Free practice MCQs with answers and explanations for ధ్వని (Sound) (9వ తరగతి సైన్స్ – భౌతిక రసాయన శాస్త్రం (Class 9 Physical Science – Semester 1)). Tap an option to check instantly · page 6 of 6.
Q51Moderate
జతలను సరిపోల్చండి: 1. ఖడ్గమృగ సంభాషణ – 5 Hz వరకు 2. అయిదేళ్ల లోపు పిల్లల వినికిడి – 25 kHz వరకు 3. పరశ్రావ్యం – 20 kHz పైన. ఏవి సరైనవి?
A. 2, 3 మాత్రమే
B. 1, 3 మాత్రమే
C. 1, 2 మాత్రమే
D. 1, 2, 3 అన్నీ
Answer & explanation
Correct: C — 1, 2 మాత్రమే
ఖడ్గమృగం 5 Hz వరకు తక్కువ పౌనఃపున్యం వాడుతుంది (1), అయిదేళ్ల లోపు పిల్లలు 25 kHz వరకు వినగలరు (2). పరశ్రావ్యం అంటే 20 Hz కంటే తక్కువ; 20 kHz పైన ఉన్నది అతిధ్వని, కాబట్టి 3 తప్పు.
వినికిడి యంత్రం (Hearing aid)లో ధ్వని చెవికి చేరే సరైన క్రమం ఏది?
A. స్పీకర్ → యాంప్లిఫయర్ → మైక్రోఫోన్
B. యాంప్లిఫయర్ → మైక్రోఫోన్ → స్పీకర్
C. మైక్రోఫోన్ → స్పీకర్ → యాంప్లిఫయర్
D. మైక్రోఫోన్ → యాంప్లిఫయర్ → స్పీకర్
Answer & explanation
Correct: D — మైక్రోఫోన్ → యాంప్లిఫయర్ → స్పీకర్
మైక్రోఫోన్ ధ్వనిని విద్యుత్ సంకేతంగా మారుస్తుంది, యాంప్లిఫయర్ ఆ సంకేతాన్ని పెద్దది చేస్తుంది, చివరగా స్పీకర్ దాన్ని ధ్వనిగా మార్చి చెవికి పంపుతుంది. స్పీకర్ మొదట ఉంటే సంకేతం ఏర్పడదు.
గుండె ప్రతిబింబాన్ని అతిధ్వనులతో తయారు చేసే పద్ధతిని ఏమంటారు?
A. ఎకోకార్డియోగ్రఫీ
B. అల్ట్రాసోనోగ్రఫీ
C. అనురణనం
D. ప్రతిధ్వని
Answer & explanation
Correct: A — ఎకోకార్డియోగ్రఫీ
అతిధ్వనులను గుండె వివిధ భాగాల నుండి పరావర్తనం చెందించి గుండె ప్రతిబింబాన్ని పొందే పద్ధతి ఎకోకార్డియోగ్రఫీ. కాలేయం, మూత్రపిండం వంటి అవయవాల ప్రతిబింబాలను పొందేది అల్ట్రాసోనోగ్రఫీ.
లోహపు దిమ్మలోని లోపాలను గుర్తించడానికి సాధారణ ధ్వని బదులు అతిధ్వనులనే ఎందుకు వాడతారు?
A. అతిధ్వని వడి కాంతి కంటే ఎక్కువ
B. సాధారణ ధ్వని పొడవైన తరంగదైర్ఘ్యంతో లోపం మూలల చుట్టూ వంగి డిటెక్టర్‌కు చేరుతుంది
C. సాధారణ ధ్వని లోహంలో ప్రయాణించదు
D. అతిధ్వనులు చెవికి వినిపిస్తాయి
Answer & explanation
Correct: B — సాధారణ ధ్వని పొడవైన తరంగదైర్ఘ్యంతో లోపం మూలల చుట్టూ వంగి డిటెక్టర్‌కు చేరుతుంది
అతిధ్వనులు నిర్దిష్ట మార్గంలో ప్రయాణిస్తూ లోపం వద్ద పరావర్తనం చెంది లోపాన్ని సూచిస్తాయి. పొడవైన తరంగదైర్ఘ్యం గల సాధారణ ధ్వని లోపం మూలల చుట్టూ వంగిపోయి డిటెక్టర్‌లోకి చేరుతుంది, కాబట్టి లోపాన్ని గుర్తించలేం.
C. వస్తువులను ద్రావణంలో ఉంచి అతిధ్వనులు పంపగా దుమ్ము, గ్రీజు కణాలు విడివడి రాలిపోతాయి
D. అతిధ్వనులు నేరుగా దుమ్మును కరిగిస్తాయి
Answer & explanation
Correct: C — వస్తువులను ద్రావణంలో ఉంచి అతిధ్వనులు పంపగా దుమ్ము, గ్రీజు కణాలు విడివడి రాలిపోతాయి
శుభ్రపరిచే ద్రావణంలో ఉంచిన వస్తువులపై అధిక పౌనఃపున్య అతిధ్వనులు పడినప్పుడు దుమ్ము, గ్రీజు, మురికి కణాలు విడిపోయి రాలిపోతాయి; స్పైరల్ గొట్టాలు, ఎలక్ట్రానిక్ భాగాల వంటి చేరడం కష్టమైన చోట్లా శుభ్రమవుతాయి.
అల్ట్రాసోనోగ్రఫీ గురించి సరైన ప్రకటనలు: 1. తరంగాలు కణజాల సాంద్రత మారే చోట పరావర్తనం చెందుతాయి. 2. పరావర్తన తరంగాలను విద్యుత్ సంకేతాలుగా మార్చి ప్రతిబింబం తయారు చేస్తారు. 3. దీనితో గర్భస్థ శిశువు లోపాలను గుర్తించలేం.
A. 2, 3 మాత్రమే
B. 1, 3 మాత్రమే
C. 1, 2, 3 అన్నీ
D. 1, 2 మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: D — 1, 2 మాత్రమే
అతిధ్వనులు కణజాల సాంద్రత మారే చోటు నుండి పరావర్తనం చెంది, విద్యుత్ సంకేతాలుగా మార్చబడి మానిటర్ లేదా ఫిల్మ్‌పై ప్రతిబింబంగా చూపబడతాయి (1, 2 సరైనవి). గర్భంలో పిండ లోపాలను, ఎదుగుదల అసాధారణతలను గుర్తించడానికి ఇదే ఉపయోగిస్తారు, కాబట్టి 3 తప్పు.
చీకటి గదిలో స్నేహితుని గొంతును గుర్తించడానికి ఉపయోగపడే ధ్వని లక్షణం ఏది?
A. ధ్వని గుణం (Timbre)
B. కంపన పరిమితి
C. ధ్వని వడి
D. తరంగదైర్ఘ్యం
Answer & explanation
Correct: A — ధ్వని గుణం (Timbre)
ప్రతి వ్యక్తి గొంతుకు ప్రత్యేకమైన ధ్వని గుణం ఉంటుంది; ఒకే తారస్థాయి, గాఢత ఉన్నా దాని ద్వారా వేరు చేయగలం. వడి యానకం మీద ఆధారపడుతుంది, అందరికీ సమానం. వడి యానకంపైనే ఆధారపడుతుంది కాబట్టి మూలాన్ని బట్టి మారదు; అందరి గొంతులూ ఒకే వడితో వచ్చినా గుణం వేరు కాబట్టి గుర్తించగలం.
మెరుపు, ఉరుము ఒకేసారి పుట్టినా ఉరుము ఆలస్యంగా వినిపించడానికి కారణం ఏమిటి?
A. కాంతి వడి ధ్వని వడి కంటే తక్కువ
B. ధ్వని వడి కాంతి వడి కంటే చాలా తక్కువ
C. ఉరుము మెరుపు తర్వాత పుడుతుంది
D. ధ్వని ముందుగా భూమికి చేరదు ఎందుకంటే అది తిర్యక్ తరంగం
Answer & explanation
Correct: B — ధ్వని వడి కాంతి వడి కంటే చాలా తక్కువ
కాంతి వడి సుమారు 3 × 10⁸ m/s కాగా గాలిలో ధ్వని వడి సుమారు 344 m/s. అందువల్ల కాంతి వెంటనే కనిపిస్తుంది, ధ్వని కొన్ని సెకన్లు ఆలస్యంగా చేరుతుంది; రెండూ ఒకేసారి పుడతాయి.
344 m/s వడి వద్ద వినికిడి పరిధి చివరలైన 20 Hz, 20 kHz లకు తరంగదైర్ఘ్యాలు వరుసగా ఎంత?
A. 0.0581 m, 58.1 m
B. 17.2 cm, 0.0172 cm
C. 17.2 m, 0.0172 m
D. 6880 m, 6880000 m
Answer & explanation
Correct: C — 17.2 m, 0.0172 m
λ = v/ν: 344/20 = 17.2 m; 344/20000 = 0.0172 m. పౌనఃపున్యం పెరిగితే తరంగదైర్ఘ్యం తగ్గుతుంది. 0.0581 m, 58.1 m అనేవి పౌనఃపున్యం ÷ వడి విలోమం వల్ల, 6880 m అనేవి గుణించడం వల్ల వచ్చే తప్పు ఫలితాలు.
100 Hz పౌనఃపున్యం గల ధ్వని మూలం ఒక నిమిషంలో ఎన్నిసార్లు కంపిస్తుంది? అలాగే 20 kHz కంటే ఎక్కువ పౌనఃపున్యాన్ని ఏమంటారు?
A. 100 సార్లు; పరశ్రావ్యం
B. 600 సార్లు; అతిధ్వనులు
C. 6000 సార్లు; పరశ్రావ్యం
D. 6000 సార్లు; అతిధ్వనులు
Answer & explanation
Correct: D — 6000 సార్లు; అతిధ్వనులు
సెకనుకు 100 కంపనాలు × 60 s = 6000 సార్లు. 20 kHz పైన ఉన్న ధ్వని అతిధ్వని (ultrasound); 20 Hz కంటే తక్కువ ఉంటే పరశ్రావ్యం (infrasound). నిమిషంలో 60 సెకన్లు ఉంటాయి కాబట్టి 100 × 60 అని లెక్కించాలి; నిమిషాన్ని సెకన్లుగా మార్చకపోతే 100 అనే తప్పు ఫలితం వస్తుంది.