణం స్థానానికి సంబంధించిన భౌగోళిక అంశం కాదు, కాబట్టి అది కారణం కాదు.
జతపరచండి: 1) ఉపనిషత్తులు, రామాయణం 2) గ్రీకు శిల్పకళ 3) మస్లిన్, సుగంధ ద్రవ్యాలు 4) గుమ్మటం, మినార్లు. అ) భారత్ నుంచి వెళ్లిన సరుకులు ఆ) భారత్ నుంచి వెళ్లిన ఆలోచనలు ఇ) భారత్‌పై ప్రభావం (శిల్పం) ఈ) పశ్చిమ ఆసియా నిర్మాణ శైలి. సరైన జత ఏది?
A. 1-అ, 2-ఈ, 3-ఆ, 4-ఇ
B. 1-ఆ, 2-అ, 3-ఇ, 4-ఈ
C. 1-ఆ, 2-ఇ, 3-అ, 4-ఈ
D. 1-ఇ, 2-ఆ, 3-ఈ, 4-అ
Answer & explanation
Correct: C — 1-ఆ, 2-ఇ, 3-అ, 4-ఈ
ఉపనిషత్తులు, రామాయణం భారత్ నుంచి వెళ్లిన ఆలోచనలు; గ్రీకు శిల్పకళ భారత్‌పై ప్రభావం చూపిన శిల్ప శైలి; మస్లిన్, సుగంధ ద్రవ్యాలు భారత్ నుంచి వెళ్లిన సరుకులు; గుమ్మటం, మినార్లు పశ్చిమ ఆసియా నుంచి వచ్చిన నిర్మాణ శైలి.
కింది దేశాల్లో శ్రీలంకను భారత్ నుంచి వేరు చేసే సముద్ర కాలువ, అలాగే లక్షద్వీప్‌కు దక్షిణాన ఉన్న దేశం సరైన జత ఏది?
A. మన్నార్ సింధుశాఖ – శ్రీలంక
B. పాక్ జలసంధి – శ్రీలంక
C. మలక్కా జలసంధి – మాల్దీవులు
D. పాక్ జలసంధి – మాల్దీవులు
Answer & explanation
Correct: D — పాక్ జలసంధి – మాల్దీవులు
శ్రీలంక, భారత్ మధ్య పాక్ జలసంధి, మన్నార్ సింధుశాఖ ఉన్నాయి; మాల్దీవులు లక్షద్వీప్‌కు దక్షిణాన ఉన్నాయి. కాబట్టి "పాక్ జలసంధి – మాల్దీవులు" అనే జత సరైనది; శ్రీలంక లక్షద్వీప్‌కు దక్షిణ దేశం కాదు.
భారత్‌తో భూ సరిహద్దు పంచుకునే దేశాల సరైన జాబితా ఏది?
A. పాకిస్థాన్, ఆఫ్ఘనిస్థాన్, చైనా, నేపాల్, భూటాన్, మయన్మార్, బంగ్లాదేశ్
B. శ్రీలంక, మాల్దీవులు, నేపాల్, భూటాన్
C. పాకిస్థాన్, ఇరాన్, చైనా, నేపాల్
D. తజికిస్థాన్, చైనా, మయన్మార్, బంగ్లాదేశ్
Answer & explanation
Correct: A — పాకిస్థాన్, ఆఫ్ఘనిస్థాన్, చైనా, నేపాల్, భూటాన్, మయన్మార్, బంగ్లాదేశ్
వాయవ్యంలో పాకిస్థాన్, ఆఫ్ఘనిస్థాన్; ఉత్తరాన చైనా (టిబెట్), నేపాల్, భూటాన్; తూర్పున మయన్మార్, బంగ్లాదేశ్. శ్రీలంక, మాల్దీవులు సముద్రం అవతల ద్వీప దేశాలు; ఇరాన్, తజికిస్థాన్ భారత్‌తో భూ సరిహద్దు పంచుకోవు.
"ప్రావిన్సులు", "సంస్థానాలు" గురించి అసెర్షన్ (A): ప్రావిన్సులను వైస్రాయ్ నియమించిన బ్రిటిష్ అధికారులు పాలించారు. కారణం (R): సంస్థానాలను వారసత్వ స్థానిక పాలకులు పాలించారు. సరైనది ఏది?
A. A, R రెండూ సరైనవి, R, Aను వివరిస్తుంది
B. A, R రెండూ సరైనవి కానీ R, Aకు వివరణ కాదు
C. A సరైనది, R తప్పు
D. A తప్పు, R సరైనది
Answer & explanation
Correct: B — A, R రెండూ సరైనవి కానీ R, Aకు వివరణ కాదు
A, R రెండూ పుస్తకంలోని సరైన వాస్తవాలు, కానీ R సంస్థానాల పాలన గురించి చెబుతుంది; అది ప్రావిన్సులను బ్రిటిష్ అధికారులు పాలించడానికి కారణం కాదు. కాబట్టి R, Aను వివరించదు.
1947కు ముందు పరిపాలన గురించి కింది ప్రవచనాలను పరిశీలించండి. 1) ప్రావిన్సులను వైస్రాయ్ నియమించిన బ్రిటిష్ అధికారులు పాలించారు. 2) సంస్థానాల పాలకులు వారసత్వంగా అధికారం పొందారు. 3) సంస్థానాలు సంపూర్ణ స్వతంత్ర దేశాలు. ఏవి సరైనవి?
A. 1, 3 మాత్రమే
B. 2, 3 మాత్రమే
C. 1, 2 మాత్రమే
D. 1, 2, 3 అన్నీ
Answer & explanation
Correct: C — 1, 2 మాత్రమే
1, 2 పుస్తకంతో సరిపోతాయి. 3 తప్పు: సంస్థానాల పాలకులు స్థానిక స్వయంప్రతిపత్తికి బదులుగా బ్రిటిష్ ఆధిపత్యాన్ని అంగీకరించారు, అంటే పూర్తి స్వతంత్రం లేదు.
పాఠ్య వ్యాయామంలో కవరత్తి సందర్శనకు వెళ్లాల్సిన కేంద్రపాలిత ప్రాంతం లక్షద్వీప్ అని జవాబు. కవరత్తి లక్షద్వీప్ కేంద్రపాలిత ప్రాంత రాజధాని; అందువల్ల అండమాన్ & నికోబార్ (రాజధాని పోర్ట్ బ్లెయిర్), పుదుచ్చేరి, చండీగఢ్ వంటి ఇతర కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలతో కవరత్తిని జతచేయడం తప్పు.