మన చుట్టూ ఉన్న పదార్థం (Matter in Our Surroundings) · Practice MCQs
Free practice MCQs with answers and explanations for మన చుట్టూ ఉన్న పదార్థం (Matter in Our Surroundings) (9వ తరగతి సైన్స్ – భౌతిక రసాయన శాస్త్రం (Class 9 Physical Science – Semester 1)). Tap an option to check instantly · page 6 of 6.
Q51Hard
వ్యాపన రేటు తగ్గే క్రమంలో సరైనది ఏది?
A. ఘనం > ద్రవం > వాయువు
B. ద్రవం > వాయువు > ఘనం
C. వాయువు > ద్రవం > ఘనం
D. ద్రవం > ఘనం > వాయువు
Answer & explanation
Correct: C — వాయువు > ద్రవం > ఘనం
వాయువుల్లో కణాల వేగం అధికం, కణాల మధ్య ఖాళీ ఎక్కువ కాబట్టి వ్యాపనం అతి వేగంగా జరుగుతుంది. ద్రవాల్లో మధ్యస్థం; ఘనాల్లో కణాలు స్థిరంగా ఉండి అతి నెమ్మదిగా ఉంటుంది.
ఈతగాడు నీటిలో సులభంగా చీల్చుకుని ఈదగలడు కానీ చెక్క దిమ్మను చీల్చడానికి కరాటే నిపుణుడు కావాలి. దీని ఆధారంగా సరైన నిర్ధారణ ఏది?
A. ద్రవాల్లో కణాల మధ్య ఆకర్షణ బలం ఘనాల కంటే ఎక్కువ
B. ఘనాల్లో కణాల మధ్య ఖాళీ ఎక్కువ
C. ద్రవాల్లో కణాలు నిశ్చలంగా ఉంటాయి
D. ద్రవాల్లో కణాల మధ్య ఆకర్షణ బలం ఘనాల కంటే తక్కువ
Answer & explanation
Correct: D — ద్రవాల్లో కణాల మధ్య ఆకర్షణ బలం ఘనాల కంటే తక్కువ
ద్రవ కణాల మధ్య ఆకర్షణ బలం తక్కువ కాబట్టి కణాలు సులభంగా పక్కకు జరిగి ఈతగాడికి దారిస్తాయి. ఘనాల్లో ఆకర్షణ ఎక్కువ కాబట్టి చెక్కను విడగొట్టడానికి ఎక్కువ బలం అవసరం.
వాక్యాలు: (1) ఘనాలు, ద్రవాలు, వాయువులు ద్రవాల్లోకి వ్యాపించగలవు. (2) ద్రవాల్లో వ్యాపన రేటు ఘనాల్లో కంటే ఎక్కువ. సరైనవి?
A. 1, 2 రెండూ సరైనవి
B. 1 మాత్రమే సరైనది
C. 2 మాత్రమే సరైనది
D. రెండూ తప్పు
Answer & explanation
Correct: A — 1, 2 రెండూ సరైనవి
పుస్తకం ప్రకారం ఘన, ద్రవ, వాయు పదార్థాలు ద్రవాల్లో వ్యాపిస్తాయి (ఉదా: నీటిలో కరిగే ఆక్సిజన్). ద్రవ స్థితిలో కణాలు స్వేచ్ఛగా కదులుతాయి, ఎక్కువ ఖాళీ ఉంటుంది కాబట్టి వ్యాపన రేటు ఘనాల కంటే ఎక్కువ.
ఘనాలకు నిర్దిష్ట ఆకారం, స్థిర ఘనపరిమాణం, అతి స్వల్ప సంపీడ్యత, దృఢత్వం ఉంటాయి. పాత్ర ఆకారాన్ని పొందడం ద్రవాలు, వాయువుల లక్షణం. చక్కెర స్ఫటికాలు జాడీ ఆకారం తీసుకున్నట్లు కనిపించినా వ్యక్తిగత స్ఫటిక ఆకారం మారదు.
వాక్యాలు: (1) ఘనపరిమాణం SI ప్రమాణం m³. (2) 1 mL = 1 cm³. (3) 1 L = 1 dm³. సరైనవి?
A. 1, 2 మాత్రమే
B. 2, 3 మాత్రమే
C. 1, 2, 3 అన్నీ
D. 1, 3 మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: C — 1, 2, 3 అన్నీ
ఘనపరిమాణ SI ప్రమాణం ఘనపు మీటరు (m³). 1 L = 1 dm³ = 1000 mL; 1 mL = 1 cm³. అందువల్ల మూడు వాక్యాలూ సరైనవి. మూడు వాక్యాలూ పాఠ్యాంశంలోని నిర్వచనాలే కాబట్టి ఏదీ మినహాయించకుండా అన్నీ సరైనవి.
టీలో చక్కెర కరగడం గురించి వాదన (A): చక్కెర కణాలు నీటి కణాల మధ్య ఖాళీల్లోకి చేరతాయి. కారణం (R): పదార్థ కణాల మధ్య ఖాళీలు ఉంటాయి. సరైన ఎంపిక?
A. A, R రెండూ సరైనవి; R, A కు వివరణ కాదు
B. A సరైనది, R తప్పు
C. A తప్పు, R సరైనది
D. A, R రెండూ సరైనవి; R, A కు సరైన వివరణ
Answer & explanation
Correct: D — A, R రెండూ సరైనవి; R, A కు సరైన వివరణ
చక్కెర కణాలు నీటి కణాల మధ్య చేరగలగడానికి కారణం పదార్థ కణాల మధ్య ఖాళీలు ఉండటమే. కాబట్టి రెండు వాక్యాలూ సరైనవి మరియు R అనేది A కు సరైన కారణం. R అనేది A కు అసలు కారణం, ఎందుకంటే ఖాళీలు లేకపోతే చక్కెర కణాలకు నీటిలో చోటే ఉండదు; అందుకే 'R, A కు వివరణ కాదు' అనే ఎంపిక తప్పు.
ఎడారి కూలర్ వేడి, పొడి రోజున ఎక్కువ చల్లదనం ఇవ్వడానికి కారణం ఏది?
A. ఆర్ద్రత తక్కువగా ఉండటంతో బాష్పీభవనం వేగంగా జరిగి ఎక్కువ ఉష్ణాన్ని గ్రహిస్తుంది
B. పొడి గాలిలో నీరు ఆవిరవదు
C. తేమ ఎక్కువగా ఉండటం
D. సంగ్రహణం వల్ల
Answer & explanation
Correct: A — ఆర్ద్రత తక్కువగా ఉండటంతో బాష్పీభవనం వేగంగా జరిగి ఎక్కువ ఉష్ణాన్ని గ్రహిస్తుంది
వేడి, పొడి రోజుల్లో ఉష్ణోగ్రత ఎక్కువ, ఆర్ద్రత తక్కువ; అందువల్ల కూలర్లోని నీరు వేగంగా ఆవిరవుతూ గుప్తోష్ణం రూపంలో ఎక్కువ ఉష్ణాన్ని గ్రహించి గాలిని చల్లబరుస్తుంది.
బాష్పీభవన గుప్తోష్ణం (Latent heat of vaporisation) యొక్క సరైన నిర్వచనం ఏది?
A. వాతావరణ పీడనం వద్ద, ద్రవీభవన స్థానం వద్ద 1 kg ఘనాన్ని ద్రవంగా మార్చే ఉష్ణం
B. వాతావరణ పీడనం వద్ద, మరుగు స్థానం వద్ద 1 kg ద్రవాన్ని వాయువుగా మార్చడానికి కావలసిన ఉష్ణ శక్తి
C. 1 kg నీటి ఉష్ణోగ్రతను 1°C పెంచే ఉష్ణం
D. 1 kg ఘనాన్ని నేరుగా వాయువుగా మార్చే ఉష్ణం
Answer & explanation
Correct: B — వాతావరణ పీడనం వద్ద, మరుగు స్థానం వద్ద 1 kg ద్రవాన్ని వాయువుగా మార్చడానికి కావలసిన ఉష్ణ శక్తి
బాష్పీభవన గుప్తోష్ణం: మరుగు స్థానం వద్ద 1 kg ద్రవాన్ని వాయువుగా మార్చడానికి అవసరమైన ఉష్ణం. రెండో వివరణ ద్రవీభవన గుప్తోష్ణం నిర్వచనం. మిగతా రెండు గుప్తోష్ణం నిర్వచనాలు కావు.
ద్రవీభవన గుప్తోష్ణం (Latent heat of fusion) అంటే ఏమిటి?
A. 1 kg ద్రవాన్ని వాయువుగా మార్చే ఉష్ణం
B. ఘనం ఉష్ణోగ్రతను పెంచే ఉష్ణం
C. వాతావరణ పీడనం వద్ద, ద్రవీభవన స్థానం వద్ద 1 kg ఘనాన్ని ద్రవంగా మార్చడానికి కావలసిన ఉష్ణ శక్తి
D. ఘనం ద్రవంగా మారే ఉష్ణోగ్రత
Answer & explanation
Correct: C — వాతావరణ పీడనం వద్ద, ద్రవీభవన స్థానం వద్ద 1 kg ఘనాన్ని ద్రవంగా మార్చడానికి కావలసిన ఉష్ణ శక్తి
ద్రవీభవన స్థానం వద్ద 1 kg ఘనాన్ని ద్రవంగా మార్చడానికి కావలసిన ఉష్ణమే ద్రవీభవన గుప్తోష్ణం. ద్రవం వాయువుగా మారడానికి కావలసింది బాష్పీభవన గుప్తోష్ణం; ఘనం ద్రవమయ్యే ఉష్ణోగ్రత ద్రవీభవన స్థానం.
"నేను ఉత్పతనానికి వ్యతిరేక ప్రక్రియను" – ఈ వాక్యానికి సరిపోయే సందర్భం ఏది?
A. మంచు వేడికి నీరుగా మారడం
B. ఘన కర్పూరం నేరుగా ఆవిరిగా మారడం
C. నీరు మరిగి ఆవిరవడం
D. నీటి ఆవిరి చల్లని ఉపరితలంపై నేరుగా మంచు స్ఫటికాలుగా మారడం
Answer & explanation
Correct: D — నీటి ఆవిరి చల్లని ఉపరితలంపై నేరుగా మంచు స్ఫటికాలుగా మారడం
ఉత్పతనం ఘనం → వాయువు. దాని వ్యతిరేకం వాయువు → ఘనం, అంటే నిక్షేపణం. నీటి ఆవిరి నేరుగా మంచు స్ఫటికాలుగా మారడం నిక్షేపణమే. ఘన కర్పూరం ఆవిరవడం ఉత్పతనమే, వ్యతిరేకం కాదు.