ద్రవాభిసరణ – హైపోటానిక్, ఐసోటానిక్, హైపర్‌టానిక్ ద్రావణాలు (Osmosis and Tonicity)
Free practice MCQs with answers and explanations for ద్రవాభిసరణ – హైపోటానిక్, ఐసోటానిక్, హైపర్‌టానిక్ ద్రావణాలు (Osmosis and Tonicity) in జీవం యొక్క ప్రాథమిక యూనిట్ – కణం (The Fundamental Unit of Life). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
ఎంపిక పారగమ్య త్వచం ద్వారా నీటి అణువుల కదలికను ఏమంటారు?
A. వ్యాపనం
B. ఎండోసైటోసిస్
C. ప్లాస్మోలైసిస్
D. ద్రవాభిసరణ (ఆస్మోసిస్)
Answer & explanation
Correct: D — ద్రవాభిసరణ (ఆస్మోసిస్)
నీరు ఎంపిక పారగమ్య త్వచం ద్వారా కదలడాన్ని ద్రవాభిసరణ అంటారు. వ్యాపనం పదార్థాలన్నింటికీ వర్తించే సాధారణ పదం; ఎండోసైటోసిస్ ఆహారాన్ని చుట్టి లోపలికి తీసుకోవడం; ప్లాస్మోలైసిస్ కణం నీరు కోల్పోయి కుంచించుకుపోవడం.
గాఢ ఉప్పు ద్రావణంలో ఉంచిన పెంకు తొలగించిన గుడ్డుకు ఏమవుతుంది?
A. కుంచించుకుపోతుంది
B. ఉబ్బుతుంది
C. మార్పు ఉండదు
D. పగిలిపోతుంది
Answer & explanation
Correct: A — కుంచించుకుపోతుంది
గాఢ ఉప్పు ద్రావణం హైపర్‌టానిక్, కాబట్టి గుడ్డు నుంచి నీరు బయటి ద్రావణంలోకి వెళ్తుంది, గుడ్డు కుంచించుకుపోతుంది. స్వచ్ఛమైన నీటిలో (హైపోటానిక్) ఉంచితే ఉబ్బుతుంది.
బయటి ద్రావణం కణం కంటే చాలా పలుచగా ఉంటే (హైపోటానిక్) కణంపై ప్రభావం ఏమిటి?
A. కణం నుంచి నీరు బయటికి పోయి కుంచించుకుంటుంది
B. నీరు కణంలోకి చేరి కణం ఉబ్బుతుంది
C. నీటి కదలిక ఆగిపోతుంది
D. కణం కేంద్రకం కోల్పోతుంది
Answer & explanation
Correct: B — నీరు కణంలోకి చేరి కణం ఉబ్బుతుంది
హైపోటానిక్ ద్రావణంలో బయట నీటి గాఢత ఎక్కువ; నీరు రెండు వైపులా కదులుతుంది కాని లోపలికి వచ్చేది ఎక్కువ, కాబట్టి కణం ఉబ్బుతుంది. బయటికి ఎక్కువ పోతే కుంచించుకుంటుంది (హైపర్‌టానిక్).
బంగాళదుంప కప్పుల ప్రయోగంలో ఉడికించిన బంగాళదుంప కప్పు D లో నీరు చేరకపోవడానికి కారణం ఏమిటి?
A. చక్కెర నీటిలో కరగదు
B. ఉడకబెట్టడం వల్ల ఎక్కువ నీరు చేరింది
C. కణాలు చనిపోయి, ఎంపిక పారగమ్యత కోల్పోయాయి
D. ద్రవాభిసరణ ఎప్పుడూ జరగదు
Answer & explanation
Correct: C — కణాలు చనిపోయి, ఎంపిక పారగమ్యత కోల్పోయాయి
ఉడకబెట్టడంతో కణాలు చనిపోతాయి; చనిపోయిన కణాల త్వచం ఎంపిక పారగమ్యతను కోల్పోతుంది. అందుకే సజీవ కణాల్లో (కప్పులు B, C) జరిగే ద్రవాభిసరణ ఇక్కడ జరగదు; సజీవ కణాలు మాత్రమే నీరు గ్రహిస్తాయి.
ఎండు ద్రాక్షలను (1) నీటిలో, తరువాత (2) గాఢ చక్కెర ద్రావణంలో ఉంచినప్పుడు వరుసగా ఏమి జరుగుతుంది?
A. (1) కుంచించుకుపోతాయి, (2) ఉబ్బుతాయి
B. (1) ఉబ్బుతాయి, (2) మారవు
C. (1) ఉబ్బుతాయి, (2) కుంచించుకుపోతాయి
D. (1), (2) రెండింటిలోనూ కుంచించుకుపోతాయి
Answer & explanation
Correct: C — (1) ఉబ్బుతాయి, (2) కుంచించుకుపోతాయి
నీటిలో (హైపోటానిక్) నీరు కణాల్లోకి చేరి ఉబ్బుతాయి; గాఢ చక్కెర ద్రావణంలో (హైపర్‌టానిక్) నీటిని కోల్పోయి కుంచించుకుపోతాయి. ఇది ద్రవాభిసరణ ప్రయోగ ఫలితం. ఒకే ద్రాక్షలో రెండు దశల్లోనూ ద్రవాభిసరణ దిశ మారడం ఈ ప్రయోగం చూపుతుంది.
A. ఎక్కువ నీటి గాఢత నుంచి తక్కువ నీటి గాఢతకు ఏ త్వచం ద్వారానైనా ద్రావితం కదలడం
B. కణం ఆహారాన్ని చుట్టి తీసుకోవడం
C. కణ పదార్థం కవచం నుంచి వేరుపడటం
D. ఎంపిక పారగమ్య త్వచం ద్వారా నీరు ఎక్కువ ద్రావిత గాఢత వైపు కదిలే నికర వ్యాపనం
Answer & explanation
Correct: D — ఎంపిక పారగమ్య త్వచం ద్వారా నీరు ఎక్కువ ద్రావిత గాఢత వైపు కదిలే నికర వ్యాపనం
ద్రవాభిసరణ అనేది ఎంపిక పారగమ్య త్వచం ద్వారా నీరు ఎక్కువ ద్రావిత గాఢత గల వైపు నికరంగా కదలడం. ఆహారాన్ని చుట్టడం ఎండోసైటోసిస్; కవచం నుంచి పదార్థం వేరుపడటం ప్లాస్మోలైసిస్.